 |
 |
Güncellenme : 14.11.2011 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
Herpes Simpleks ya da Uçuk hastalığı, Herpes Simpleks Virusun (HSV)
neden oldugu cilt ve mukozalarda içi su dolu küçük kesecikler şeklinde
kendini gösteren oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Herpes Simpleks
virüsün klinik olarak en sık 3 tipine rastlanir. HSV 1, HSV 2, Herpes Zoster Virus en sık rastlanılan tipleridir.
HSV-1
daha çok yüz, dudaklar, burun ve ağız içinde yerleşir ve bu bölgelerde
içi su dolu kabarcıklar oluşturur. Bu kabarcıklar çok kısa süre
içerisinde açılıp üzerleri ülserleşir ve yakınlarındaki diğer küçük
ülserlerle birleşme eğilimi gösterirler. Ardından üzeri sulanan bu
yaralar kabuklaşır. Kabuklar sarı beyaz renktedir. Daha sonra kabuklar
kendiliğinden yumuşayarak düşerler.
Genital herpes (genital uçuk),
erkek ve kadın cinsel organlarında ortaya çıkan ve uçuk denilen
yaralarla karekterize, tekrarlayıcı bir hastalıktır. Hastalığın etkeni
HSV-2 adlı virüstür. Bu virüs dudak çevresinde uçuğa neden olan virüsün
farklı bir formudur. HSV-2 genital bölgede yerleşir. Kasıklar, kadında
vajina dış dudakları, iç kısmı, anüs ile vajina arasındaki bölgeyi,
rahim ağzını, erkekte penisin özellikle gövdeye yakın kısmını, nadiren
penis başı ve testisleri, kalçaları tutabilir.
Herpes Zoster Virus ise Zona
denilen rahatsızlığa yol açan, sinirlerde yerleşen tipidir. Bu tip
diğerlerinden farklı olarak içi su dolu keseler şeklinde değil,
kızarıklık ve iğne batması şeklinde hissedilen diğerlerinden daha keskin
ağrılar yapan bir tipidir. Kuşak şeklinde belirli bir alanı tutar ve
öncelikle ağrılar başlar. Daha sonra ağrı duyulan alanlarda nokta nokta
kızarıklıklar oluşarak sınırlı ve belirli bir alanı kaplayan döküntü
oluşur. Virüsün tuttuğu bölgeye uyan cilt bölgesinde yerleşir. Bir süre
devam ettikten sonra önce ağrı geçer, ardından döküntü iz birakmadan
iyileşir.
Her enfeksiyon atağı esnasında gözle görülebilen
lezyonların bulunması şart değildir. Çoğu zaman fark edilmeyen ataklar
olur. Bu dönemlerde vajinal salgılar ile virüs yayılımı olduğundan kadın
cinsel partnerine hastalığı bulaştırabilir.
Herpes virüsü
öpüşme, cinsel ilişki, aynı havluyu kullanma gibi virüsü taşıyan bireyin
temas ettiği bölgelerle veya yüzeylerle bulaşır. Virüsler deri ve
mukozalardaki çatlaklardan vücuda girerler. Herpes bulguları kişiden
kişiye değişir. İlk atakta genelde virüs ile temastan sonra 2 gün 3
hafta arası bir sürelik kuluçka devresini takiben yanma, kaşıntı,
bacaklarda ağrı, kalça ve genital bölgede ağrı, vajinal akıntı, karın
boşluğunda dolgunluk hissi görülebilir. Bu ilk bulgulardan birkaç gün
sonra enfeksiyon alanında uçuk tarzı yaralar ortaya çıkar. Bu yaralar
vajinada ve rahim ağzında olabilir. 3-4 gün içinde bu yaralar iz
bırakmadan kaybolurlar. Bu aşamadan sonra virus omurilik düzeyinde sinir
köklerine giderek yerleşir ve burada inaktif halde beklemeye başlar.
Virüs, vücuda bir kez girdikten sonra vücutta sessizce kalır, hayat
boyunca zaman zaman tekrarlayan uçuk ataklarina sebep olur. Bu
tekrarlayan enfeksiyonlar esnasında virusler sinirler boyunca
ilerleyerek genelde ilk enfeksiyonu yarattığı alanların yakınında yeni
lezyonları yapar. Tekrarlanmalar sebepsiz olabildiği gibi, vücut
direncinin düşük olduğu dönemlerde, stresten sonra ve bazen adet
dönemlerinde görülür. Gebelikte çocuğa bulaşabilen virüs, erken doğuma
ve çocukta anormalliklere de sebep olabilmektedir. Virüsler
yerleştikleri yerde ölmezler. Yapılan tedaviler de virüslerin yok
edilmesini değil hastalık oluşturmasını önlemek ya da en azından
azaltmak amacıyla yapılabilmektedir
Genelde HSV 2
denilen genital bölge uçuklarında cinsel temas ile virüs alındığı
unutulmamalı ve yine cinsel temasla bulaşabilecek diğer hastalıklar da
akla getirilmelidir. Zira, HSV 2 virüsü gibi kolay bulaşabilen ve
tehlikeli seyreden baska virüsler de ayni kişiden bulaşabilir( Hepatit ,
AIDS, Frengi gibi…). Bu nedenle HSV 2 görülen bireylerde diğer cinsel
yolla bulaşan hastalıkların da testler ile taranması gerekir.
Herpes
Simpleks virüsü alındıktan sonra belirti vermeden taşıyıcılık
oluşabilir. Hastalığı taşıyan bireylerin %60 inde hastalık belirti
vermemektedir. Eşler birbirlerine genellikle farkında olmadan
bulaştırabilirler. Hastalık belirtilerinin olmadığı dönemde bile bulaşma
olabilir. Sosyokültürel seviyesi düşük toplumlarda daha sık
izlenmektedir. Virüs alındıktan kısa bir süre sonra (2- 12 gün kadar)
içi su dolu keseler ve kaşıntılı lezyonlar oluşmaya başlar. Hastanın
bağışıklık durumuna göre yayılma gösterir. Cinsel ilişkiye girdiği
bireylere virüsü bulaştırabilir. Hastalık belirtileri 20 gün kadar
sürebilmekte ve kadınlarda bu dönemde akıntı, ağrılı cinsel ilişki,
idrar yaparken yanma, acı gibi şikayetler belirebilmektedir. Yeterli
beslenememe durumunda, aşırı alkol tüketiminde, yoğun stress
dönemlerinde, grip vs. gibi bağışıklık sistemini yoran bazı
hastalıklarda, adet dönemlerinde, sık cinsel ilişkiye girildiği
dönemlerde, kişisel hijyen bozukluğunda hastalık tekrarlamaya başlar.
Belirtiler en şiddetli seyrini ilk infeksiyon alındığında görülse de
bağışıklık sistemi burada ana rol oynadığından herhangi bir nüksde de
şiddetlenebilir.
Eğer hamile kalmadan önce genital herpese
yakalandıysanız virüsün bebeğinize geçme riski çok düşüktür (%3’ten
daha az). Kanınızda bulunan antikorlar bebeğinizin virüse karşı direnç
göstermesine yardımcı olur. Bu gebelerin gebelikleri sırasında
hastalığın nüksünü yaşamaları durumunda herhangi bir tedavi
uygulanmamakta sadece destek yaklaşımları benimsenmektedir.
Eğer
virüs ilk kez hamilelik sırasında ortaya çıktıysa virüsün çocuğa geçme
riski daha yüksektir. Bebeklerdeki risk büyük ölçüde annenin geçirdiği
atağın ilk ya da tekrarlayan atak olmasına bağlıdır. Neonatal herpes ile
doğan (anne karnında iken virüs ile temas eden ve enfekte olan)
bebeklerin %50’sinde nörolojik hasarlar ve ölüm meydana gelir.
Bebeklerde beyin iltihabı, göz problemleri, ciddi boyutta döküntüler
ortaya çıkar. Ancak bu bebeklerin büyük bir kısmı antiviral ilaç
tedavilerinden yarar görürler. Bu nedenle tüm gebeler gebeliğin ilk
döneminde bu infeksiyonun geçirilip geçirilmedigi yönünde taranmalıdır.
Virüsün yeni alındığı aktif infeksiyon varlığında gebeliğin
sonlandırılması düşünülebilir.
Doğuma yakın genital uçuk
geçiren gebelerde ise normal doğum esnasında bu virüsü bebeklerine de
bulaştırma riskleri yüksektir. Bu gebelerde bebeğin virüs ile temasını
engellemek için sezaryen tercih edilmelidir. Eğer aktif enfeksiyon yok
ise sezaryen şart değildir. Bebeğin doğum sonrasında da bu virüsle
temasını en aza indirmek için çok dikkat edilmelidir.
Genital uçukta,
yaranın çıkış yeri, görünümü ve özellikleri değerlendirilerek teşhis
konabilir. Şüpheli durumlarda mikrobiyolojik incelemeler ve kan testleri
yapılmaktadır.
Tüm virüs enfeksiyonlarında olduğu gibi, genital herpesin
de tedavisi yoktur. Bu nedenle öncelikle virüsü kapmamaya özen
göstermek gerekmektedir. Yabancılar ile temastan kaçınmak, cinsel
ilişkide prezervatif kullanmak, ortak havlu vs. kullanımından uzak
durmak gerekmektedir. Hastalığı kapma halinde veya nüksü önlemek için de
bağışıklık sistemini güçlendirmeli, aşırı alkol, aşırı yorgunluk,
beslenme bozukluğu, stress gibi durumlardan uzak kalmaya özen
göstermeliyiz. Hastalık lezyonlarının en büyük sıkıntılarından biri de
kolayca dışarıdan gelen bakterilerle infekte olabilerek daha derin, daha
geniş ve daha çok iz bırakan ülserler haline gelebilmeleridir. Bu
nedenle uçuk olan bölgeye dokunmamak, dokunulduğunda hemen elleri
yıkamak çok önemlidir. Aktif lezyonların olduğu dönemlerde kağıt havlu
tercih edilmeli, pamuklu iç çamaşırlar giyilmeli ve cinsel ilişkiden
kaçınılmalıdır.
Tekrarlamalar sırasında virüslere karşı
geliştirilmiş bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Ancak bunlar tekrarlamaları
ve şikayetleri azaltmak yönünden kısmi fayda sağlamaktadır. Çok inatçı
ve tekrarlayıcı enfeksiyonlarda düşük doz antiviral ilaçlar uzun süre
(3,6,12,24 ay) kullanılabilir. Aktif ataklar sırasında cinsel
temaslardan kaçınılmalıdır.
İlgili Kelimeler Listesi: Genital Herpes,uçuk,genital siğil
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
|
|
