mide yanması niçin olur?

Hastaların ve hekimlerin dikkatli olması gerektiği bir nokta şudur. Mide yanması ile ifade edilen rahatsızlığın hastanın safra kesesinden, pankreasından veya kalın bağırsağında olabilecek sorunlardan kaynaklanabileceği akılda tutulmalıdır.

Mide günlük normal çalışması esnasında özellikle yemeklerden sonra asit salgılamaktadır. Salgılanan bu asit, pepsin denen enzimlerin de katkısıyla mide içerisinde yer alan gıdaları özellikle proteinleri parçalamakta ve sindirmektedir. Bu esnada aynı asit ve pepsin midenin kendi iç yüzeyine zarar verememektedir.

Mideyi kendi salgıladığı asit ve pepsinden koruyan yüzeydeki hücrelerin bazı özel yetenekleridir. Mide yüzeyindeki hücreler mukus denen jölemsi bir maddeyi mide yüzeyini örtecek şekilde salgılarlar. Bunun dışında mukus tabakasının içine ve boşluğa bakan yüzüne HCO3 bikarbonat salgılayarak asiti nötralize edebilir. Görüldüğü gibi mide içerisindeki gıdaları sindirirken kendini sindirmemek için yüzeyini özel koruma altına almaktadır.

Tabii ki bu mükemmel sistem zaman içerisinde insanların da katkısıyla bozulabilmektedir. Mide yüzeyini koruyan faktörlerin idamesi için gereken iyi kanlanma yaşlanma ile ve sigara ve alkol gibi dış etkenlerle azalmaktadır. Ülkemizde %80 lere varan oranda mide yüzeyini enfekte eden helikobakter pilori bakterisinin sebep olduğu infalmasyon, yangı da mide yüzeyinin savunmasını bozan bir unsurdur. Özellikle kişi yaşlandığında eklem ve kemik ağrılarının çoğalması ve bu ağrılar için kullanılan ağrı kesiciler, tıbbi adıyla NSAİD grubu ilaçlar mide yüzeyinin koruma güçlerini belirgin olarak bozabilmektedir.

Mide yüzeyinin savunma faktörleri kaybedilirken, gıdaları sindirmek için gerekli olan asit ve pepsin ayni gücünü koruyabilir. Savunmasız kalan kalkanlarını kaybeden mide yüzeyinde bu asit ve pepsin saldırısından nasibini alacağından dolayı önce yüzeyde lezyonlar ve daha sonra bu lezyonların derinleşmesiyle ülserler oluşacaktır. Tüm bu aşamalarda hasta midesinde yanma hissedecektir.

Mide yüzeyinin savunmasını bozan başka bir faktörde safra reflüsüdür. Safra sıvısı normalde mideyi geçtikten sonra gelen onikiparmak (duodenum) barsağının ikinci kısmında papilla denen küçük kabarıklıktan ince barsak içerisine akar. Safra sıvısı İnce barsağın başlangıcı olan bu kısımdan daha da aşağılara gıdalarla beraber giderek sindirime yardımcı olurlar. Safra sıvısının bir kısmı gerisin geriye mideye yönelir midenin çıkış kapağı bu geri kaçan safra sıvısını kendini kapatarak önleyemez ise özellikle geceleri yerçekiminde etkisiyle mide içerisine safra dolar. Mide asit sıvısına karşı korunma mekanizmalarına sahipken alkali olan bu safra sıvısına karşı savunmasızdır. Bu duruma alkalen reflü gastriti de denir. Reflü gastriti olan kişilerde de yine mide yüzeye mide mukozası zarar göreceğinden dolayı hem safranın tahriş etkisiyle hem de asitin etkisiyle bu kişilerde de mide yanması olacaktır.

Mide yanmasını tedavi etmek için öncelikle, midedeki patolojiyi bilmek gerekir. Daha sonra ise  bu patolojiye sebep olan etken bulunmalıdır. Unutulmamalıdır ki mide mukozası kendini oldukça iyi yenileyebilen , saldırgan etken ortan kaldırıldığında kolayca iyileşebilen güçlü bir yapıya sahiptir.

Özetle

• gastrit
• Erezyon
• Ülser
• Safra gastriti

• Helikobakter pylori
• NSAİD ağrı kesiciler
• Sigara
• Alkol
• Safra reflüsü

•   açken
•  duodenal ülser,  duodenal iltihap
•   tok iken
•  şiddetle gastritler
•  gastrik ülserler
•  gastrik kanserler
•  mide çıkış darlıkları
•  safra gastriti
•  mide yanması ile karışan mide dışı sorunlar
•  safra kesesi taşları
•  kronik pankreatit, , pankreas hastalıkları
• kolon patolojileri, irritabl barsak sendromu

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)