Navigasyon sisteminin kullanılma amacı nedir
Beyin tümörü ameliyatları sırasında en önemli noktalardan birisi sağlam beyin dokusuna zarar vermeden tümörü çıkartmaktır. Bilindiği gibi beyin son derece hassas bir organdır ve diğer organlardan farklı olarak kendisini yenileme iyileştirme yeteneği çok kısıtlıdır. Bu nedenle tümör ameliyatlarında tümörün yakınındaki sağlam beyin dokusuna mümkün olduğu kadar zarar vermemek ve sadece tümör bölgesinde işlemi yapmak için kullanılan en güvenilir yöntem Navigasyon’dur.
Sistem ameliyat sırasında ne şekilde yardımcı olmaktadır Ameliyat öncesinde hastaya yapılan Bilgisayarlı Tomografi ve Magnetik Rezonans gibi tetkikler Nöronavigasyon cihazının bilgisayar sistemine yüklenmektedir. Hastanın 3 boyutlu radyolojik tetkikleri bilgisayar tarafından tanınmakta ve çeşitli hassas cihazlar yardımıyla ameliyat sırasında cerrahın sadece bu bölgede çalışması ve etraftaki normal beyin dokusundan uzakta kalması ve zarar vermemesi sağlanmaktadır. Amaç, derin yerleşimli bir tümörden biyopsi almak ise, 3 boyutlu görüntüleme yardımı ile biyopsi iğnesinin lezyon içinde tam istenilen yere ulaşması sağlanabilmektedir. Bilgisayar sistemi kontrolü ile ameliyat edilecek alan saptanarak işleme başlandığı için, hedeflenen alana sıfıra yakın hata oranı ile yaklaşılır ve sağlam beyin dokusuna en az düzeyde hasar verilir. Beyin cerrahisinde tümör dışındaki hastalıklarda da kullanılıyormu Derin yerleşimli ve milimetrik hesaplamalar gereken bir alanda cerrahi işlemler yapılacağı zaman Navigasyon ameliyat sırasındaki başarı oranını arttırmakta ve hata oranını azaltmaktadır. Parkinson hastalığı ve benzer şekilde titreme ile seyreden bazı hastalıklarda beynin çok derin bir bölgesine pil takılması gibi bir işlem yapılmaktadır. Bu tip ameliyatlarda navigasyon kullanımı ile ulaşılacak nokta hesaplanmakta ve hata oranı sıfıra yakın olmaktadır.
Bunun dışında, çeşitli omurga hastalıklarında bel omurlarına sağlamlaştırma amacıyla vida yerleştirme işlemleri yapılmaktadır. Bu işlem sırasında az bir oranda olmakla beraber vidanın yanlış yere yönelmesi sonrasında omurilik veya sinir hasarı ortaya çıkabilmektedir. Navigasyona ait üç boyutlu sistem yardımıyla hata oranı yüzde 1’in altına inmektedir.
Navigasyon sistemi ameliyatta ne şekilde kullanılmaktadır Navigasyon kullanılan ameliyatlarda hastaya özel bir hazırlık gerekmemektedir. Standart beyin ameliyatlarında kullanılan yöntemler dışında ek bir uygulama yapılmaz. Ameliyat öncesinde hastaya yapılan Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Magnetik Rezonans Görünteleme (MRG) çalışmaları CD ile Nöronavigasyon cihazının bilgisayar sistemine yüklenmektedir. Hasta ameliyathane ortamına alındıktan sonra cihaz lazer okuyucuların ameliyat sahasını rahatça göreceği uygun pozisyonda yerleştirilir. Daha sonra deri yüzeyinde gezdirilen prob yardımıyla cerrahi alan 3 boyutlu olarak bilgisayara tanıtılır. Eğer biyopsi amaçlı bir cerrahi girişim yapılacaksa, cihaz lezyonun tam içine girmemiz için gerekli hesaplamaları yapar ve beraberinde lezyona en kısa ve en az hasarla ulaşılacak düzgün açıyı ve iğne derinliğini bulmamızı sağlar. Bu sayede, biyopsi alınması planlanan çok küçük ve derin yerleşimli bir tümör olsa bile iğne tam lezyonun merkezine yerleştirilebilir. Yüzeyel yerleşimli küçük bir tümör çıkarılması planlanıyorsa, lezyon üzerinde deriden itibaren prob dokundurularak tümörün tam lokalizasyonu görülür. Böylece normal beyin dokusuna gereksiz zarar verilmesi engellenir ve fazla miktarda kemik açılmasına gerek kalmaz. Tümör cerrahisi sırasında prob tümörün ön, arka, medial, lateral, alt ve üst taraflarında gezdirilir. Bilgisayara yüklenen 3 boyutlu görüntülerle karşılaştırılarak tüm cerrahi sınırlar net olarak tesbit edilir. Bilgisayar sisteminin eşik ayarları kullanılarak lezyona giriş yerimiz ile normal beyin dokusu arasındaki komşuluk ekranda izlenebilir.
Hata payı var mıdır? Riskler nelerdir? Cihaza hastanın BT ve MR görüntüleri yüklendikten sonra 3 boyutlu olarak sistem ameliyat sırasında cerraha kılavuzluk yapmaktadır. Bu nedenle işlem sırasında hata payı 1mm den daha azdır. Tüm cerrahi girişimlerde olduğu gibi bu işlemde de bazı riskler bulunmaktadır. Eğer tümör çıkartılması sırasında veya omurga ameliyatında vida yerleştirilmesi işleminde Navigasyon kullanılıyorsa bu sisteme ait ek bir risk söz konusu değildir. Derin yerleşimli tümörü olan bir hastada biopsi alınırken sistem kullanılacaksa yaklaşık yüzde 1 oranında kanama veya enfeksiyon gibi riskler mevcuttur.
Navigasyon sisteminin avantajları Sistem hem cerrah hem de hasta için büyük avantajlar sağlamaktadır. Bilgisayar yardımıyla yapılan görüntü şekillendirmeleri ile cilt, kemik ve tüm beyin yapıları anatomik olarak ameliyat sırasında ekranda görülür. Özellikle küçük tümörler olmak üzere her türlü lezyon ameliyatları için ideal cilt kesisi ve kemik açma yeri minimal hata ile saptanır. Yapılan 3 boyutlu değerlendirmeler sonrasında direk olarak lezyonun üstüne veya içine girileceği için sağlam doku hasarı veya nedbe dokusu gelişimi en az düzeyde kalır.
Tümör ameliyatlarında Navigasyon kullanılması Navigasyon en sık tümör cerrahisinde kullanılmaktadır. Yüzeyel yerleşimli küçük tümörler, hipofiz adenomları, derin yerleşimli tümörler ve kafa kaidesi tümörleri için yapılacak cerrahi girişimler sırasında cerraha büyük kolaylık sağlamaktadır. 3 boyutlu olarak tümörün tüm sınırları ve komşu dokularla olan ilişkisi net olarak saptanır. Böylece hem lezyona ulaşmak için gerekli cilt ve kemik açılımı tam yerinden yapılır, hem de ameliyat sırasında prob tümörün sınırlarında gezdirilerek yapılacak cerrahi işlemdeki hata oranı en aza indirilir. Eğer biopsi amaçlı bir cerrahi girişim yapılacaksa, cihaz lezyonun tam içine girmemiz için gerekli hesaplamaları yapar ve beraberinde lezyona en kısa ve en az hasarla ulaşılacak düzgün açıyı ve iğne derinliğini bulmamızı sağlar. Bu sayede, biopsi alınması planlanan çok küçük ve derin yerleşimli bir tümör olsa bile iğne tam lezyonun merkezine yerleştirilebilir.
Beyin dokusunda bazı tümörler oldukça derinde yerleşmiştir. Bu tümörlerin bir kısmının ameliyat ile çıkartılması gerekmektedir. Bazı derinde yerleşen küçük tümörlerden ise teşhis konulup tedavi başlanması için biopsi alınması gerekmektedir. Navigasyon sistemi yardımıyla 3 boyutlu görüntüleme eşliğinde bu tür derinde yerleşen küçük tümörlerde 1mm hata payı ile biopsi alınması mümkün olmaktadır. Aynı şekilde bu hassas ve özel cihazlar yardımıyla derindeki bu tümörlerin çıkartılması daha büyük başarı oranı ile sağlanmaktadır. Bazen küçük bir tümöre ameliyat sırasında ulaşmak çeşitli güçlükler içerebilir. Tümör çok küçük olduğu için ulaşmak bazen fazla miktarda normal beyin dokusuna zarar verebilir. Navigasyon cihazı bu tür tümörlerde sağlam beyin dokusunu koruyarak tam olarak tümörün hedeflenmesini ve çıkartılmasını sağlamaktadır.
Navigasyon kullanımı Ameliyat öncesinde hastaya yapılan Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Magnetik Rezonans Görünteleme (MRG) çalışmaları Navigasyon Bilgisayar sistemine yüklenmektedir. Hasta ameliyathane ortamına alındıktan sonra cihaz Laser okuyucuların ameliyat sahasını rahatça göreceği uygun pozisyonda yerleştirilir. Daha sonra cilt yüzeyinde gezdirilen prob yardımıyla cerrahi alan 3 boyutlu olarak bilgisayara tanıtılır. Yüzeyel yerleşimli küçük bir tümör çıkarılması planlanıyorsa, lezyon üzerinde cilttten itibaren prob dokundurularak tümörün tam yeri görülür. Böylece gereksiz yere normal beyin dokusuna dokunulması engellenir ve fazla miktarda kemik açılmasına gerek kalmaz. Tümör cerrahisi sırasında prob tümörün ön, arka, medial, lateral, alt ve üst taraflarında gezdirilir. Bilgisayara yüklenen 3 boyutlu görüntülerle karşılaştırılarak tüm cerrahi sınırlar net olarak tesbit edilir. Bilgisayar sisteminin eşik ayarları kullanılarak lezyona giriş yerimiz ile beyindeki normal anatomik yapılar arasındaki komşuluk ekranda izlenebilir.
|
