Tanım: Göğüs duvarıyla akciğerler arasındaki boşluk olan plevra boşluğunda kan bulunması ya da toplanmasıdır.
Nedeni: Delici ve kesici alet yaralanmaları, habis tümörler, ender olarak kan kanseridir. Göğüs duvarını kaplayan plevra zarıyla, akciğeri örten plevra zarı arasında oluşmuş yapışıklıkların yırtılması sonucu, kendiliğinden de ortaya çıkabilir.
Belirtileri: Hemotoraks, bir yaralanma sonucu oluşmuşsa, ağrı, şok, solunum darlığı, göğüs duvarındaki yaranın büyüklüğü ve ağırlığından beklenmeyecek kadar fazladır. Kanamanın şiddetine göre, belirtilerin ortaya çıkması, yavaş ya da hızlı olur ve yavaş oluşan bir hemotoraks’ta, hastada, artan ağrı ve solunum darlığı ile birlikte, ateş ve hızlanan nabız da görülür. Kanın diyaframı tahriş etmesi (irritasyon) halinde karnın üst bölümünde ağrı olabilir.
Tedavi: Fazla kan kaybında, kan nakli (transfüzyon) gerekir ve plevra boşluğundaki kan, geniş delikli bir iğneyle ya da göğüs tüpü denilen plastik borucuklar (yaklaşık 1 cm çapında) ile yerel anestezi (uyuşturma) yardımıyla çekilir (aspire edilir) ve boşaltılır. Kanamanın durmadığı hallerde, bir göğüs cerrahının, göğüs kafesini açıp kaburgalar arasından göğüs boşluğuna girerek kanayan odakları bularak kanamayı usulune uygun bir şekilde durdurması gerekir.
Tablo I: “Hemotoraksın sınıflandırılması”:
Travmatik hemotoraks:
1. Künt travma 2. Penetran (kesici-delici) travma a. Keskin aletle yaralanma b. Ateşli silahla yaralanma c. İyatrojenik (girişim sırasında) yaralanma: - Santral venöz kateter uygulamasında, - Torasentezde interkostal damar yaralanması, - Transtorasik iğne aspirasyon biyopsilerinde, - Tüp torakostomisinde akciğer veya göğüs duvarındaki damarların yaralanması ile oluşabilir.
Non-travmatik (spontan-kendiliğinden) hemotoraks:
1. Akciğere ait patoloji;
a. Büllöz amfizem b. Nekrotizan enfeksiyon c. Enfarktüsle birlikte akciğer embolisi d. Tüberküloz e. Arterio-venöz malformasyon f. Herediter hemorajik telenjiektazi
2. Plevral patoloji;
a. Spontan pnömotoraksın tedavisinde oluşlturulan plevral yapışıklıkların yırtılması b. Neoplazm (kanser) c. Endometriozis.
3. Akciğer tümörleri;
a. Primer tümörler b. Metastatik tümörler (melanomlar, trofoblastik tümörler).
4. Kan diskrazileri (kan bozuklukları);
a. Trombositopeni (trombosit sayısının azalması) b. Hemofili c. Sistemik antikoagülasyonun komplikasyonları (pıhtılaşmanın önlenmesine ait bozukluklar) d. Von Willebrands hastalığı
5. Karın patolojileri;
a. Pankreas psödo kistleri b. Dalak atar damarı balonlaşması c. Karın zarı içinde kan toplanması
6. Akciğere ait olmayan göğüs boşluğundaki patolojiler;
a. Torasik aorta anevrizması (ana atar damar balonlaşması) b. A. mammaria interna anevrizması (iman tahtasının arkasında hemen iki yanında uzanan atar damarın balonlaşması)
Tablo 2: HEMOTORAKSIN TEDAVİ ALGORİTMASI
Tablo 3: DELİCİ ALET YARALANMASI SONRASI TEDAVİ ALGORİTMASI
Tablo 4: İNATÇI HEMOTORAKSTA TEDAVİ ALGORİTMASI
KAYNAK
Solunum 2002, Cilt 4, Sayı Ek 1, Sayfa: 195-205
|
