Varikosel testislerdeki kanı boşaltan venlerin (toplardamar) genişleyip
varisleşmesidir.Toplardamarların iç yüzeyinde kan dolaşımını düzenleyen
kapakçıklar işlevlerini yitirmiştir ve kanı boşaltamamaktadır.
Puberte
sonrası erkeklerin yaklaşık % 10-20 ‘sinde görülür. Kısırlık
(infertilite) şikayeti olan erkeklerin ise yaklaşık %40’ ında varikosel
mevcuttur.
Sekonder infertilite şikayeti olan erkeklerde
(önceden en az bir çocuğu olan ancak şimdi kısırlık problemi olan) ise
bu oran % 80 lerin üzerine çıkmaktadır.
Bazı durumlarda ise, varikosel olmasına rağmen sperm üretimi hiç etkilenmeden tamamen normal olarak devam edebilmektedir.
Varikoselin
erkek infertilitesine nasıl yol açtığı kesin olarak bilinmemekle
birlikte, bazı teoriler ortaya atılmıştır. Kan dolaşımının normalden
farklı olması, bu bölgenin oksijenlenmesini bozar ve ısı artışına sebep
olur. Oksijenin azalması ve ısının artması, sperm üretimine zarar
vermektedir. Bu nedenle sperm sayısı ve kalitesi varikosel durumunda
etkilenmektedir.
Varikosel her iki testiste de görülebilir.
Ancak anatomik komşulukları dolayısı ile sol testiste görülme oranı %
85, sağ testiste görülme oranı ise % 15 civarındadır. Bir taraftaki
varikosel genellikle diğer testisi de etkilemektedir.
Varikoselde Belirtiler Varikosel çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Ancak bazen aşağıdaki belirtiler görülebilir. Testislerde ağrı Testislerde küçülme Testislerde dolgunluk hissi İnfertilite (kısırlık) Gözle görülebilen genişlemiş damarlar Ele gelen genişlemiş damarlar
Varikoselin
neden kısırlığa sebep olduğu konusunda henüz kesin bir bilgi yoktur.
Ancak genişleyen damarların testislerde sebep olduğu ısı artışının
sperm üretimini olumsuz etkilediği, genişleyen damarlarda biriken kanda
anormal konsantrasyonlara ulaşan böbrek üstü bezi ve böbrek ürünlerin
sperm oluşumunu olumsuz etkilediği, yine bazı metabolik ürünlerin
artması ve oksijenlenmenin azalmasının sperm üretimini olumsuz
etkilediği gibi bir takım teoriler mevcuttur. Varikoselde Tanı Nasıl Konur? Bazen hastalar testislerinde gördükleri veya ayakta iken ellerine gelen genişlemiş damarlar sebebi ile doktora gelirler. Doktor tarafından yapılacak elle muayene ile genellikle tanı konur. Bazen ultrasonografi gerekebilir.
Bütün varikoselli hastalara 4 günlük cinsel perhizden sonra Spermiyogram (Semen Analizi, Sperm Testi, Meni Testi) yapılıp sperm sayısı, hareketliliği ve şekilleri araştırılmalıdır. Hastaların yaklaşık %70 inde sperm yoğunluğu ve hareketliliği azalmış, şekilleri bozulmuştur. Bu hastalarda yüksek oranda kısırlık görülür.
Varikoselde Tedavi Nasıl Yapılır? Kısırlık şikayeti olan varikoselli erkeklerde, çok yoğun ağrı şikayeti olanlarda ve testislerinden biri diğerine göre anlamlı küçülme göstermiş varikoselli erkeklerde cerrahi tedavi önerilir.
Cerrahi tedavi de varisli venler bağlanır. Basit bir ameliyattır ve genellikle hastane de yatmayı gerektirmez. Ameliyattan 3 ay sonra sperm üretiminde düzelme görülmeye başlar.
Sperm tetkiki ameliyattan sonraki 3-6. ayda yapılmalıdır. Sperm üretimindeki düzelme ameliyat olan hastaların %70 inde görülür. Ameliyat geçiren hastaların ancak yarısı ilk bir kaç yıl içinde baba olabilmektedirler.
Eğer infertilite için başka neden yoksa varikosel operasyonu sonrası gebelik oranı %40 ile %70 arasındadır.
KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
Bazı durumlarda ise, varikosel olmasına rağmen sperm üretimi hiç etkilenmeden tamamen normal olarak devam edebilmektedir. 
Testislerde ağrı 
