Sorularla AFP, alfa feto protein testi

Karaciğer, testis ve yumurtalıkların kanserlerinde teşhis ve takip amaçlı kullanılır. Ayrıca kronik karaciğer hastalıklarında ve sirozda hepatosellüler Karsinom gelişmesini takibetmek açısından proflaktik olarak istenir.

fetüste, AFP,  fetal karaciğer tarafından ve yolk Sac tarafından üretilmektedir. Yenidoğan da yüksek olan AFP doğumdan sonra iki üç gün içerisinde hızlıca düşer. AFP ne zaman karaciğer hücreleri rejenere olursa o dönmelerde yüksek  bulunur. Ayrıca kronik hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarında AFP kronik olarak yüksek görülebilir.
Alfa feto protein birden fazla varyantları vardır alt tipleri vardır. L3 alt tipi son zamanlarda total AFP miktarı ile oranlanarak kullanılmaktadır. L3 / total AFP oranın ne kadar yüksek olursa hastada yakın zamanda hepatosellüler karsinom gelişme riskinin yüksek olduğunu gösterir ayrıca prognoz da kötü olacaktır. Buna AFP-L3% testi denir.

Ne zaman istenir?

Herhangi bir kişide karın içinde kitle fizik muayene görüldüğü taktirde, testis veya yumurtalık tümörü veya karaciğer kanseri şüphesi olduğunda, bu test istenir
Kronik karaciğer hastalarının uzun vade takibinde karaciğerde hepatosellüler sunum gelişip gelişmediğini görmek için bu test istenir.
Karaciğer, yumurtalık ve testis tümörlerinde operasyon ile tedavi olan vakalarda hastalığın rekürensini değerlendirmede kullanılır
Bu tümörlerde, Ameliyat hemen sonrasında operasyonun ve tedavinin etkinliğini görmek için kullanılabilir

Alfa feto protein testi sonucu ne anlama gelir?

Artmış alfa feto protein seviyesi karaciğer kanseri varlığını düşündürebilir. Ayrıca, yumurtalık kanserlerinde yükselebilir ve testisin gerim hücreli tümörlerinde görülemiyor. Bununla birlikte, bu tümörler AFP seviyesini yükseltmeyebilir. Artmış AFP seviyesi nadirde olsa diğer tümörlerler ile de birlikte görüle bilir. Bu diğer tümörler, mid, kolon, akciğer, meme ve lenfoma olarak sayılabilir.
AFP seviyesine yükselten diğer bir durum ise kronik karaciğer hastalıkları ve sirozdur

AFP düzeyleri monitörizasyon için kullanıldığında düşen seviyeler tümör tedavisinin etkinliğini gösterir. Ameliyattan sonra AFP seviyeleri  düşmüyorsa kalan rezidü bir tümör dokusu olabili. Ayrıca, operasyondan sonra tekrar artmaya başladığında ise rekürens düşünülmelidir. Başlangıçta AFP  düzeyi yüksek değil ise takipte pek faydalı olmaz.

AFP düzeyinin normalde yüksek olduğu durumlar şunlardır : Gebeler ve yenidoğanlar

AFP düzeyleri  yüksek olan karaciğer hastaları ne yapmalıdır?
Görüntü metotları ile karaciğerin incelenmesi gerekir. Ultrason, tomografi ve MR bu görüntüleme metotları arasında olabilir. Ayrıca hepatosellüler karsinom için  des-gamma carboxy prothrombin (DCP) testi yapılabilir.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)