İlaç allerjisi, ilaçların istenmeyen
etkilerinden birisidir. İlaç allerjileri bağışıklık sistemi tarafından
geliştirilen aşırı duyarlılık reaksiyonlarıdır. Bağışıklık sistemi önce
ilacı tanır, tekrarlayan kullanımlar sonrasında da allerjik reaksiyon
gelişmesine neden olur. Bu olaylar aynı ilacı kullanan her bir birey
için aynı değildir. Aynı ilaç bir kişide allerjiye neden olurken diğer
bir kişide allerjik reaksiyon oluşturmamaktadır. İlaç allerjilerinin
gelişmesinde birçok faktör sözkonusudur ve bu faktörler çoğu kez her
birey için farklıdır. Teorik olarak her ilacın allerjik reaksiyon
oluşturma kapasitesi vardır. Çünkü ilaçlar bağışıklık sistemi için
“yabancı” olan maddelerdir. Ancak yine de ilaç allerjileri sanıldığı
kadar sık gözlenen reaksiyonlar değildir. Ayrıca ilaçlarla gelişen her
reaksiyon allerji değildir. Kullanım dozlarında görülebilen çeşitli yan
etkiler, yüksek dozlarda kullanımlara bağlı istenmeyen etkiler ve bazı
özel durumlarda ortaya çıkan reaksiyonlar da çoğu kez hatalı olarak
“allerji” olarak yorumlanmaktadır.
İlaç allerjilerinin belirtileri nelerdir?
Hastalarda çok değişik bulgular oluşabilir. Ciltte kaşıntı, kabartılar,
vücudun değişik yerlerinde şişlikler en sık görülen belirtilerdir. Bu
bulguların yanısıra gözler, alt ve üst solunum yolları, kalp ve dammar
sistemi, mide, barsak, sinir sistemi gibi bir çok sistem hastalığa eşlik
edebilir.
Anafilaksi (allerjik şok) nedir?
Nadir de olsa tüm sistemlere ait bu bulgular hepsi birarada görülebilir
ve anafilaksi olarak adlandırılır. İlaç allerjilerinin en ağır
formudur.
Hangi ilaçlar allerjiye neden olur?
Tüm ilaçların allerjiye neden olma potansiyeli vardır.
İlaç allerjisi geliştiğinde neler yapılmalıdır?
İlk yapılması gereken şey o ilacı kullanmayı hemen bırakmak ve bir doktora müracat etmektir.
İlaç allerjileri nasıl tedavi edilir?
İlaç allerjilerinde ortaya çıkan bulguların bir kısmı zaman içerisinde
kendiliğinden kaybolur, bazıları ise uygun ilaçlarla tedaviyi
gerektirir. ANCAK İLAÇ ALLERJİSİNİ TAMAMEN ORTADAN KALDIRMAK MÜMKÜN
DEĞİLDİR. Yani bir ilaca karşı bağışıklık sistemi aşırı duyarlılık
geliştirmiş ise, o ilacın her alınımında aynı ya da benzer şekilde
allerjik reaksiyon ortaya çıkacaktır. Bu nedenle ilaç allerjilerinde
TEDAVİDEN ziyade KORUNMADAN bahsetmek daha uygundur. Pratikte allerji
yapan bir ilacın bir daha kullanılmaması en akılcı yöntemdir.
İlaçlar arasında çapraz reaksiyon ne demektir?
İlaçlar kimyasal maddelerdir. Bazı ilaçların kimyasal yapısı birbirine
benzemektedir. Bu nedenle allerjiye neden olan ilaçtan isim olarak
farklı da olsa, kimyasal yapısındaki benzerlikten dolayı başka bir
ilaçta aynı şekilde allerjik reaksiyona neden olabilir. Buna çapraz
reaksiyon denir. İlaç allerjisi olan hastalara reçete yazarken çapraz
reaksiyon veren ilaçlar da gözönünde tutulur.
Modern tıp solunum yolu allerjilerine neden olan polenler, ev tozu
akarları gibi maddeleri birtakım maddeleri allerji testleri ile tespit
edebilmektedir. ANCAK AYNI ŞEY İLAÇLAR İÇİN GEÇERLİ DEĞİLDİR. ÇÜNKÜ;
İlaçlar vücuda girdikten sonra birtakım biyolojik olaylara maruz kalır
ve kimyasal yapıları değişime uğrar. Bağışıklık sistemi tarafından
aşırıduyarlılık gelişimi ise bundan sonraki basamaktır. Bu nedenle
ilaçlarla test yapabilmek için vücutta değişime uğramış bu yeni yapının
elde edilmiş olması gereklidir. Bugün için “test maddesi olarak
kullanılabilecek ilaç molekülü” birçok ilaç için mevcut değildir. Bu
nedenle başta penisilinler olmak üzere, sınırlı sayıda birkaç ilaç için
deri testi yapabilmek mümkündür.
İlaç allerjisi olan hastalarda sık karşılaşılan sorunlar
Bir ilaca karşı allerjisi olan hastalar, bu ilaçla çapraz reaksiyon
vermeyen başka bir ilacı rahatlıkla kullanabilir. İlaç allerjisi
konusunda doğru ve yeterli bilgi verilmeyen hastalar çoğu kez tatmin
olmamakta ve değişik sağlık merkezlerine başvurarak gereksiz yere zaman
ve para kaybına uğrarlar. Hastaların allerjiye neden olan ilaçların
ismini doktora bildirebilmesi teşhiste en önemli olanıdır.
İlgili Kelimeler Listesi: İlaç allerjisi
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz