Gebelik, kadının son adet döneminin ilk
gününden itibaren 40 hafta sürer. Gebelik 3 dönemde incelenir ve bu
dönemlerin her birine "trimestr" adı verilir. "Birinci Trimestr" ilk 12 haftayı içerir. "Ikinci Trimestr" 13-27. haftayı içerir. "Üçüncü Trimestr" 28-40. haftayı içerir.
İLK ÜÇ AYLIK DÖNEM ( 1. Trimestr, Ilk 12 hafta) Gebeliğin
başlangıcında fiziksel değişiklikler sizi rahatsız etse de, sağlığınızı
veya bebeğin sağlığını tehlikeye sokmaz. Yorgunluk, bulantı-kusma,
idrara sık çıkma, göğüslerde hassasiyet, bas ağrısı ve kendini iyi
hissetmeme, kilo artışı görülebilir. Bu sorunların hepsi ile
karşılaşabilirsiniz ya da bu sıkıntıların hiç birini yaşamayabilirsiniz.
Belirtilerin ne olduğunu ve kendinizi iyi hissetmek için ne
yapacağınızı bilirseniz bu dönemi çok daha rahat atlatırsınız.
YORGUNLUK: Gebeliğin
başlangıcında kadınların çoğu normalden daha fazla yorgundur. Çünkü
gebeliğin ilk haftalarında vücudunuz bebeğe besinleri taşıyabilmek için
daha fazla kan üretir. Bu artmış kanı gönderebilmek için kalp daha fazla
kan pompalar, nabız dakikada 10-15 vurum daha fazla atar. Duygusal
olarak kendinizi iyi hissetmeyebilirsiniz. Bebeğinizin sağlıklı olup
olmayacağı endişesi ve anne olacağınız duygusu içinizde karmaşık
duygular yaratabilir. Ne Yapabilirim? Dinlenin: Gün içinde arasıra şekerleme yapın. Bacaklarınızı yukarı kaldırarak dinlenin. Egzersiz: Doktorunuz aksini söylemedikçe hergün 30 dakika yürümek kendinizi enerji dolu hissetmenize fayda sağlar. Beslenme:
Sağlıklı gıdalarla beslenmenin yanısıra sigara ve alkol gibi zararlı
alışkanlıklardan kurtulmalısınız. Gebeliğin başlangıcında doğal olan
yorgunluk yeterli demir ve protein alınmazsa şiddetlenebilir.
BULANTI VE KUSMA: Gebeliğin
erken döneminde görülen bulantı ve kusmanın sebebi plasenta ve fetustan
salgılanan bazı hormonların etkisiyledir. Ayrıca gebelikteki
mide-barsak sistemindeki değişiklikler de bir parça rol oynar. Mide
gebelik hormonlarının etkisiyle daha yavaş boşalır. Duygusal stress ve
yorgunluk da bulantı ve kusmayı arttırabilir. Bu sıkıntı gebelerin
%70’ini etkilemektedir. İlk gebeliklerde, genç kadınlarda ve ikiz
gebeliklerde bulantı daha şiddetli geçebilir. 4-8. gebelik haftasında
başlar, 14-16. haftada azalır. Bazı kadınlarda bulantı ve kusma 3. aydan
sonra başlayabilir ya da bazı kadınlarda bu şikayet tüm gebelik
süresince devam edebilir. Ne Yapabilirim? Yeme alışkanlıklarınızı
değiştirin: Gün içinde daha sık ve küçük öğünler şeklinde yemek yemek,
yemekler sırasında az sıvı almak bulantıyı azaltabilir. Bunları yapmanın
amacı mideyi tamamen boş veya tamamen dolu tutmaktan kaçınmaktır.
Bulantınızı hafifletmek için doktorunuza danışmadan ilaç almayın. B6
vitamini bulantıya yardımcı olur. Atıştırma yapın: Sabah yataktan
kalkarken hızla doğrulmayın. Yatağınızın baş ucunda galeta, tuzlu kraker
gibi kuru gıdalar bulundurun. Yataktan kalkmadan evvel 1-2 kraker
atıştırıp sonra yataktan yavaşça kalkın. Hoş olmayan kokulardan uzak
durun: Mümkün olduğunca kötü kokulardan, ağır yemek kokularından, ağır
kokulu parfümlerden uzak durun.
İDRARA SIK ÇIKMA Ilk
üç ayda uterusun(rahim) büyüyen hacminin idrar torbasına baskı yapması
nedeniyle sık idrara çıkma ihtiyacı duyabilirsiniz. Hapşırırken,
öksürürken ve gülerken idrar kaçırabilirsiniz. 4. aydan sonra rahim
karın bölgesine doğru genişlediğinden idrar torbasına olan basınç bir
miktar azalır. Ne Yapabilirim? Yatmadan birkaç saat önce su içmeyi
keserseniz gece boyunca daha az yataktan kalkmış olursunuz, gece daha
iyi uyursunuz. Ancak gebelikte sıvı alımını asla kesmeyiniz, bol sıvı
tüketmeniz sizin ve bebeğinizin sağlığı açısından son derece gereklidir. Her
ihtiyaç duyduğunuzda idrarınızı yapınız, asla beklemeyiniz. İdrarınızı
tutmanız idrar torbasının tam olarak boşalmamasına neden olur, böylece
idrar yolları enfeksiyonu riski artar. İdrarınızı yaparken öne doğru
eğilmeniz idrar torbasının tam olarak boşalmasına yardımcı olur.
GÖĞÜSLERDE HASSASİYET Östrojen
ve progesteron adlı hormonların gebelikte artan salınımı etkisiyle gebe
kadınlarda göğüslerde değişiklikler olur. Özellikle gebeliğin ilk
haftalarında göğüs ağrısı artar. Ne Yapabilirim? Göğüslerinizi iyi
destekleyen bir sütyen göğüs ağrılarını azaltabilir. Ayrıca geceleri
göğüslerinizdeki ağrı için uyurken de sütyen takabilirsiniz.
BAŞ AĞRISI VE KENDİNİ İYİ HİSSETMEME Gebeliğin
erken döneminde görülen baş ağrıları ve kendini iyi hissetmemeye
gebelikte hormon düzeylerindeki ve kan dolaşımındaki değişimler neden
olabilir. Ayrıca gebeliğe bağlı stress ve yorgunluk da baş ağrılarını
arttırabilir. Ne Yapabilirim? Sinüslerde tıkanıklığa bağlı baş
ağrıları yüzün ön tarafı, kenarları, burun çevresi ve gözlere sıcak
kompres uygulama ile azaltılabilir. Gevşeme egzersizleri baş ağrılarını azaltıp kendinizi daha iyi hissetmenize neden olur. İyi yemek yeme, iyi dinlenme de kendinizi daha iyi hissetmenize yarayacaktır. Yaşamınızdaki stresi azaltmak gebeliğinizin devamını daha iyi geçirmenizi sağlar. Ağrı kesici konusunda mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
KİLO ARTIŞI Gebelik
boyunca toplam 11-16 kilo almanıza rağmen bunun yalnızca çok küçük bir
miktarı ilk 3 ayda alınır. Bebeğinizin tüm önemli yapıları ve organ
sistemleri ilk 3 ayda oluşur. İlk 3 ayın sonunda bebek ortalama 7 cm
uzunluğunda, ağırlığı sadece 18 gr dır. Kalp yaklaşık 26. günden itibaren atmaya başlar. Üreme organları gelişmiştir fakat bebeğin cinsiyeti tam olarak anlaşılamaz. El ve ayak parmakları oluşmuştur, tırnakları oluşmaya başlamıştır. Karaciğer safra yapmaya başlamıştır. Böbrekler idrar yapmaya başlamıştır. Bebek ilk 3 aylık dönemde hareket etmeye başlamıştır.
NOKTA ŞEKLİNDE KANAMA (LEKELENME) İlk
3 ayda görülen vaginal kanama sık görülen bir olay değildir. Kanamanın
şiddeti, süresi ve devamlı olup olmadığı belirlenmelidir. Ne Yapabilirim? Kanama gebeliğinizle ilgili bir sıkıntının belirtisi olabilir. Mutlaka doktorunuza bildiriniz.
KASIK AĞRISI İlk
gebe kaldığınızda kasıklarınızda, kalça ve belinizde ağrı
hissedebilirsiniz. Rahim genişlerken çevresinde kendisini tutan elastik
bağlar bu genişlemeye ayak uydurabilmek için gerilirler. Bu gerilme
sonucu ağrı duyarsınız. Ne Yapabilirim? Ilık bir banyo gevşemenize ve sancılarınızın hafiflemesine yardımcı olur. Ağrı şiddetli, devamlı ve ateş yükselmesi ile birlikteyse doktorunuzu aramalısınız.
SIK SORULAN SORULAR: Soru:
Her kış mutlaka şiddetli gribe yakalanırım fakat bu sene gebeyim. Grip
bebeğimi etkiler mi? Gribi kolay atlatmak için ne yapabilirim? Cevap:
Grip veya soguk algınlığının belirtileri sizi rahatsız etse de
bebeğinize zarar vermez. Bağışıklık sisteminizdeki değişiklikler
nedeniyle gebelikte grip daha uzun sürer. İyi beslenme ve istirahat çok
önemlidir. Küçük miktarlarda ve sık olarak yemek yiyin. Gebelikte griple
başetmenin en iyi yolu ilaç almadan kendinize en iyi sekilde
bakmanızdır. Bol sıvı ve C vitamini takviyesi ile daha kolay
atlatırsınız. Odanızı devamlı nemlendirin. Hafif soğuk banyolar
ateşinizin düşmesine yardımcı olur. Ateşiniz 38.2 C’ye erişirse,
yesil-sarı renkli balgam çıkarmaya başlarsanız, belirtilerde herhangi
bir düzelme olmadan 3 günden uzun sürmüşse mutlaka doktorunuzu
aramalısınız. Ailenizde veya yanınızda çalışan kişiler soğuk
algınlığı veya grip geçiriyorlarsa yakın temastan kaçının, ellerinizi
sık sık yıkayın.
Soru: Gebelik sırasında röntgen ışınları zararlı mı? Diş bakımı sırasında röntgen çekilebilir mi? Cevap:
Teşhis amaçlı kullanılan röntgen dozlarının bebeğe zarar verme
olasılığı son derece düşüktür. Gebe olduğunuzu bilmeden teşhis amaçlı
röntgen çektirdiyseniz panik olmayın, doktorunuzla konuşun. Diş
röntgenleri ile alınan ışın miktarı çok daha düşüktür. Göğüs röntgeni
ile aldığınız ışın da son derece düşüktür. Ancak yine de gebelik
sırasında ışın almamak en doğrusudur. Rutin diş kontrollerinizi
gebelikten sonra veya en azından son 3 aylık dönemde çektirebilirsiniz.
Gebelik sırasında yapılan ultrasonların ise bebeğe hiç zararı
bulunmamaktadır.
Soru: Hamileyim ve 2 yaşında bir çocuğum var. Kucağıma almam hamileliğime zarar verir mi? Cevap:Hamile
iken ağır yük kaldırmanız önerilmez. Özellikle 3. aydan sonra daha
dikkatli olmalısınız. Herhangi bir ağırlık kaldırırken dizlerinizi kırıp
sırtınızı mümkün olduğunca dik duruma getirip kalkmanız önerilir.
Soru: Gebeliğim esnasında cinsel yaşamımda herhangi bir değişiklik olacak mı? Cevap:Erken
doğum veya düşük riski yoksa gebelik sırasında cinsel yaşamınızı son
gününe kadar sürdürebilirsiniz. Ancak yine de gebeliğin ilk 2 ayı ile
son bir kaç haftasında cinsel ilişkiye girilmemesi önerilir.
Soru: Gebe kaldığım günden beri uyku düzenim tamamen değişti. Bu değişiklik normal mi? Cevap:Evet,
son derece normal. Bazı kadınlar gebeliğin ilk 3 ayında daha fazla
uyumalarına rağmen, bazıları ise gece uyumakta zorluk çekmektedir. Bu
nedenle yatakta uyumayı beklemektense kalkıp kitap okuyun, televizyon
seyredin.. vs
İKİNCİ 3 AYLIK DÖNEM (2. TRIMESTRE) Bu
dönem gebeliğin 13-27. haftası arasındaki dönemdir. Gebeliğin en tatlı
dönemi olan bu dönemde gebeliğin başlangıcındaki sıkıntılar azalmış,
gebeliğin son 3 ayında yaşanan rahatsızlıklar henüz başlamamıştır.
Bulantı, uykusuzluk gibi problemler ortadan kalkmıştır, daha enerjik
hissettiğiniz bir dönem başlamıştır. Üstelik artık karnınızda bebeğinizi
de hissetmeye başlarsınız(16-20. haftalarda), karnınız iyice
belirginleşmeye başlar. Gardrobunuzda ve evde ufak değişiklikler yapma
zamanı gelmiştir. Ancak yine de gebeliğin bu döneminde bir takım
sıkıntılar olabilir.
AĞRI: İkinci
3 aylık dönemde rahimin genişlemesinde hızlı bir artış olur. 27.
haftanın sonunda bebek 12 haftalıktakinden 4 kat daha büyük olacaktır.
Rahim büyürken etrafındaki diğer organları da sıkıştırır ve bir miktar
yerlerini değiştirmelerine sebep olur. Bu nedenle bu organları tutan bağ
ve liflerde aşırı gerilme başlar. Bütün bu büyüme ve gerilme sizi
rahatsız edebilir.
SIRT AĞRISI: Gebelik
sırasında kalça bölgenizdeki kemiklerin arasındaki eklemler yumuşayıp
gevşerler. Bunlar doğum sırasında bebeğin bu bölgeden geçebilmesi için
hazırlıktır. Bu dönemde rahim boyutları ve ağırlığı artar ve böylece
vücudunuzun ağırlık merkezi yer değiştirir. Bunun sonucunda vücut
şekliniz ve yürüme şekliniz değişir.Ağırlık merkezindeki değişiklikleri
dengelemek için oluşan bu değişiklikler sırt ağrılarına neden olur. Ne Yapabilirim? Sırt ağrısını azaltmak için oturmanıza, kalkmanıza ve yürümenize dikkat etmelisiniz. Doğru ve dik durmaya çalışın, omuzlarınızı geride tutun. Uzun süre ayakta kalacaksanız bir ayağınızı daha yüksekte duran bir basamağa dayamaya çalışın. Otururken bacaklarınızı hafif yüksekte tutun, bacak bacak üstüne atmayın. Yerden birşey kaldıracaksanız önce dizlerinizi kırın, ağırlığı beliniz dik olacak şekilde kaldırın. Ani sıçrama, yakalama hareketleri yapmayın. Yatarken
dizleriniz ve kalçanız kıvrılmış şekilde bir yana doğru yatın,
dizlerinizin arasına ve karnınızın altına minder yerleştirin.
KARIN AĞRILARI: Alt
karın ağrılarının nedeni genişleyen rahim ve çevresindeki organlara ait
bağların gerilmesinden kaynaklanır. Bu ağrı ciddi bir tehlike yaratmasa
da mutlaka doktorunuza ağrılarınızdan bahsedin. Ne Yapabilirim? Karın
ağrıları patolojik bir sebepten kaynaklanmıyorsa istirahat etmelisiniz.
Dinlenmek ve sıcak banyo oldukça rahatlatır. Ağrı sürekli halde ise
doktorunuzu aramalısınız.
BACAK KRAMPLARI: Bacaklarda
kramplar 3. aydan sonra sık görülür. Genellikle geceleri oluşur ve
bazen uykudan uyandıracak kadar şiddetli olabilir. Bacak kramplarının
nedeni kalsiyum alımında yetmezlik, yorgunluk ve büyüyen uterusun(rahim)
sinirler üzerine yaptığı basınçtan kaynaklanabilir. Ne Yapabilirim? Bacak
krampları sizi çok rahatsız ederse kalça kaslarını gerici egzersizler
yapın. Yada dizinizi gererek ayağınızı hafifçe yukarı kaldırın. O
bölgeye sıcak uygulama yapmanız da sizi oldukça rahatlatır. Uzun süreli oturmaktan veya uzun süreli yürümekten kaçının.
MİDE YANMASI ve REFLÜ: Gebelikte
büyüyen rahim mideyi de yukarı doğru iter, böylece midedeki yiyecekler
birikir, sindirimi zorlaşır. Mide yanmasının nedeni mide içeriğinin
yemek borusuna geri kaçmasından kaynaklanır, böylece mide asiti yemek
borusunu tahriş eder. Bu duruma reflü denir. Ayrıca gebelikte hormonların etkisiyle de sindirim sistemin çalışması yavaşlamıştır. Böylece mide boşalması gecikir. Ne Yapabilirim? Gebeliğinizin
ilk 3 ayında bulantı ve kusmayı önlemek için yapmış olduklarınız mide
yanmasına da iyi gelecektir. Küçük porsiyonlarla yemek yemeniz, midenizi
fazla doldurmamanız, sık sık ama az miktarlarda atıştırmanız önerilir. Mide
yanmanızı arttıran hareket ve pozisyonlardan uzak durun. Örneğin;
aniden öne eğilmeyin, yemek yedikten hemen sonra yatıp uzanmayın. Sırt
üstü yatmaktan kaçının, sırt ve karnınızı yastıklarla destekleyin. Mide
yanmanız çok fazla ise doktorunuza danışın, size kullanabileceğiniz bir
antiasiti reçete edebilir. Doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın. Yağlı
ve baharatlı yiyeceklerden uzak durun. Özellikle kızartma türü
yiyecekler mide yanmanızı arttırabilir. Fazla miktarda çay, kahve ve
çikolata tüketmeyin.
CİLT DEĞİŞİKLİKLERİ: Gebelik
sırasında artan hormonların etkisiyle (östrojen) kadınların yaklaşık
%90’ında cilt kararması görülür. Göğüs uçlarında ve göbek çevresinde
belirgindir. Ayrıca koltuk altları ve bacak aralarında da belirebilir.
Bazı gebelerde yüzde de hafif kararma olabilir. Ne Yapabilirim? Gebelik
sırasında cilt kararması güneş ışığı veya U.V. ışınlarına maruz
kalmakla kötüleşebilir. Bu nedenlerle direkt günes ışınlarından
sakınmanızı, dışarı çıkarken en az 15 koruma faktörlü krem kullanmanız
önerilir. Hava bulutlu olsa bile zararlı güneş ışınlarının vücudunuza
gelebileceğini unutmayın.
Gebelik sırasında görülen avuç içi
kızarması veya avuç içi-ayak tabanı kaşıntısı nemlendirici kremler
kullanılarak azaltılabilir. Cildinizdeki benlerin sayısı çok artabilir. Doktorunuza danışmanızda fayda var. Tırnaklar
kırılgan ve yumuşak olabilir. Oje kullanmak durumu daha da
kötüleştirebilir. Elleriniz ve tırnaklarınız için nemlendirici losyonlar
kullanın, deterjan kullanırken koruyucu eldiven giyin.
KABIZLIK: Kabızlık
gebelikte oldukça sık görülür. Başlıca nedeni hormonlar etkisiyle
sindirim sisteminin yavaşlaması ve büyüyen uterusun bağırsaklara baskı
yapmasıdır. Kabızlık ayrıca gebeliğin son dönemlerinde oldukça sık
görülen hemoroid(basur) olusumunu arttırmaktadır. Ne Yapabilirim? Liften zengin yiyecekler ve fazla sıvı tüketmeniz önerilir. Meyve ve sebzeler ihtiyacınız olan lifi almanızı sağlar. Kuru kayısı, erik ve incir kompostoları kabızlığı azaltır. Günlük yürüyüşlerinizi ihmal etmemelisiniz. Hareketsizlik kabızlığı arttırır. Her gün en az 10 bardak su tüketiniz. Özellikle meyve yedikten hemen sonra 2 bardak su içmeniz önerilir. Doktorunuza danışmadan müshil ve benzeri ilaç kullanmayın.
ANEMİ (KANSIZLIK): Demir,
kan yapımı esnasında rol oynayan çok önemli bir maddedir. Gebelikte kan
hacminiz %45 oranında artar. Ayrıca bebeğiniz gelişimi esnasında
ihtiyacı olan demiri de sizin vücudunuzdan tüketir. Böylece gebelik
esnasındaki demir ihtiyacınız gebelik öncesine göre 2 kat artar. Bu
kadar fazla demiri yiyeceklerle karşılamanız da mümkün değildir.
Vücudunuzda yeterince demir yoksa bunun sonucunda kansızlık gelişir. Anemi
yani kansızlık belirtileri yorgunluk ve güçsüzlük, solukluk, nefes
nefese kalma, çarpıntı, sersemlik ve baş dönmesi seklinde görülür. Ne Yapalirim? Aneminin tek tedavisi demir almaktır. Bu yüzden gebeliğin 2. trimestrinden itibaren ilave olarak demir alınmalıdır.
KİLO ARTIŞI: Gebeliğin ilk 3 ayından sonra haftada 400-500 gr alınabilir. Kilo artışı biraz da gebelik öncesi ağırlığınıza bağlıdır.
VAGINAL AKINTI ve ENFEKSİYON: Gebelik
sırasında vaginal akıntılar artabilir. Sebebi gebeliğe bağlı
hormonların etkisiyle üreme organlarındaki bezlerden salgılanan mukus
üretimin artmasından dolayıdır. Beyaz renkli, ince kıvamlı, hafif
kendine özgü kokusu olan bu vaginal salgı doğaldır. İçeriğindeki yüksek
asit ortamı nedeniyle zararlı bakterilerin üremesini engeller. Normalde
vaginada bir çok mikroorganizma denge halinde bulunur. Vagina içine
doğru tatbik edilen duş, antibiotik kullanımı ve hastalıklar neticesi bu
doğal ortam bozulabilir, zararlı bakterilere karşı koruyucu asit
içeriği bozulur ve vaginal enfeksiyonlara açık hale gelir. Yeşil-sarı
renkli ve kötü kokulu akıntınız varsa, genital bölge veya vagina içinde
kaşınma hissediyorsanız vaginal enfeksiyonunuz var demektir. Ne Yapabilirim? Genital
bölgenizi temiz ve kuru tutmalısınız. Genital bölge temizliğinde
kullanılan PH’si uygun intim likitleri (yıkama jelleri) kullanmanız
önerilir. Vagina içini sabunla yıkamak o bölgedeki normal florayı ve
asit dengesini bozacağından mantar enfeksiyonu riskinizi arttırır. Rahat ve bol kıyafetler giyin, sentetik giysiler giymekten kaçının. Pamuklu
iç çamaşırı giymeyi tercih edin. Sentetik, lycralı, naylon iç
çamaşırları ter ve nemi muhafaza eder, genital enfeksiyonlara uygun
ortam hazırlar. Vaginal enfeksiyonunuz varsa mutlaka doktorunuza bahsedin, eşinizin de tedavisi edilmesi gerekebilir.
AŞERME: Gebelik
sırasında bir çok kadının belirli yiyeceklere karşı isteği artar.
Özellikle ilk 3 ayda hormonların etkisiyle iştahınızda değişiklikler
olabilir. Gebeliğin 2. döneminde de bu durum devam edebilir; bazı
yiyeceklerin tadını beğenmeyebilirsiniz ya da bazı yiyeceklere hala
istek duyabilirsiniz. Sağlıklı yiyecekler yediğiniz taktirde bu durumun
pek önemi yoktur. Ancak nadiren de olsa bazı kadınlar yiyecek olmayan
maddeleri de yeme isteği duyarlar (kil, kabartma tozu, toprak, buz
gibi). Bu olağan dışı duruma "pika" adı verilir. Bunun sonucunda demir
eksikliği gelişebilir. Ayrıca bu maddeler sindirim sistemi problemlerine
yol açabilir, ya da içeriğindeki zararlı bakterilerden dolayı
hastalanmanıza yol açabilir.
SIK SORULAN SORULAR: Soru: Son günlerde kendimde dengesizlik ve sakarlık hissediyorum. Neden? Gebeliğinizin
ilerlemesiyle vücut şekliniz ve denge merkezinizdeki değişiklikler
nedeniyle oturmanız, kalkmanız ve yürümenizde farklılıklar olabilir, son
derece normaldir. Bebeğiniz doğduktan sonra eski halinize döneceksiniz.
Kendinizi daha dengeli hissedebilmeniz için topuklu ayakkabı yerine düz
ve lastik tabanlı ortopedik ayakkabılar giymeniz önerilir.
Soru: Dişlerimi fırçalarken diş etlerim kanıyor. Önemli bir durum mu? Gebelikte
vucudunuzdaki tüm mukozal dokulara (genital bölge, burun içi, ağız içi
gibi) kan akımı artmaktadır. Bunun sonucu olarak diş etleriniz şişer ve
her fırçalamada kanama eğilimi artabilir. Ağrı ve kızarıklık olmadığı
sürece herhangi bir sorun teşkil etmez. Gebelik sırasında da ağız
bakımınızı ve dişlerinizi düzenli fırçalamayı (günde en az 2 kez) ihmal
etmeyin.
Soru: Devamlı burnum kanıyor, neden? Gebelikte
vucudunuzdaki tüm mukozal dokulara (genital bölge, burun içi, ağız içi
gibi) kan akımı artmaktadır. Bol bol sıvı almalı, tahrişi önlemek ve
sekresyonları yumuşatmak için burnunuzu nemlendirmeli, yavasça
temizlemelisiniz. Burun kanamasını durdurmak için burun deliklerinizi
bir kaç dakika sıkmanız yada tampon uygulamanız önerilir. Eğer durmazsa
doktorunuzu arayın.
ÜÇÜNCÜ TRIMESTR (SON 3 AYLIK DÖNEM) Üçüncü
dönem gebeliğin 28. haftasından itibaren başlar ve doğum
gerçekleştiğinde biter. Bu dönemde nasıl doğum yapacağınıza veya
bebeğinizin sağlığına dair endişeleriniz artabilir. Nefes nefese kalma,
uyku problemleri, cilt değişiklikleri, hemoroid, idrar kaçırma, kilo
artışı belirginleşebilir. Gebelikten önce uterusun(rahim) ağırlığı
yaklaşık 56 gr dır. Doğum sırasında ise yaklaşık 1 kilonun üzerine
çıkar ve içinde bebeğinizi, plasentayı ve 1 litre hacmindeki amnion
sıvısını taşır. Gebeliğin sonlarındaki fiziksel şikayetlerin hemen hepsi
uterustaki bu büyümeden kaynaklanır.
NEFES NEFESE KALMA: Gebeliğin
son dönemlerinde büyüyen uterusun yukarı doğru yaptığı basıdan ötürü
akciğer kapasitesi düşer, yeterince hava alamadığınızı hissedersiniz.
Ancak progesteron hormonu beyindeki solunum merkezine etki ederek daha
derin nefes alıp vermenize neden olur. Sonuç olarak gebelik sırasında
toplam akciğer kapasitesi azalmasına rağmen her nefeste aldığını hava
miktarı hacim olarak artmaktadır. Bebeğiniz için endişelenmenize gerek
yoktur, genişlemiş dolaşım ve solunum sistemi sayesinde bebeğiniz
yeterince oksijen almaktadır. Ne Yapabilirim? Vücut şeklinizi
düzeltmek hem gebelik sırasında hem de sonrasında daha iyi nefes alıp
vermenizi sağlar. Oturup kalkarken sırtınızın düzgün ve omuzlarınızın
arkada olmasına dikkat edin. Hafif egzersizler gebelik sırasında
yararlıdır, nefes alıp vermenizi düzeltir ve nabız hızınızı azaltır.
Ancak aşırı egzersizden kaçınmalısınız. Uyurken bir yanımıza doğru uzanmak ve minderle destek olacak şekilde yatmak nefes alıp vermenizi kolaylaştırır. Gebeliğin
son birkaç haftasında solunum probleminiz azalır, çünkü bu dönemde
bebek yavaş yavaş aşağı doğru doğum kanalına indiğinden akciğerler
üzerine olan basınç azalır. Ciddi solunum sıkıntısı yaşıyorsanız doktorunuza bildirin.
KALÇA AĞRISI: Gebelik
sırasında salınan bazı hormonlar kalça kemiği eklemlerinde gevşemeye
yol açar. Böylece doğum sırasında bebek doğum kanalından rahatlıkla
geçer. Gebeliğin son dönemlerinde sık görülen kalça ağrısı genellikle
bir tarafta oluşur. Ne Yapabilirim? Sırtınızı ve karın kaslarınızı güçlendirecek egzersizler kalça ağrısını azaltabilir. Ilık banyolar da yardımcı olabilir.
UYKU PROBLEMLERİ: Doğum
yaklaştıkça geceleri uyumanız güçleşebilir. Bunun en önemli sebebi
karnınızın iyice büyüyüp size rahat bir pozisyon sağlayamamasıdır. Diğer
sebebi ise bebeğinizin sağlığı ve doğumu hakkında duyduğunuz
endişelerdir. Ne Yapabilirim? Gebeliğin son döneminde uyku için en
iyi pozisyon bacak ve dizlerinizin bükülü şekilde bir yanınıza doğru
yatmaktır. Sırt üstü yatmamalısınız. Bir yanınıza doğru yatmanız
karnınızın arka tarafında sırt kemiklerinizin önünde yer alan ve hayati
önem taşıyan büyük ana damarın üzerindeki basıyı azaltır. Karın bölgesini ve bacaklarınızı desteklemek için minder kullanın.
VARİS: Büyüyen
uterusun kalbe kan taşıyan damarlar üzerine yaptığı basınç etkisiyle
ayaklarda belirgin olmak üzere cilt yüzeyinde varisler görülebilir veya
şiddetlenebilir. Bu varisler hiçbir belirtiye neden olmayabilir veya
hafif-şiddetli bir ağrı ile birlikte olabilir. Ne Yapabilirim? Uzun süre ayakta kalmayın. Bacak bacak üstüne atıp oturmayın, bu pozisyon dolaşım problemlerini arttırabilir. Mümkün
olduğunca ayaklarınızı havaya kaldırın. Otururken ayaklarınızı bir
sandalyeye veya koltuğa uzatıp dinlendirin. Yatarken ayaklarınızın
altına minder koyarak hafif yukarı kaldırın. Varis çorabı giyin. Düzenli yürüyüş yapın.
HEMOROİD(BASUR): Hemoroid
anal bölgede damarların genişlemesi sonucu kanın o bölgede göllenmesi
hadisesidir. Büyüyen uterusun yaptığı basıç sonucu o bölgedeki
damarların akışı bozulur. Hemoroidde görülen en önemli belirtiler
kanama, kaşıntı ve ağrıdır. Ne Yapabilirim? Meyve, sebze gibi yüksek lifli yiyeceklerle beslenin ve bol sıvı alarak kabızlıktan korunun Her tuvalet sonrası anal bölgeyi çok iyi temizleyin, yumuşak tuvalet kağıtları kullanın. Ilık banyolar hemorodin küçülmesine yardımcı olur. Sert zemin üstünde uzun süreli oturmayın.
İDRAR KAÇIRMA: Büyüyen
uterusun idrar torbası üzerine uyguladığı artmış basınç gülerken,
öksürürken idrar kaçımanıza neden olabilir. Bu durum doğum sonrası
genellikle kaybolur. Ne Yapabilirim? Sık sık tuvalete çıkın, her sıkıştığınız anda idrarınızı boşaltın, bekletmeyin.
İlgili Kelimeler Listesi: Gebelikte Yaşanan Değişiklikler,gebelik
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
