TALUS KIRIĞI

Talus, topuk kemiği (kalkaneus) ile alt bacağın iki büyük kemiği olan tibia ve fibula arasında yer alan küçük bir kemiktir. Bu kemiğin garip bir biçimde kamburlaşmış bir şekli vardır ve biraz kaplumbağaya benzer. Alt bacağın kemikleri, talusun tepesinde ata biner gibi oturur ve kemiğin bütün kenarlarının etrafını sararak ayak bileği eklemini oluştururlar. Talusun ayak kemikleri ile karşılaştığı yerde düz olmayan yerlerde yürümede çok önemli olan subtalar eklemi oluşturur. Talus, ayak, bacak ve vücut arasında, ağırlık ve basınç güçlerini, ayak bileği ekleminin ortasına transferinde, yardımcı olan çok önemli bir konnektördür.(bağlayıcı kemiktir)

Çoğu talus yaralanmaları motorlu araç kazalarından sonuçlandığı halde, yüksekten düşme de talusu yaralayabilir. Bu yaralanmalar sıklıkla, alt bacak yaralanmalarıyla birliktedir. Talar kırıkların miktarındaki artış, snowboard (tekli kar kayağı) yapanların ayak bileği yaralanmalarını önlemek için yeteri kadar sert olmayan yumuşak botlar giymelerinden kaynaklanmaktadır.

Belirtiler ve Semptomlar

Talar kırıklarda en çok görülen belirtiler:

• Akut ağrı
• Ağırlık taşımada güçsüzlük
• Önemli miktarda şişme ve hassasiyet

Deriden dışarıya çıkan talar kırıklarda (açık kırık) enfeksiyon riski artar. Snowboard yaralanmalarında, ayak bileğinin burkulmasıyla oluşan, ayak bileğinin dış tarafının hassasiyeti ve aşırı morarmasından ötürü yanlışlıkla talar kırıklarla karıştırılabilir.

Teşhis

Doktorunuz ayağınızı muayene edecek ve yaralanmanın nasıl olduğunu tarif etmenizi isteyecektir. Ayak ve ayak bileğinizin rontgen grafilerini çektirecektir. Bazı vakalarda rontgen grafileri kırığı göstermez. Bu yüzden komputed tomografi (CT) taramasına ihtiyaç olabilir. Bu diyagnostik testler kırığın tam yerini gösterecektir. Bu testler aynı zamanda kemiklerin hala, düzenli bir şekilde, yerinde olduğunu (nondeplese kırık) veya yerinden dışarıya çıktığını ( deplese kırık) gösterecektir. Kemiğin ufacık bir parçasının ayrılmasında, parçanın çıkartılması gerektiğinden kırık tanımlanmalıdır.

Doktor, herhangi bir hasar olmadığını garantiye almak için ayağın sinirlerinin fonksiyonlarını kontrol edecektir. Doktor aynı zamanda, parmaklara akan kanın yeterli miktarda gittiğinden ve ayak kasları içinde basınç oluşmadığından (kompartıman sendromu) emin olmak isteyecektir.

Tedavi

Tedavi edilmeden bırakılan veya doğru dürüst iyileşmeyen talar kırık, ilerde size problem yaratacaktır. Ayak fonksiyonlarınız zayıflamış olacak, artritiniz veya kronik ağrınız gelişecek veya kemik çökmesi olabilecektir.

Acil İlk Yardım Tedavisi

Talar eklem kırığında; ayak parmağından, baldırın üst kısmına kadar ayak ve bacağın etrafını saran, iyi doldurulmuş(well-padded) bir atel uygulanır.Ayağınızı, kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde kaldırın ve her saat başı 20 dakika süreyle veya doktoru görünceye kadar buz uygulayın. Ayağın üzerine hiçbir yük bindirmeyin.

Nadir vakalarda, eğer rontgen filmleri, kemiklerin yerinden oynamadığını ve kemik sıralanmasının bozulmadığını gösterirse, talar kırık; ameliyat olmaksızın tedavi edilebilir. Kırığınızın tedavisi için, altı ile sekiz hafta süreyle ayak ve bacağınız alçıya alınacaktır. Bu süre esnasında, ayağınızın üzerine hiçbir yük bindirmemelisiniz. (ayağınızın üzerine basmamalısınız.) Sonradan, doktorunuz size, hareket silsilesinin yeniden düzeltilmesi ve ayağınızla ayak bileğinizin kuvvetlenmesi için bazı egzersizler verecektir. Çoğu talus kırıkları, geç komplikasyonları en aza indirgemek için ameliyat gerektirir. Ortopedi cerrahı, kemikleri kendi yerlerine dizecek ve parçaları bir arada tutabilmek için metal vidalar kullanacaktır. Eğer kemikten ufak parçalar ayrılmışsa bu kopan parçaların çıkartılması ve eklemin yapısal bütünlüğünün yeniden eski haline getirilmesi için kemik greftlerinin kullanımı gerekebilir.

Ameliyattan sonra, ayağınız altı ile sekiz haftalık bir süre için alçıya alınacak ve üç ayın sonuna kadar ayağınızın üzerine basmayacaksınız. Kemikler iyileşmeye başlayınca, ortopedistiniz kemiğe geri dönen kan miktarını görmek için Manyetik Rezonans(MRI) isteyebilir. Eğer kan sağlanması bozulduysa kemik dokusu ölebilir ve Avasküler Nekroz veya Osteonekroz diye tanımlanan durum ortaya çıkacaktır. Bu durum kemiğin kollapsına (çökmesine) neden olur. Kemiğin iyileşmesi düzgün olsa bile, yıllar sonra siz hala artritlerle yaşıyor olabilirsiniz. Çoğu talus kemiğinin üzeri, kemiklerin diğer her birine karşı düz olarak hareket etmesine olanak sağlayan, eklem kıkırdağıyla kaplıdır. Eğer kıkırdak tahrip edilirse, kemikler, karşısındaki her bir kemiğe sürteceğinden; ağrı ve sertlikler oluşacaktır. Artritlerin tedavileri; aktivite değişiklikleri, ayak bileği-ayak ortozları, eklem kaynaşması, kemik greftleme ve ayak bileği eklemini değiştirmeyi içerir.