Tükürük Bezi Hastalıkları Tükürük Bezi Taşlarında Ameliyatsız Dönem !
Halk arasında safra kesesi ve böbrek taşları kadar yaygın olarak bilinmese de tükürük bezlerinde görülebilen taşlı hastalıklar kişinin yaşantısını çok etkileyebilmekte. Yanaklarımızda ve çene altlarında bulunan büyük tükrük bezlerinde taşlar oluşabiliyor. Tükürük bezi taşlarının belirtileri nelerdir?
Tükrük bezi taısında kullanılan ince endoskoplardan birisinin görüntüsü. Bu endoskop 1.2 mm. kalınlığında olup tükürük kanalından içeriye girerek video kamera aracılığı ile kanal içini gözler önüne koyar. Tükrük bezinin ağız içerisine tükürük boşaltan kanalları bu taşlarla tıkandığında hastalığın belirtileri ortaya çıkıyor. Yemek yerken yanakta ve çene altında ağrılı şişlikler oluşması en sık rastlanılan belirtidir. Bu durumda tükrük salgısını uyaran ekşili asidli yiyecekler tükrük bezlerinde daha belirgin şişmelere yol açabiliyor ve eğer tükrük bezi kanalı tam tıkanmamışsa bu ağrılı şişlikler yemekten sonra yavaş yavaş küçülüyor. Eğer bu şişlikler hemen küçülmüyorsa, çok ağrılı ve sıcak hale gelmiş ise tükrük bezinde iltahaplanma da başlamış demektir.
Tükürük bezi taşları ne zaman belirti veriyor?
Tükrük bezinde oluşan taşlar eğer tükrüğü boşaltan kanalı tıkarsa tükürük bezi şişiyor ve özellikle yemekler sırasında hastaları rahatsız ediyor. Tükürük bezlerinin kanalları 2 ila 3 milimetre çapındadır ve bu boyutlara ulaşmış bir taş tükrük salgısını engelliyor. Tükrük bezi taşları bazen tükrük bezi kanalında hareket halinde olabiliyor. Bu yüzden kanal bazen açık, bazen kapalı olduğundan hastanın şikayetleri her zaman olmayabiliyor. Tükürük bezi şişliği kanal açıldığında küçülüyor ve yeniden kanal tıkanıncaya kadar tamamen normal dönemler olabiliyor. Ancak bu gün biliniyor ki tükürük bezi taşları her sene 1 milimetre kadar büyüdüğü için sonunda kanalı tam olarak tıkıyor ve hastanın ağrılı şişlikleri kendiliğinden geçmiyor.
Tükürük bezi hastalıklarının teşhisi nasıl yapılıyor? Tükrük bezi şişliği şikayeti ile başvuran hastalarda önce basit bir kulak burun boğaz muayenesi yapılır. Arkasından yüzdeki veya çene altındaki şişliğin ultrasonografik incelemesi istenir. 3 milimetre civarındaki taşlar ultrasonografide görülebilir, daha küçük olan taşlar saptanamayabilir, fakat kanal genişlemesi gibi dolaylı belirtiler verebilir. Şüpheli durumlarda tomografi de istenilebilir. Ya da günümüzde olduğu gibi tükürük bezi kanalının içerisine endoskopik yöntemle doğrudan bakmakta mümkündür ki, bu durumda hem teşhis hem de tedavi aynı anda gerçekleştirilebilmektedir. Bu yönteme "sialendoskopi" (Tükürük bezlerinin endoskopisi) adı veriliyor.
Bu endoskop bir kibrit çöpüin Çene altı tükrük bezinin uygun durumda kalınlığında bile değildir. lokal anestezi altındaki endoskopik Aynı endoskop göz yaşı kanalının muayenesinin yapılışı. celenmesinde de kullanılabilir.
Tükürük bezi taşlarının tedavisi nasıl yapılıyor? Yakın zamana kadar kanalı tam tıkamayan taşlarda hasta tekrarlayan antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilmeye çalışılır ve eğer taş kanalı tam olarak tıkamışsa tükürük bezinin tamamı ameliyatla çıkartılırdı. Günümüzde tükrük bezinin kanallarından girebilen endoskop yardımıyla bu taşlar kanal içerisinden çıkarılıp alınabiliyor. Bu yönteme "girişimsel sialendoskopi" (Tükürük bezine endoskopik yolla kanal içi girişimi) adı veriliyor. Bu işlemin yapılabilmesi için taş çapının kanal çapından çok fazla büyük olmaması gerekiyor. Bazı büyük taşlar ise lazerle daha küçük parçalara kırıldıktan sonra yine kanal içerisinden çıkartılabiliyor. Çok büyük taşlar bu yönteme izin veremeyeceği için tükürük bezinin çıkarılacağı geniş ameliyatlara ancak bu durumda başvurmak gerekebiliyor.
Tükürük bezi taşlarının teşhis ve tedavisindeki endoskopik yöntem nerelerde yapılabiliyor?
Bu yöntem yurt dışında İsviçre, Almanya, İsrail ve Fransa’da yapılmaktadır. Ülkemizde de bu konunun öncülüğü Dr. Erhun Şerbetçi tarafından Nişantaşı KBB Grubu ile yapılmıştır. Böylelikle bu konuda Türkiye de dünya öncüleri arasına girmiştir.
Yukarıdaki endoskopik görüntülerde aynı hastanın çene altı tükürük bezinde bulunan üç adet taşın ardı sıra endoskop yardımıyla kanal içerisinden çıkarılması ve taşlar temizlendikten sonra tükürük bezi kanalının görüntüsü izlenmekte.
 yandaki resimlerde yanak (parotis) tükürük bezi kanalı içerisindeki taşların "basket" denilen arç ile endoskopik olarak çıkarılması gösterilmekte.
Çıkartılmış olan değişik büyüklükte taşlar görülmekte.  Yandaki resimlerde doğrudan kanal içerisinden çıkarılamayacak kadar büyük taşların lazer ya da pnomatik taş kırıcılar ile kırıldıktan sonra çıkartılması gösterilmekte.  Yandaki resimlerde çene altı tükürük bezinin ağız içerisindeki kendi doğal kanalının girişinden itibaren en ince dalcıklarına kadar tükürük bezi içerisindeki seyrinin aşama aşama görüntüleri izlenmekte.
Tükürük bezi hastalıkları ve taşlarında-ki günümüz ileri tedavisi olan sialendoskopi hakkında daha ileri bilgi için www.tukurukbezi.com adresimiz hazırlanmı
|
