Meme kanserinde risk

 

Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser tipidir .Son zamanlarda medyada meme kanserinden sık bahsedilmesi ve meme kanser sayısının çoğaldığını bildiren yayınların yer alması üzerine bugünkü konumuzu meme kanserinin riskleri ve korunma yöntemleri doğrultusunda bilgi vermeye çalışacağız.Son zamanlarda pekçok kişide meme kanserinin yaygınlaştığı vurgulanmaktadır.Görüldüğü gibi 1940’larda bu artış hızı 1990’lara doğru %5’e varan bir artışa ulaşmıştır ancak burada yüz güldürücü hadise şudur ki tarama mamografi ve US uygulamasında, erken teşhisin %50’nin üzerine çıkması ve 50 yaşın üzerindeki kadınlarda ölüm oranının %32 oranında azalması sağlanmıştır. Hastalıkta genetik %5’i geçmez ancak bu oran genellikle en yakın aile fertlerinde olanlarda ,ailesinde meme kanseri geçirmiş olan kişilerde,hatta babada meme kanseri olanlarda ,babasında ve yakınlarında prostat kanseri geçirmiş olanlarda özellikle meme lobüler kanserinin daha çok çıktıgı son çalışmalarda gösterilmiştir.4 gen bozukluğunun meme kanseri oluşumuna neden olduğu belirtilmiştir.Bunlar;1.BRCA1,2.BRCA2 ,3.p53, 4.Androjen Receptör genleridir.

1.40 yaş üzerinde olmak

2.Ailede genetik meme kanseri olması

3.Evvelce meme kanseri hikayesi geçirmesi

4.Meme’de atipik anormal hücre çoğalması

5.31 yaşından sonra doğum yapanlarda

 

Doğum kontrol hapı yada doğumdan sonra ostrojen veya ostrojen progestron kullananlarda erken adet görenlerde, geç menopoz olanlarda

yumurtalık kanseri, bağırsak kanseri ve rahim kanseri olanlarda

diyabetlilerde alkol kullanımında

 

Asya kökenli olmak

18 yaşından önce doğum

erken menopoz olanlarda

37 yaşından önce cerrahi kastrasyonu alınanlarda (yumurtalıkları alınanlarda)

 

Birden çok fazla çocuk doğurma

Bebek emzirme (laktasyon)

 

Gail modeli:adet görme yaşı, meme biyopsisi sayısı ,ilk doğumdaki yaş,birinci derecedeki akraba,meme kanseri riskinin hesaplanmasında kullanılır.

Gilaus modeli:aile anemnizi,meme kanserinde duyarlı genlerin araştırmasını gösteren bir modeldir fakat bunlar tam anlamıyla geçerli modeller değildir ve bunlarda hata payları vardır.

 

Risk faktörlerinde kilo almama,yağlı ve hayvansal gıdalardan kaçınma,fast food beslenmeden kaçınma,hormonlu, tufanda gıdalardan kaçınma,raf ömrü uzun olan nitrit ihtiva eden gıdalardan kaçınmak,hormon tedavisi ve koruyucu gıdalardan kaçınmak,alkol’den uzak durmak gerekmektedir .Haftada alkol tüketimi 12-15 olarak en tehlikeli sınırdır burada özellikle kalp krizi ve iskemik olarak beyin fonksiyonlarında yüksek risk altındadır.Alkol alındığı zaman birçok reaktif molekül metobolitin asetaldehite dönüşmesidir.Asetaldehit DNA’ya baglı olarak mutasyona uğradığı için kanser gelişimini başlatabilir.Asetaldehit kansere yol açan hücrelerin doğal antioksidan savunma sistemlerini bozar,bundan dolayı da meme kanserlerinde aşırı alkol almak, meme kanseri riskini büyük oranda arttırır.ABD’de yapılan 67 bin vaka üzerinde yapılan çalışmada 3 kadehten fazla alkol tüketenlerde %30’a varan meme kanser sayısında artma gösterilmiştir.Ayrıca 300 bin vaka üzerinde Avrupa Birliğinde yapılan çalışmada bir kadeh şarap tüketenlerde kanserin %10 üzerinde arttığı gösterilmiştir.

 

Sigarada ,alkolle birleştiğinde riski arttırmaktadır.Kozmetik koruyucular ,koltukaltı spreyleri,güneş yağları ,kadınların pekçok makyaj malzemesinde bulunan ve bozulmalarını önleyen parafen denen petrol menşeiyli olan parafen benzoic asitin, bir türevi olan, meme dokusunda birikerek meme kanserinde büyük oranda rol oynamaktadır.Stres,ispat edilmemesine rağmen, günlük hayatta dengesiz yaşamın zamansız ve bilinçsiz yaşanması, beslenme,kanser riskinin artmasında çok önemli faktörleridir.Ayrıca iş hayatının şartları, dengesiz uyumamıza neden olmakta ve karanlıkta uyumayanlarda ve gece vardiyalarında çalısanlarda kanser oranı daha fazla görülmektedir.Karanlıkta uyumak özellikle melatonin dediğimiz hormonun karanlıkta ortaya çıkmasına neden olur ve vücudun ümmün sistemini güçlendirir. Ve aynı zamanda vücudun denge balansını sağlamaktadır bundan dolayı melatonin karanlıkta açığa çıkmaktadır ,ileri evre hastalıklarda melatonin kullanılmaktadır.İyonize radyasyon,elektronikler,cep telefonları,bilgisayar,yakından tv seyretmek,elektrikli ev aletleri, sıkıştırılmış mobilyalar ,pekçok kimyasallar,benzen ve diğer kimyasallarla çalışanlar özellikle böcek ilaçlarına maruz kalmış insanlar,yine hormonal gıdalar ve kimyasal gübrelerle yetiştirilmiş gıdalar,kalitesiz plastikler,deterjanlar,ostrojeni taklit eden endokrin bozucular ,meme biyopsisi sonrası hematon olanlarda yayılmanın hızlanacağını düşünüp biran evvel cerrahi girip ameliyat olması buda ayrıca risk faktörlerinin arasına girmektedir.Ayrıca meme kanserinde risk faktörlerinin içinde bulunan silikon tatbiki de plastik menşeiyli olup,tehlike içerdiği düşünülmektedir.Kadınlarda mamografi şarttır.Cerrahi esnasında deneyimli bir cerrah tarafından silikon implantı takılmalıdır.Usta ve deneyimli bir cerrah olmazsa içerde mikro tümörler unutulabilir bu yüzden çok dikkatli olunması gerekmektedir.Estetik amaçlı yapılan silikon tatbikinde kanser riskine sebep olabiliceği ve silikon implantından kaçınılması tavsiye edilir.