Cushing Hastalığı

Kortizon hormonunun fazlalığına bağlı klinik tablodur. Genelde kadınlarda ve 20-40 yaşları arasında sıktır. Yavaş başlangıçlıdır. İlk olarak şişmanlık, kıllanma ve adet yokluğu ile tanımlanmıştır. Primer olarak hipofiz bezi fazla çalışmasına bağlıdır. Buradan salgılanan ACTH hormonu böbrek üstü bezinden fazla kortizol yapımını uyarır. % 70 olguda Cushing sendromu varken %20 olguda ektopik denilen başka yerlerden ACTH salgısı söz konusudur ki tümörlerden salgılanır. Ektopik ACTH salgılayan tümörler; akciğer küçük hücreli kanseri, pankreas adacık hücre tümörü, karsinoid tümörler, tiroid medüller kanseri ve feokromositomadır. Ektopik olgular erkeklerde daha sık ve 40-60 yaşları arasında daha çok rastlanır. Hızlı seyirlidir. Ayrıca adrenal tümörlerden de kortizon fazlalığına bağlı Cushing hastalığı kaynaklanabilir.

İlerleyici bir şişmanlık vardır. Yağlanma daha çok merkezi bölgelerde olur. Ensede olması tipiktir. Buffalo hörgücü denir. Yüzde ay dede yüzü görülür. Bunun dışında

göğüs ve karın bölgesinde yağlanma fazladır. Santral obeziteden bahsedilir. Çocuklarda boy uzaması durur.

Kas zayıflığı olur. Sandalyeye oturup kalkmak bile zorlaşır. Potasyum kaybı kas zayıflığını artırır. İdrar söktürücülerden kaçınmak gerekir. Hipertansiyon olur. Ödem görülür. Kalp yetmezliğine neden olabilir. Deri atrofiktir. Deri altı damarlar görünür. Yaralar geç iyileşir. Kolayca yara olur. Kırmızı renkli çatlaklar görülür. Mantar enfeksiyonları sıktır.

          

Androjen fazlalığı olduğunda akne ve kıllanma olur. Kadınlarda adet bozuklukları görülür. Erkeklerde impotans olur. Sırt ağrıları görülür. Kemik erimesi vardır. İdrarda kalsiyum fazladır ve böbrek taşı görülebilir. Sık ve çok idrar çıkma olur. Glukoz intoleransı ve insülin direnci görülür. %10-15 olguda şeker hastalığı da olabilir. Şeker hastalığı gelişenlerde bu hastalığın olmadığı gösterilmelidir. Depresyon ve duygusal bozukluklar görülür. Enerji ve libido kaybı olur. Panik atak olabilir. İştah fazlalığı olur ve kilo alırlar.     

 Toplardamarlarda tıkanma olabilir ve varisler görülebilir. Bağışıklık sistemi baskılandığından sık infeksiyonlar olur. Glokom denilen göz içi basınç artar.

Kırmızı kan ve beyaz hücre sayıları artabilir. Lenfosit sayısı azalır. Eozinofil sayısı çok düşüktür. Hiperlipidemi ve kan şekeri yüksekliği saptanır.

Şişmanlıkta da yalancı Cushing tablosu görülebilir. Beslenme programları düzeltilirse tablo geriye döner. Gerçek olgularda operasyon gerekir.