Hepatit B aşısı hakkında bilinmesi gerekenler

Dünyada 2 milyar kişide hepatitve ile ilgili bir enfeksiyon geçirdiğini gösteren serolojik bulgular vardır. Bunların 400 milyon kadarı kronik taşıyıcıdır. Yılda 500,000 ila 1,2 milyon civarında insan siroz veya hepatosellüler karsinomdan ölmesi beklenmektedir.

Antiviral tedavilerdeki gelişmelere rağmen hepatit B taşıyıcılarının ve kronik hepatit B hastalarının sadece küçük bir kısmı tedavilerle kalıcı bir cevap almaktadırlar. Bu nedenle toplum sağlığı açısından aşılama oldukça önem kazanmaktadır. Şu anda varHepatit B aşıları hepatit B nin bütün serotiplerine ve genotiplerine karşı etkindir. Dolayısıyla hepatit b enfeksiyonu gerçekte dünyada global bir aşılama programı uygulansa tamamen eradike edilebilir.  Hepatit b aşısı olan kişilerin %5 ila onunda aşıya cevap alınamayabilir.

Aşının nasıl elde edildiğine göre üç tipi vardır. 

Plazmadan elde edilenler, mantardan elde edilenler, memeli hücrelerden elde edilenler. Aşıları arasında ilk üretilen plazmadan elde edilen aşıydı.  Hepatit B taşıyıcı hastaların plazmasından toplanan 22. nm alt virüs partiküllleri aşı olarak kullanılmıştır. Bu partikülleri sadece HBs yüzey antijeni içermektedir.

Mantarlarda üretilen rekombinant Hepatit B aşılarında non- glikolize Hepatit B small S proteini  üretilmektedir. Bunlarda daha önce timerosal  (organik civa)  olan bir koruyucu kullanılmakta idi.  Bu civanın çocuklarda sinirsel gelişimleriyle ilgili potansiyel riski olduğundan dolayı artık koruyucusuz aşıları üretilmeye başlanmıştır. Recombivax- HB ve engerix- B  tiomersal içermemektedir.   

Memeli hücrelerinden elde edilen aşılar

Bunlarda S antijenine ek olarak, pre-S2 veya pre-S1 bölgelerinin proteinleri de içerecek şekilde aşı üretilmektedir. Bu aşılar henüz yaygın olarak elde edilebilir değildir. Bunların iki dozu engerix - B nin   üç dozuna denk gelen bir immünite oluşturmaktadır.

Twinrix; havrix (hepatit A ya karşı bir aşıdır.) ve engerix - B kombinasyonundan oluşmuştur.  Amerikan ve Avrupa’da onaylanmıştır. Hepatit A ve B ye karşı antikor oluşturma ve koruma oranları %99 ve % 98.5 gibi oranlardadır. Ayrıca hızlı aşılama ve hızlı cevap gerektiren durumlarda,  0, 7, 21 ve 30. Günlerde ve ardından 12. ayda  rapel şeklinde bir rejim kabul edilmiştir. 

hepatit B aşısının difteri, tetanoz, boğmaca, hemofilüs influenza tip B aşıları ile birlikte olan multivalan, çoklu aşıları da mevcuttur. Çoklu aşıları çocukluk yaş grubunda uyumu artırmak için üretilmiş aşılardır.

Hepatit B için yeni geliştirilmekte olan nazal sprey şeklinde aşı çalışmaları mevcuttur. Her iki burun deliğinden 125 mikro litre sprey beş dozda uygulanır. bu aşı 0, 7, 15, 30  ve 60. günlerde  yapılmaktadır. Yapılan faz I çalışmalarında anti HBc antikoru oluşumun %100,  anti HBs oluşumu ise % 75 kalarak bildirilmiştir. Bu aşı yüzey ve kor antijenleri içermektedir.

Hepatit B pozitif annelerden doğan doğan çocuklara yapılmalıdır. Ülkemizde de olduğu gibi bazı ülkelerde tüm yeni doğanlara Hepatit B aşısı yapılmaktadır.

HBs antijeni pozitif olan anneden doğan yenidoğanların aşılanması uzun vadedeki Hepatit B eradikasyonu açısından en önemli basamaktır. Bu annelerden doğan çocuklar doğumdan sonraki ilk 12 saat içerisinde vücudun iki farklı yerine Hepatit B aşısı ve hepatit B immünglobülini enjekte edilmelidir. Daha sonra bu yeni doğan 1-2 ay veya 6-12 ay aralarında iki doz daha aşı olmalıdır.  Bu tip bir rejimin koruyucu etkisi %95 tir.

Yapılan bir çalışmaya göre bu toplumdaki hepatit b prevalansına bağlıdır. İlgili toplumdaki hepatit B prevelansı %30 dan daha yüksek ise bu durumda aşılama öncesinde test yapılması daha ekonomiktir. Ancak bunun altındaki sıklıktaki ki Türkiye’de %10 Amerika’da %2sine altında olduğunu varsayarsak, bunun altındaki gruplarda aşılanma öncesinde tarama testi ülkemiz içinde ekonomik değildir. Kontrol edilmediği için aşının Hepatit B taşıyıcısı birisine yapılmasıyla herhangi bir zarar oluşmaz.  

Hepatit b aşısı uygun şekilde üç doz yapıldıktan sonra 1- 2 ay geçtiğinde antikor seviyesi kontrol edilebilir. Antikor titresi herkeste kontrol edilmek zorunda değildir. Risk grubunda olan veya tekrar Hepatit B ye maruz kalabilecek kişilerde kontrol yapılmalıdır.

Antikor titresi 100ün üstünde olanlar da kalıcı immünite var kabul edilir.  Aşıdan hemen sonra gelişen antikor titresi 100ün üstünde olduğunda bir daha rapel doz yapılması önerilmez. Booster doz yapılması önerilen tek grup şuanda diyaliz hastaları veya kronik böbrek yetmezliği hastalarıdır. Bu gruptaki kişilerde antikor titresi 10 mIU/ml  düzeyinin altında olduğu zaman koruculuk düştüğünden dolayı booster doz önerilir.

Hepatit B aşısı teratojenik olmadığından dolayı gebelerde güvenle uygulanabilir, kullanılabilir.

Dikkat : 

2-8 C’lik ortamlarda ve dondurulmadan korunmalıdır. Aşı, hepatit B yüzey antijeni (S ve pre S proteinleri) kullanılarak jenetik mühendislik yolu ile elde edilmiştir.

Doz : 

2 yaşından büyük çocuklar ve erişkinlerde, aşı deltoid adale içine İM yoldan, 2 yaş altı çocuklarda ve yeni doğanlarda yine İM yoldan anterolateral bacak adalesi içine uygulanmalıdır. (0., 1., 2. ve 12. aylarda ya da 0., 1., 6. aylarda) Aşı uygulama rejimi; birer ay ara ile 3 enjeksiyon (0.5 ml) ve ilk enjeksiyondan 1 yıl sonra verilecek olan rapel enjeksiyon şeklinde veya birer ay ara ile 2 enjeksiyon ve ilk enjeksiyondan sonra 6. ayda verilecek 3. doz şeklindedir.

fiyatı: 37,18 TL