İşitme kaybının
var olup olmadığını anlamanın en güzel yolu işitme testlerinin
yapılmasıdır. Kişinin işitme testine başvurması için de birtakım
şikayetleri olması gerekir. Bunlar:
Normal konuşmayı duymada zorlanmak
İnsanların ne söylediğini anlamak için yüzlerine dikkatle bakmak
İnsanlara söylediklerini tekrarlatma ihtiyacı hissetmek
Televizyon ve radyonun sesini aşırı açmak
Konuşurken karşıdaki insanın fısıldadığı hissi
Kulakta enfeksiyon, ağrı veya çınlamanın uzun süre devam etmesi
Duymaya çabalarken yorgunluk ve rahatsızlık hissi
Telefonla konuşurken bir kulağın daha iyi duyması.
İŞİTME KAYBININ NEDENİ
İşitme kaybının en önemli ve yaygın nedeni, yaşla birlikte kulaktaki fiziksel değişikliklerdir. İşitme sinirine gelen kılcal damarların daralması ve işitme sinirinin zayıflaması duymada azalmaya neden olur. Organizmanın tamamındaki yaşlanma ile birlikte işitme sinirinde de yaşlanma meydana gelebilir ve işitme azalır.
Yaşa bağlı işitme azlığı daha çok 50 yaşından sonra oluyor ama bununla birlikte yeni doğan bebeklerde bile işitme kaybı
görülebilir. Normal popülasyona bakıldığında işitme kaybı her 10
kişiden birinde görülür. Yaş ilerledikçe bu oran daha da artar.
ÖLÇÜM
İşitme taraması programlarında kullanılan ve elektrofizyolojik bir ölçüm yöntemi olan ABR
en güvenilir yöntemlerden biridir. Kişiye nasıl duyduğunu hiç sormadan,
tamamen objektif verilere dayanarak yapılan bir ölçümdür. Yöntemde,
kişiye gelen işitme uyarıları elektrofizyolojik dalgalara
dönüştürülür ve beyin dalgalarının bu uyaranlara verdiği cevapla kişinin
işitip işitmediği anlaşılır.
YENİ DOĞAN BEBEK
Bebekte işitme kaybının en geç 6 aylık olana kadar tespit edilmesi ve işitme cihazı
ile erken müdahale edilmesi, çocuğun konuşma ve lisan gelişimi
açısından çok büyük önem taşır. Çünkü zamanında tedbir alınmayan işitme kayıpları çocukların konuşmalarında gecikme doğurduğu gibi sosyal ve duygusal problemlere de yol açar.
"Otoaküstik
Emüsyon" dediğimiz aletle doğar doğmaz bebekte işitme azlığı olup
olmadığı anlaşılır. Yurt dğşında ve Türkiye’de yaygın uygulanan bu rutin
tetkik bize "işitme kaybı vardır" diyor. Bu tespit edildiğinde de ABR
testi ile de işitme kaybının derecesi tespit edilir. Bu testlerin
zamanında yapılmasının en büyük faydası şu; çocuk erken yaşta işitme
cihazı kullanarak konuşmayı da öğrenmeye başlıyor ve dilsizlik denen
olay tarihe karışıyor.
ÇOCUKTA İŞİTME KAYBI TEDAVİSİ
Çocuk işitme cihazından fayda görebilecek durumda ise işitme cihazı takılır. Ama bundan fayda göremeyecek kadar bir kayıp varsa yapılan bazı ilave tetkiklerle birlikte "koklear implant"
dediğimiz, ve halk arasında "biyonik kulak takılması" adı verilen
operasyon yapılır. Burada operasyon sonrası eğitimler de çok önemli. Bu
şekilde çocuğun işitme kaybının en aza indirilmesi ve sosyal
aktivitesinin devam ettirilmesi ve en önemlisi de duyarak konuşmayı
öğrenmesi sağlanır. Çünkü konuşma öncelikle duyarak öğrenilebilir.
Çocuğunu işitme kaybını 5-6 yaşına kadar fark etmezsek o zaman çocukta
kalıcı konuşma bozuklukları veya hiç konuşamama gibi sorunlar olabilir.
İŞİTME AZLIĞININ TESPİTİNDE GEÇ KALINMASI
Konuşma
ve lisan açısından çocuğun ilk bir yılının çok önemli olduğunu
vurgulamak gerekir. İşitme kaybı zamanında tespit edilmediği takdirde
çok ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Örneğin bu çocuklar okuma yazmada
yaşıtlarına göre en az bir yıl geri kalıyor ve akademik başarısızlık,
sağlıklı çocuklara göre 10 kat daha fazla görülüyor.
BERA İLE GÜVENİLİR TEŞHİS
Bera
adı verilen işitme testinin, kişiye gönderilen işitsel uyaranların
elektriksel olarak kaydını yapar Bu kaydın yapılması için kişinin baş
bölgesine bantlarla elektrotlar yapıştırılır ve kulaklıklar takılarak
hastaya işitsel uyaranlar gönderilir. Bu test güvenilir bir şekilde yeni
doğanda bile işitme kaybının olup olmadığını ve varsa ne kadar olduğunu
gösterir. Yetişkinlerde de ani işitme kayıplarında, işitme kaybının
tümöre bağlı olup olmadığını anlamak için, beyin sapı tümörlerinde, MS
gibi beyin sapını etkileyen hastalıkların tanısında Bera testi önemli
ipuçları verir.
Yüzde 95’e kadar olan kayıplar cihazla telafi edilebiliyor
İşitme cihazları
dijital ve analog olmak üzere temelde ikiye ayrılıyor. Estetik görünüme
önem verenler için de kulak arkası ve kanal içi işitme cihazları var ve
bu modeller tamamen kanal içinde kalır ve dışarıdan hiç görünmez. Ancak
kulak zarında delik varsa, kulakta akıntı varsa kanal içi cihaz
kullanılamıyor. Bunun yerine kulak arkası cihaz öneriliyor. İşitmesi çok
farklılık gösteren vakalarda mecburen dijital işitme cihazları
kullanıyoruz. Daha ileri teknoloji ile üretilen bu işitme cihazlarında
ileride işitmede meydana gelen değişikliklere karşı cihaz üzerinde
tekrar ayarlama yapılabiliyor. Yüzde 95’e kadar olan işitme kayıplarında
cihazlardan yararlanabiliyoruz. Cihazlar teknolojik gelişmelerle
birlikte çok küçüldü. Bu durum işitme cihazı na karşı geliştirilen
psikolojik tepkileri de azalttı. Türkiye genelinde yılda 40 bin işitme cihazı kullanıldığı tahmin ediliyor.
Doğru seçilmiş bir işitme cihazı;
Güç ve tehlikeli durumlarda; (araba çarpmasına karşı veya arkadan gelen sesi duymak gibi) sizi korur.
Çevredeki tüm sesleri duymanıza yardımcı olarak grup çalışmalarında katılımınızı artırır.
Daha sosyal olmanızı, yaşamdan daha fazla keyif almanızı ve daha kaliteli yaşam sürmenizi sağlar.
