Deri Kanserinin Tanı ve Tedavisi

Burada üzerinde durulmasi gereken iki önemli nokta vardir;

1. Kisinin kendi derisini kontrol etmeyi ögrenmesi

2. Sadece cildiye uzmanlarinin degil tüm hekimlerin, hasta baska nedenlerle müracaat etse bile, hastanin deri muayenesini yapmasi, risk gruplarini deri kanserleri konusunda uyarmasi ve yönlendirmesidir. Deriden çok degisik isimler altinda kanser gelisiyor ise de patolojik incelemede en sik, derinin en dis tabakasi olan epidermiste bulunan düz hücreler olan skuamöz hücrelerden kaynaklanan skuamöz hücreli kanser (SHK) veya bu hücrelerin daha derin kisminda yer alan ve bazal hücreler diye adlandirilan yuvarlak hücrelerden kaynaklanan bazal hücreli kanser (BHK) tanisi gelir.

Deri Kanserinin Belirtileri :

Derideki herhangi bir degisiklik kanser açisindan uyarici olabilir. Deri üzerinde zaman zaman açilip kapanan bir yara ya da kabariklik deri kanseri belirtisi olabilir. Buna kasinma, akinti ve kanama ve kabuklanma eslik edebilir. Deri kanseri küçük, düz yüzeyli, parlak ve soluk degisiklikler seklinde kendini gösterebilir veya üzeri düzensiz, kuru veya pul pul dökülen yassi, kirmizi nokta seklinde de baslayabilir. Kesin teshis için, doku örneginin alinip patolojik incelemeye gönderilmesi gerekir.

Teshis :

BHK vs SHK genel olarak ayni yolla teshis ve tedavi edilirler.

Biyopsi :

Doku örnegi alinmasi için degisik seçenekler mevcuttur. Hangi biyopsi yönteminin seçilecegi tümörün yerlesim yerine, sekline ve basvurdugu klinige göre degisir.

• Açik yara varsa, yara üzerinden bir cama (lam) akintinin bulastirilmasi ile örnek alinmasi mümkün olabilir. Bu yöntemle yanilma payi vardir

• Açik yara varsa, yara üzerinden tiraslama yöntemi ile örnek alinip bir cama (lam) yayilabilir veya formol içinde saklanabilir. Bu yöntemle de yanilma payi vardir.

• Igne biyopsisi yapilabilir. Sik basvurulan bir yöntem degildir.

• Silindir seklindeki bir aletaraciligi ile doku örnegi alinabilir (punch biyopsi).

• Yaranin bir bölümü cerrahi olarak çikarilabilir (insizyonel biyopsi)

• Yaranin tamami cerrahi olarak çikarilabilir (eksizyonel biyopsi)

Son 3 yöntemde yanilma payi çok azdir. Yukaridaki sekillerden herhangibiri ile yapilan biyopsi mikroskop altinda incelenir ve teshis konur. Deri kanserleri nadiren bölgesel lenf bezlerine yayilma yapar. Buna ragmen, hizla büyüyen veya uzun süredir var olan ya da genis yer kaplayan deri kanserlerinde lenf bezleri de dikkatlice muayene edilmeli, büyümüs lenf bezi varsa dogrudan veya ultrasonografi altinda ince igne biyopsisi yapilmalidir. Bazi özel durumlarda, ileri radyolojik testler yapilmasina gerek duyulabilir.

Tedavi Planlamasi :

Tedavide amaç, tekrar ortaya çikmayacak sekilde kanserli dokunun tümüyle çikarilmasi veya tümüyle tahrip edilmesidir. Bu islem hastada az iz birakmali ve islev kaybina neden olmamalidir. Tedavi sekli her hasta için ayri ayri planlanmalidir. Deri kanserlerinin çogunun günes isinina fazla maruz kalan yüz bölgesinde görüldügü göz önüne alinirsa, tedavinin planlanmasinin önemi de kendiliginden ortaya çikmaktadir. Hastanin yasi, derisinin iz birakma özelligi, genel durumu ve önceki hastaliklari yaninda kanserin yerlesimi, büyüklügü ve lenf bezlerine yayilma olup olmamasi da tedavi seçimini etkiler. 

Deri Kanserinin Tedavisi:

Cerrahi tedavi :

Deri kanserlerinin çogu lokal anestezi ile yapilabilen kisa ameliyatlarla tedavi edilebilirler. Biyopsi amaci ile yapilan ameliyat biraz genis tutularak (eger bu islem ciddi bir nedbe birakmayacaksa) tani ve tedavi islemi ayni anda gerçeklestirilebilir. Yüzde özellikle göz kapagi, kulak ve burun gibi bölgelerde genis biyopsi yapma olanagi yoktur. Patoloji incelemede kanserin tümüyle çikarilmadigi veya kanser hücrelerinin yara kenarlarina çok yakin oldugu rapor edilirse, ikinci bir ameliyatla bölgenin daha genis çikarilmasi gerekebilir. Estetik ve fonksiyonel açidan risk tasiyan bu bölgelerde, önce sadece tani amaçli islem, ardindan tedavi planlanmalidir. Bulundugu yere bagli olmak kaydiyla küçük deri kanserlerinin çogunda yara dudaklari karsi karsiya getirilerek, yara primer kapatilabilir. Bunun mümkün olamadigi durumlarda, yaranin yakinindan hazirlanan deri flepleri veya kanser yüzde ise, tercihen kulak arkasindan alinan tam kalinlikta deri grefti yarayi kapatmak için kullanilir. Bazi hallerde, kansere uzak bölgeden hazirlanan flepler ile onarim gerekebilir Uygun yerlesimdeki deri kanserlerinin cerrahi olarak çikarilmasindan sonra, ince deri greftleri onarim için yeterli olabilir.

Deri kanserlerinin cerrahi tedavisinde plastik cerrahi açisindan çok degisik seçenekler mevcuttur, önemli olan dogru cerrahinin planlanmasidir.

Radyoterapi(isin-sua tedavisi) :

Deri kanserlerinin çogu isin tedavisine duyarlidir. Yüksek enerjili isinlar kanser hücrelerinin çogalmarini engeller ve bu hücrelerin ölümüne neden olurlar. Radyoterapi günde birkaç dakika süren ve tümörün ve hastanin genel durumuna bagli olarak toplam 2-5 haftayi kapsayan bir tedavi yöntemidir. Tedavinin cerrahiye göre daha uzun sürmesi bir dezavantaj olmasina karsin anestezi ve diger cerrahi yan etkilerin olmamasi bir avantaj olarak karsimiza çikmaktadir. Radyoterapi ile küçük deri tümörlerinde hastaligin kontrolü ve tedavi sansi cerrahi ile esittir. Iyi kalitede yapilmis radyoterapinin estetik sonuçlari da yüz güldürücüdür.

Tedavinin yan etkileri açisindan bazi hastalarda tedavi sirasinda tedavi alaninda kizariklik, sulanma ve deride renk degisiklikleri görülebilir ve bu yan etkilerin büyük bir çogunlugu tedavi bitiminden birkaç hafta sonra iyilesir. Geç dönemde ise nadiren tedavi bölgesindeki derinin renginde ve yapisinda ( kuruluk, incelme, deri üzerinde ince kan damarlarinin olusmasi gibi) degisiklikler yaratabilir. Daha önceden radyoterapi yapilmis bölgede kanser yeniden gelisirse cerrahi tedavisinde bazi güçlükler dogabilirse de günümüz plastik cerrahi ameliyat teknikleri ile bu bir sorun olusturmamaktadir. Radyoterapi hastanin klinik durumuna, tercihine ve beklenen estetik sonuçlara göre farkli amaçlarla kullanilabilir;

a. Biyopsi ile tamami çikariltilmis deri kanserinin patoloji raporunda cerrahi sinirlarda tümör hücresi saptanmis ve hasta tekrar ameliyat olmak istemiyorsa veya yapilacak cerrahi girisimin estetik sonuçlarinin iyi olmayacagi düsünülüyorsa radikal radyoterapi (kür saglamaya yönelik) uygulanir.

b. Sadece tani amaci ile biyopsi yapilmissa ve hasta ameliyat istemiyorsa veya yapilacak cerrahi girisimin estetik sonuçlarinin iyi olmayacagi düsünülüyorsa radikal radyoterapi uygulanir.

c. Ameliyat öncesi radyoterapi yapilarak büyük tümörlerin küçültülmesi ve ameliyata uygun hale getirilmesi amaciyla radyoterapi uygulanabilir ve ameliyatta tümör çikarilip genellikle plastik cerrahi yöntemleri ile kapatilir.

d. Ameliyat sinirlarini geçmis hastalarda radikal veya palyatif (kür saglamaya yönelik olmayan ve hastanin yakinmalarinin giderilmesine yönelik) radyoterapi uygulanabilir.

Radyoterapinin özel bir sekli olan brakiterapi (-interstisyel radyoterapi-doku içine radyoaktif tellerin yerlestirilmesi ve yeterli tedavi yapildiktan sonra bu tellerin çikarilmasi) ile dudak kanseri gibi bazi özel

Küretaj (kazima) ve elektrikle kurutma :

Deride kanserli bölge kasik seklindeki bir küretle kazinir, özel bir cihazdan saglanan elektrik akimi ile kanama durdurulur ve kanser hücreleri öldürülür. Sonunda düz, beyaz bir iz kalir. Bu islem deri kanserlerine aliskin bir deri hastaliklari uzmani tarafindan yapilmalidir.

Dondurma  ile tedavi (cryosurgery) :

Küçük deri kanserlerinin tedavisinde asiri soguk yöntemikullanilabilir. Sivi nitrojen tümör üzerine uygulanir, anormal hücreler ölür. Buzlarin çözülmesinden sonra ölü dokular vücuttan ayrilir. Islemin ikinci kez uygulanmasi gerekebilir. Bu islem genellikle acitmaz, uygulanan bölgede agri ve sislik olabilir. Iyilesme sonrasi beyaz bir iz kalabilir. Kesinlikle bu konuda uzman bir doktor tarafindan uygulanmasi gereken bir tedavidir.

Lokal kemoterapi :

Krem yada losyon seklindeki antikanser ilaçlar aktinik keratozda oldugu gibi yüzeyel deri kanserlerinde de lokal olarak kullanilabilir. Fluorouracil (5-FU) birkaç hafta boyunca hergün lezyon üzerine uygulanir. Uygulama sirasinda yogun inflamasyon görülür, zamanla geçer, genellikle iz kalmaz.

lokalizasyonlarda iyi fonksiyonel ve estetik sonuçlar alinmaktadir.