Pnömoni // Zatürree nedir ?..doktormatik

Ayırıcı Tanı

Zatürree bazen grip, soğuk algınlığı ve bronşit gibi hastalıklarla karıştırılabilir. Bu gibi hastalarda, ateşin üşüme-titremeyle yükselmesi ve 39-40°C’ye kadar çıkması, hastanın genel durumunun bozulması, hastalığın ağır seyredip uzun sürmesi, koyu renkli, kanlı balgam ve göğüs ağrısının eşlik etmesi durumunda, mutlaka zatürree olasılığı dikkate alınarak araştırma yapılmalıdır.
 

Zatürree Tedavisi

Birçok vakada zatürree evde tedavi edilebilir. Ağır olguların, yaşlı hastaların, oksijen tedavisi veya yoğun bakım desteği gerektiren hastaların hastaneye yatması gerekir. Tedavi hastaya göre değişir. Tedaviye erken başlandığında ve ayaktan tedavi edilebilen olgularda, sonuçlar yüz güldürücüdür. Ancak, teşhis ve tedavisi gecikmiş, ağır zatürree olgularında ölüm oranı yüksektir.Zatürreeden Korunma Zatürreeden korunmak için zatürree oluşumunu kolaylaştıran olumsuz faktörler düzeltilmelidir. Bu amaçla müzmin hastalıkların uygun şekilde takip ve tedavisi, stresten kaçınma, dengeli beslenme ve hijyenik barınma koşullarının sağlanması, alkol, tütün ve ilaç bağımlığının kontrolü ile ağız ve mide içeriğinin solunum yollarına kaçmasına (aspirasyon) yol açan risk faktörlerinin azaltılması gerekir.
Yüksek riskli kişinin zatürreeye karşı  bağışıklılığının artırılmasına yönelik olarak, pnömokok aşıları yıllık grip aşıları ve bağışıklık serum uygulamaları da zatürreeden korunma stratejileri arasında yer alır.

Zatürreeye yol açabilen veya kolaylaştırıcı olan grip salgınları sırasında kalabalıkla temasın azaltılması, maske kullanılması özellikle yüksek riskli gruba grip bulaştırabilecek kişilerin  aşılanması, korunma için önerilen hususlardan bazılarıdır. Yeterli beslenememe çocuklarda zatürree gelişimini kolaylaştıran en önemli faktördür. Ülkemizde bebeklerin %10’dan azı, doğumu izleyen üç ay içinde sadece anne sütüyle beslenebilmektedir. Anne sütü bebeklerin bağışıklık  sistemini güçlendirmekte ve aşılara daha iyi yanıt verilmesini sağlamaktadır. Bu nedenle, yeterli anne sütü alımının teşvik edilmesi gerekmektedir.

Ülkemizde aşılanma oranları oldukça düşüktür (%54,2). Kızamık, boğmaca ve tüberküloz çocuklarda en önemli zatürree etkenleridir. Bu nedenle, söz konusu hastalıklara ait aşıların yapılması zatürree sıklığını azaltacaktır. Yine çocuklarda zatürree nedenleri arasında sık rastlanan bir bakteri olan Haemophilus influenzae’ye karşı geliştirilen H. influenzae tip b aşısının çocuklardaki rutin aşılama programına dahil edilmesi gerekmektedir. Çocukların sigaraya maruz kalması zatürree sıklığını bu nedenle hastaneye yatışları ve ölümü artırmaktadır. Ülkemizde çocukların yaklaşık %70’i sigaraya maruz kalmaktadır. Çocukların sigaraya maruz kalmasının önlenmesi zatürree ile ilişkili sağlık sorunlarını azaltacaktır.  

Zatürree ve Grip ilişkisi

Grip virüsünün bizzat kendisi zatürreeye yol açabildiği gibi, diğer mikroorganizmalara bağlı zatürree türlerinin ortaya çıkmasını da kolaylaştırabilir. Gribin ağır seyrettiği ve ölümcül olduğu olgular, çoğunlukla zatürreenin gribe eşlik ettiği olgulardır. Bu nedenle, zatürreelerin ve buna bağlı ölümlerin önlenmesi için grip salgınlarının da önlenmesi gerekmektedir.

Grip Aşıları

Gripten korunmak üzere aşılar geliştirilmiştir. Bu aşılar bir yıl süreyle korunma sağlar. Grip aşıları her yıl eylül, ekim aylarında ya da en geç kasım ayında, bir doz, kas içine yapılmalıdır. Çocuklara ilk kez aşılama yapılıyorsa, bir ay arayla iki doz uygulanır. Grip aşısı gribe yakalanma riski yüksek veya grip olduğunda gribin ağır ve ölümcül  seyredebileceği kişilere uygulanmalıdır. Yine, bu risk grubundaki kişilere grip virüsünü taşıyabilecek olan kişiler de aşılanmalıdır.  

Pnömokok Aşısı

Zatürree nedenleri arasında tüm dünyada en sık rastlanan mikroorganizma Streptococcus pneumoniae’dir. Kısaca pnömokok dediğimiz bu bakteriye karşı hazırlanmış bir aşı bulunmaktadır. Pnömokoklar, başta üst solunum yollarında olmak üzere, zatürree dışında enfeksiyonlara da yol açabilir. Bu aşı tamamen olmasa da, yüksek riskli kişilere uygulandığında, kısmen koruma sağlayabilmektedir. Aşı bir kez, kas içine yapılmaktadır. Beş yıl sonra bir kez tekrarı yapılabilir.

Aşıların Güvenilirliği

Grip ve pnömokok aşıları yüksek ateşli bir hastalığın seyri sırasında yapılmaz. Grip aşısı, yumurta allerjisi olanlara uygulanmamalıdır. Bunun dışında her iki aşı da oldukça güvenlidir. Aşı uygulanan yerde ağrı ve kızarıklık gelişebilir. Ayrıca, ateş, halsizlik, kızarıklık gibi bazı yan etkiler görülebilir. Ancak, bunlar geçici ve hafiftir.