Kan yaşamamız için gerekli en önemli sıvı. Binlerce kilometrelik damar ağında sessizce işini yapan karmakarışık ama bu karışıklığın içinde mükemmel bir dizaynın olduğu bir sıvı. Ellerimizin ve kollarımızın üzerindeki damarlar bu karmaşık sistemin en basit kısımı. Ana damarlar sayesinde taşınan kan dev bir kılcal damar ağıyla dokulara dağılıyor. Yetişkin bir insanda tüm kan damarlarını uç uca eklersek 160.000 km olur. Bu muazzam bir uzunluk. Başka bir deyişle kanımız dünyayı 4 kez dolanıyor. Yetişkin bir insanda ortalama 5 litre kadar kan vardır. Akciğerlerimize dışarıdan aldığımız oksijeni, damarlar içerisindeki kan, kalbe getiriyor. Yorulmak nedir bilmeyen kalbimiz ise en uç noktada bulunan tırnak hücrelerimize bile o oksijeni pompalayıp bütün hücrelerin enerji üretmesine yardımcı oluyor. Sadece oksijeni taşımakla yetinmeyip hücreler için gerekli besinleri de taşır. Aynı zamanda hücrelerde oluşan vücuda toksik(zehirli) atık ürünlerin de vücuttan uzaklaştırılması için bu ürünleri akciğer ve böbreklere getirir. Kanımızdaki kalabalık bir “işçi ordusu”, içindeki hemoglobin molekülü sayesinde oksijeni, dokulara ileten ve alyuvarlar ya da kırmızı kan hücreleri diye de tanınan eritrositler. Kandaki acil ilkyardım ekipleriyse “pıhtı pulcukları” ya da trombosit olarak adlandırılan, bir kesiğe ya da yaraya kalabalık gruplar halinde yığılarak akıntıyı tıkayan hücreler. Kanımız ayrıca farklı sınıflara ayrılmış güçlü bir ordunun askerleriyle de dolu. Üzerlerindeki almaçlar sayesinde vücuda giren istilacıları belirleyip bu bilgileri hafızalarında tutan akyuvarlar (lökositler) ve benzeri savunma hücreleri, yabancı organizmaları yutarak ya da taşıdıkları çeşitli silahlarla yok ediyorlar. Kan, anne karnında karaciğer ve dalak tarafından üretilmeye başlanır. Doğumdan sonra ise kemiklerimizin ortasında yer alan kemik iliği tarafından üretilir. Kemik iliğinde stem cell(kök hücre) denen ana hücreler vardır. Bu hücrelerin belirli faktörler sayesinde farklılaşmasıyla olgun kan hücreleri oluşur. Hücrelerin yıkımı ise belirli bir düzen içinde yine vücutta dalak ve diğer hücrelerimiz tarafından yapılır. Burada eritrostlerin(kırmızı kan hücreleri) yıkımı hakkında biraz durmak gerekir. Normalde kırmızı kan hücreleri alt ve üstten basık şekilde oksijen taşıma kapasitesi en üst seviyede olacak şekilde bulur. Bu hücrelerimizin normalde hacmi, aşağı yukarı 87 mikrometreküptür. Bu tıpta "femtolitre" diye geçer. Ve bu hücrelerden bir milimetreküpte yaklaşık 4-5 milyon hücre vardır. Bu kadınla erkek arasında biraz farklılık gösterir. Erkekte daha fazladır. Buna 5 litre olan toplam kanda bakarsak yaklaşık 25 trilyon hücre yapıyor. Düşünebiliyor musunuz bu kadar hücre bizim kanınızda ve yine trilyonlarca olan doku ve organlardaki hücrelere taşıyor. Bu hücrelerin ömrü yaklaşık olarak 120 gündür. Ayrıca bu hücreler böyle kemik iliğinde yapılıp atılmıyor. Sürekli yapım ve yıkım...Saniyede yaklaşık 2.5 milyon hücrenin yıkılıp ve 2.5 milyon hücrenin yeniden yapıldığını düşünürsek Allah’ın ne kadar muazzam bir sistem yarattığını bir kere daha idrak ederiz.
