MULTİPLE SKLEROZ
Sinir hücrelerinden çıkan elektrik akımının (bilginin temellerinden biri) başka bir sinir hücresine veya binlerce sinir hücresine doğru ve hızlı gidebilmesi için yalıtıma gereksinimi vardır. Sinir hücresinden çıkan lifin (akson) etrafındaki bu yalıtım maddesine myelin denir.
Bilinmeyen nedenlerle bu yalıtım maddesi (myelin) bazen hasarlanır hatta bazen aksonlarda bile bu hasar meydana gelir.
Eğer beyne bilgi götüren duyu yollarında hasar olursa duyu iletisi bozulur. Örneğin görme veya görüleni algılama sorunu çıkabilir. Dokunma duyusunu taşıyan yollarda sorun varsa hasta o tarafta yanma, karıncalanma, uyuşma gibi hoş olmayan hislerden bahseder. Eğer beyinden çıkıp hareketi sağlayan yollarda sorun varsa o zaman hastanın hareketleri bozulur, örneğin kuvvet azalması veya felç olur.
Hastalık tekrarlayıcı özelliktedir. Tekrarlama sıklığı değişiktir. Bazen birkaç yıl ara verebilir.
Beyin dokusu veya omurilikte yapılan MR incelemelerinde bu bozulmalar beyaz lekeler şeklinde görülmektedir. Ayrıca beyin omurilik sıvısında bağışıklık sisteminin durumu ile ilgili laboratuar incelemeleri de yapılmaktadır.
Sinirin nerede kesintiye uğradığını anlamak için sinirin uyarılıp nerede uyarının gitmediğini yani bozukluğun nerede ve ne miktarda olduğunu araştıran metotlarda uygulanabilir.
Somatosensoriyel uyandırılmış potansiyeller, görsel uyandırılmış potansiyeller, beyin sapı işitsel uyandırılmış potansiyeller gibi.
Tedavide amaç bozulan myelin kılıfı ve aksonun onarımıdır. Bu nedenle kortizon ve kanserde kullanılan bazı ilaçlar başarılı olabilmektedir. Ayrıca, tartışmalı bazı alternatif yöntemlerde çeşitli ülkelerde uygulanmaktadır.
BELİRTİLER
MS sıklıkla 20-40 yaşları arasında, genellikle duyu kaybı, görme bozuklukları, kuvvet ve denge kayıpları, idrar tutma bozukluklarından bir veya birkaçı ile birlikte başlar. Başlangıçta belirtiler çok hafif olabileceği gibi çok şiddetli bir şekilde de başlayabilir.
Beyindeki ventriküller civarında yerleşen MS plakları sık olmakla birlikte genelde belirtilere neden olmazlar.
Beyin sapı ve beyincikte yerleşim durumunda; çift görme, gözlerde kayma (nistagmus), konuşma ve yutma bozukluğu, denge bozukluğu, yürüme zorluğu, kol ve bacak hareketlerinde zorlanma gibi belirtiler meydana gelir.
Göz sinirlerinin tutulması MS de en sık rastlanılan başlangıç bulgularındandır. Görme keskinliğinde azalma meydana gelir.
Omuriliğin boyun bölgesinde meydana gelen tutulum mevcutsa; kol ve bacaklarda kuvvet kaybı ve hareket bozukluğu, duyu kaybı, idrar tutma bozukluğu, cinsel fonksiyon bozukluğu meydana gelir.
