Boyun Fıtığı

Omurlarımızın arasında boynun hareketlerini sağlayan “disk” ismi verilen yapılar yer alırlar. Disk omurgada kemiklerin üzerine binen yükü azaltır ve iki kemiğin birbirine temas etmesini engeller. Yaş ilerledikçe veya genç hastalarda boyun yeterince korunmadığı için, disk dokusu dejenere olur içindeki su miktarı azalır ve esnekliğini yitirerek daha sert bir hale gelir. Disk içindeki yumuşak kısmın veya kemiklerin normal yapısının bozulması sonrasında ise omurilik veya kola giden sinirlere baskı başlar ve boyun fıtığı hastalığı gelişir.

     

v

Omurilik ve sinir baskısı sonucunda boyun, omuz ve kola yayılan ağrılar başlar. Ağrı genellikle parmaklara kadar iner ve beraberinde uyuşma ve karıncalanma, ileriki dönemlerde ise kolda kuvvet kaybı ortaya çıkar. Tedavi edilmeyen ilerlemiş hastalarda ise, omurilik baskı altında kalınca bacaklarda güçsüzlük ve idrar kaçırma gibi oldukça tehlikeli bir dönem başlar.

Boyun fıtığı hastalığında teşhis muayene ve MR incelemesiyle konulur. Bazen EMG ile sinir etkilenme oranı ölçülür. Benzer şekilde boyun ve kol ağrısı yapabilen diğer hastalıklardan ayırıcı tanının yapılması, tedavi planlaması için oldukça önem taşır. Aynı şekilde ağrılara yol açan boyun omurlarını tutan tümör veya enfeksiyon gibi diğer hastalıkların gözden kaçmaması için de, muayene ve radyolojik incelemelerin tamamının dikkatlice incelenmesi gerekir.

Boyun fıtığının tedavisinde cerrahi girişim sadece belli bulguları olan hastalara uygulanır. Hastaların büyük çoğunluğu ağrı kesici, hareket kısıtlaması ve fizik tedavi ile iyileşebilir. Kollarda ve parmaklarda ilerleyici kuvvet kaybı olan hastalar ve omurilik basısına bağlı olarak bacaklarda şikayetleri başlayan hastalara diğer tedavi yöntemleri ile zaman kaybetmeden cerrahi yöntemler uygulanır. Eğer bir hasta ilaç tedavisi ve fizik tedavi yöntemlerinden fayda görmüyorsa, ağrı ve uyuşukluk yakınmaları günlük hayatını etkileyecek şekilde devam ediyorsa, kollarında kuvvetsizlik veya omurilik basısı olmasa da ameliyat ile tedavi edilir.

Boyun fıtığında yapılan ameliyatta amaç, omurilik ve sinirler üzerindeki baskıyı kaldırmaktır. Ameliyat sonrasında hasta boyun ağrısı, kol ağrısı, kolda uyuşma ve güç kaybı gibi şikayetlerinden kurtulur. Günümüzde uygulanan ileri cerrahi teknikler sayesinde boyun fıtığında tama yakın çözüm sağlanabilmektedir. Ameliyat sırasında kullanılan mikroskop ile fıtıklaşmış olan disk materyali çıkartılır ve kollara giden sinirlerin etrafındaki kemikler  açılarak sinir rahatlatılır. Disk boşaltıldıktan sonra omurların çökmemesi, ileride gelişebilecek deformitenin önlenmesi ve sinirin geçtiği alanın genişletilmesi için o bölgeye kemik veya titanyumdan yapılmış greft veya cage (kafes) konulur. Ayrıca son yıllarda hem ülkemizde hem de dünyada boyun fıtığı ameliyatlarında protez kullanımı daha çok yaygınlaşmıştır.

  

Boyun fıtığı ameliyatlarında son yıllarda “protez” veya “yapay disk” kullanımı giderek artmaktadır. Ameliyat sırasında önce boyunda küçük bir kesi ile ameliyat mikroskobu yardımıyla fıtıklaşan ve sinire baskı yapan dokular temizleniyor. Boşaltılan bu kısma hastaya uygun boyut ve yükseklikteki disk protezi yerleştiriliyor. Bu sistemlerin boyun omurgasında  kullanılmasının amacı kemikler arasındaki hareketin devamına izin vermektir. Boyun fıtığı ameliyatlarında protez kullanılmasıyla, fıtıklaşan disk dokusu temizlendikten sonra iki omurun birbirinin üstüne çökmesi engelleniyor. Hareket kısıtlılığı yapan “kafes” ismi verilen diğer sistemlerin tam aksine, omurlar arasında hareket korunuyor. Ameliyatta konulan protez ile omurgadaki hareketin korunması sağlanınca, ilerleyen aylar ve yıllar içinde diğer omurlarda yeni fıtık gelişme riski daha da azalıyor. Füzyon, yani omurlarda kaynama yöntemi ameliyatlarından sonra 2-3 hafta boyunluk verilerek hastanın boyun hareketlerine dikkat etmesi istenirken, protez kullanılan hastalarda boyunluk kullanılmıyor. Hastalar ameliyattan 7-10 gün sonra işine başlayabiliyor.