HİSTEREKTOMİ AMELİYATI-RAHİMİN ALINMASI
Histerektomi,
rahmin çıkarılması ameliyatıdır. Histerektomi ameliyatları, kadınlarda
sezeryan ameliyatlarından sonra en sık yapılan ameliyattır. Total Abdominal Histerektomi: rahmin karından yapılan kesiyle tümden çıkarılması,
Bilateral Salpingoooferektomi: yumurtalıkların her ikisinin de birden alınması, Unilateral Salpingooferektomi: yumurtalıklardan birisinin tek taraflı alınmasıdır tarif eden kısaltmalardır. Subtotal Histerektomi:
rahimin tamamının değil bir kısmının çıkarılarak alınması ameliyatıdır.
Subtotal histerektomi’de rahim ağzı kısmı çıkarılmamaktadır.
Laparoskopik Histerektomi:
Rahim ve yumurtalıkların kapalı sistemle çıkartılmasıdır. Göbekten 1 cm
ve karında 3 tane yarim cm insizyonlarla bu operasyon yapılmaktadır.
Vaginal Histerektomi: Karını açmadan rahimin vaginal yolla çıkartılmasıdır. Yaşa ve kişinin hastalığının durumuna göre bu ameliyat türlerinden biri uygulanmaktadır. Radikal histerektomi
ise genital kanserlerde uygulanılan histerektominin daha da
genişletilmiş halidir. Yani, rahimle birlikte yumurtalıklar, omentum,
lenf düğümleri (lenf nodları) da ameliyatta çıkarılmaktadır.
Myomektomi ise rahim alınmaksızın yalnızca rahim içindeki myom veya
myomların alınması ameliyatıdır. Özellikle genç veya tek bir myomu olan
hastalarda histerektomiden çok myomektomi ameliyatı tercih edilmektedir.
Hangi durumlarda histerektomi ameliyatı yapılır ?
En sık medenler olarak aşağıdakiler sayılabilir A) Uterus (rahim) myomları (Myoma uteri, uterin fibroid) B) Endometrial polip C) Endometrial Hiperplazi D) Tedaviye dirençli adet düzensizlikleri E) Endometriosis F) Rahimin dışarı sarkması (Prolapsus Uteri) G) Doğum komplikasyonları (Acil Histerektomi) H) Diğer gerekçeler Histerektomi operasyonu ile ilgili diğer endikasyonlar arasında Rahim Kanseri (Uterus Ca), Rahimağzı (serviks) Kanseri ve Yumurtalık (over) Kanseri, İyi huylu (benign) yumurtalık tümörleri, Tubovaryen Abseler (tüp ve yumurtalıklar içine yerleşen abseler) bulunmaktadır.
Histerektomi
kararı önce hastanın hastalığı ile ilgili bilgilendirilmesi daha
sonrasında da hasta ve doktorun ortak görüşmesi sonucunda alınmalıdır. Histerektominin genişliği, riskleri, anestezi şekli de hasta ve hasta yakınlarına ameliyat öncesi anlatılmalıdır.
Hasta eğer üreme döneminde ise çocuk doğurma yetisinin kaybı psikolojik
şikayetleri de beraberinde getirebilir. İleride çocuk istemi olabilecek
hastalarda öncelikle myomektomi ameliyatı (rahmin alınmaksızın
myomların çıkarılması) tercih edilmelidir. Ancak çok zorda kalınırsa da
her şeye rağmen ameliyat sırasında rahmin tümden alınması gerekebilir.
Ameliyat sonrası
İdrar
kesesinin travmatize olmasından dolayı hastanın idrar yapması zor
olabileceğinden idrar sondası ameliyat sonrası 08-24 saat süreyle takılı
bırakılır. Ameliyat günü hastanın ağızdan beslenmesi
ameliyatın şekline göre ayarlanır. Barsak hareketleri başladıktan sonra
sıvı gıdalarla beslenmeye başlanır. Daha sonrasında hastanın
sindirebileceği şekilde katı yiyecekler diyetine eklenir.
Hastanın ameliyat sonrası erken dönemde ayağa kaldırılması damar
tıkanıklığı ve pıhtı atması (tromboemboli) ile zatürre, atelektazi gibi
akciğerlerle ilgili risklerini azaltır. Ayrıca barsak hareketlerinin bir
an önce başlamasına neden olur. Dikişlerin tam iyileşmesi
için hasta ameliyattan sonraki 6 hafta içinde fazla ağırlık
kaldırmamalıdır. Yine, ameliyat sonrası 6 hafta içinde cinsel ilişki
tavsiye edilmez. Yine, hasta tam iyileşene kadar araba kullanması
tavsiye edilmez. Bunlar dışında hasta kendini iyi hissettiği sürece
normal hayatını sürdürebilir. Hastalar nelere dikkat etmeli? İlk iki hafta çok yorucu aktivitelerden kaçınmalı ve aktivite seviyesini vücut el verdiği ölçüde yavaş yavaş arttırmalıdırlar.
Banyo karın ameliyatlarından 1 hf sonra duş alma ve dökme suyla yıkanma
şeklinde olmalıdır. Vaginal ameliyatlarda daha erken duş şeklinde
yapılabilir. Düzenli bir diyet izlenmelidir. Özellikle posalı ve sıvıdan
zengin diyet tercih edilmeli, gaz yapıcı gıdalardan ise kaçınılmalıdır.
Yine idrar ve gaita yaparken şiddetli ıkınmaktan kaçınılmalıdır. Eğer vajinal kanama veya ateş olursa doktora haber verilmelidir. EN SIK SORULAN SORULAR
Histerektomi cinsel yaşamı etkiler mi? Birçok
kadının ilgilendiği nokta ise ameliyatın hastanın dişiliğini
kaybetmesine, cinsel doyumu azaltmasına, cinsel tatmin eksikliğine ve
kocası ile arasındaki kişisel problemlerin artmasına neden olup
olmayacağıdır. Üreme organlarının kaybına ilişkin üzüntü, diğer karın
içi organlarının kaybına göre daha fazladır. Hastanın
ameliyattan sonra kendini kötü hissetme olasılığını en aza indirmek için
ameliyat öncesi bilgilendirme ve hastayı hazırlamak önemlidir. Yapılan
araştırmalar histerektominin bir çok hastada psikiyatrik bozukluk ve
azalmış cinsel fonksiyonlara yol açmadığını göstermekle birlikte bu
konuda zıt fikirleri savunan çalışmalar da mevcuttur. Histerektomi sonrası kişi menopoza girer mi? Rahimle
birlikte yumurtalıklar çıkarılmadığı takdirde adet görülmediği halde
menopoza ait belirti ve komplikasyonlar da oluşmaz. Yani kişi adet
görmese de yumurtalıklar belli bir süre daha işlevini devam
ettireceğinden ötürü kişi menopoza girmez. Şayet birlikte
yumurtalıklar da çıkarılmış ise operasyon sonrası “cerrahi menopoz”
tablosu gelişir ve iki hafta sonra hormon replasman tedavisine
başlanmalıdır. Çünkü cerrahi menopozda menopoza giriş çok hızlı
olduğundan menopozun sıkıntıları da ani ve hızlı bir şekilde
gelişecektir. Jinekolog hekimler tarafından özellikle 45 yaş
üstündeki kadınlarda rahmin alınması gerekiyorsa, ileri yaşlarda kişiyi
yumurtalık kanserinden korumak amacıyla yumurtalıkların da rahimle
birlikte alınması tercih edilmektedir. (TAH_BSO ameliyatı) Bu ameliyatın riskleri varmıdır? Histerektomi
yaptırmadan önce bu riskleri bilmeniz gerekmektedir. Bu tür
komplikasyonlar genelde nadir olarak izlenmektedir. Bunlar: 1. Mesanenin, bağırsağın ya da üreterin (böbrek ve mesane arasındaki tüp) yaralanması 2. Kan naklini gerektirecek kanama 3. Kanamanın kontrol altına alınması ya da yaranın onarılması için yeniden bir ameliyat gereksinimi. 4. Pelviste ya da kan dolaşımında enfeksiyon riski 5. Bacakta ya da akciğerde tromboz (kan pıhtılaşması) riski 6. Pelviste kan toplanması (hematom)
7. Özellikle vajinal histerektomi ile birlikte ön vajina duvarı onarımı
da gerçekleştirilmişse idrar yapmada güçlükler ortaya çıkabilmektedir.
Bu sorunun olması durumunda bir sondanın yeniden mesaneye konulması
gerekebilir. Bu tür komplikasyonlar çok nadiren de olsa ortaya çıkabilen sorunlardır.
İlgili Kelimeler Listesi: Histerektomi
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|