Özofagus stentleri, yemek borusu kanserlerinde endoskopik stent tedavisi

Giriş

Özofagus stentleri

Özofagus stentleri öncelikli olarak özefagus kanserlerinde yutmanın engellendiği ve cerrahi müdahalenin (metastatik hastalık veya öncelikli olarak neoadjuvan tedavi kullanılması düşünüldüğünde) o an için düşünülmeyen vakalarda kullanılır. Ayrıca refrakter benign darlıklar trakeoözofajiyal fistüller stentlerin kullanıldığı diğer durumlardır.

Stentlerin tipleri

Kendi genişleyebilir stentlerin (self expandable) üç tipi vardır.

• Metal
• Plastik
• Biodegradable (biyolojik eriyebilen)

Self expandable metalik stentler (SEMS)

Nitinol, nickel ve titanium karışımlarından yapılır. Kapsız, kısmi kaplı ve tam kaplı olarak ayrıca üç tipi olur.

Kaplı stentler

Avantajları

• Kaplı stentlerin avantajları tümörün stentin içine doğru büyümesini (tumor  ingrowth) engeller.
• Kaplı stentler ayrıca fistül veya sızıntılarda daha faydalıdır.
• Kaplı stentler potansiyel olarak daha kolay çıkarılmaya müsaittir.

Dezavantajları

• Daha yüksek oranda yerinden oynama (migrasyon) riski taşırlar.

Kısmi kaplı stentler

Kısmi kaplı stentlerin uç kısımları kapsızdır bu dokuya gömülmeyi sağlar ve stentin yerinden oynamasını (migrasyon) engeller.

Kapsız stentler

Yerinden oynamaya karşı en dayanıklı olan stentlerdir bununla birlikte tekrar çıkartılmaları pratik olarak sözkonusu değildir. Ayrıca tümörün stenti içerisinde yürümesi (tumor ingrowth) daha kolay olur. Dolayısıyla kısa sürede tümör tarafından yeniden tıkanma sözkonusu olabilir.

Antireflü mekanizmalı stentler

Bazı kaplı veya yara kaplı stentlerin orta kesiminde tek taraflı kapak (çek valf) görevini görebilecek yapı yerleştirilir. Bu mekanizma yutulan gıdaların mideye geçişine izin verirken mideden özofagusa geri kaçışı yani reflüyü engellenir. Antireflü mekanizması olmayan stentlerde gıdaların ve mide içeriğinin mideye giriş veya çıkışı kontrolsüz olacağından dolayı bu hastalarda reflünün sonradan sıkıntı oluşturulması açısından proton pompa inhibitörü kullanılması önerilir.

Self expandable plastik stentler

Silikon ile kaplı polyesterden yapılır . Boston Scientific firması tarafından yapılan Polyflex stentler bu şekilde bir stenttir. Plastik stentlerin avantajı daha az doku hasarı veya doku reaksiyon oluşturmalarıdır. Fistül gelişimi riski daha azdır. Çıkarılabilirler. Bununla birlikte migrasyon riski bu stentlerde daha yüksektir.

Self expandable biyolojik eriyebilen (Biodegradable) stentler

Örülmüş cerrahi dikiş materyali olan polydioxanone dan yapılmıştır. SX-ELLA Esophageal Degradable BD (BD Stent, Ella-CS, Czech Republic) ticari olarak ulaşılabilecek stenttir. Antireflü mekanizması yoktur. Stent üç ay içerisinde tamamen erir. Bu stentler benign refrakter darlıklarda (striktür) ve neoadjuvan tedavi planlanan malign hastalarda geçici dilatasyon veya yutma sağlamak amacıyla kullanılır.

Özofagus stent uygulamalarında bilinmesi gereken önemli püf noktaları nelerdir?

• Henüz açılmamış olan stentin dar bölgeden rahat geçebilmesi için 6 ila 10 mm kadar balon dilatasyon yapılması önerilir.
• Dar bölgenin uzunluğu net bir şekilde ölçülmelidir. Üstten ve alttan 2 cm fazlalık olacak şekli ile stent uzunluğu darlık uzunluğundan toplam 4 cm daha fazla olmalıdır.
• Mümkün olan durumlarda floroskopi kullanılarak darlığın proksimali ve distali metal işaretleyicilerle işaretlenmelidir.
• Özofagusta mediastinal tümörlerden dıştan bası nedeniyle olan obstrüksiyonlarda özofagus stentlerinin trakeaya baskı yapabileceği öngörülmelidir. Gerektiğinde bu baskıyı engellemek açısındanvakalarda önce trakeal stentler takılması faydalı olacaktır. Daha sonra özofagus stenti takılır. Bu tür vakalarda özofagus stenti öncesi balon dilatasyon yapıldığında trakeaya baskı esnasında stridor gelişmesi hekim için uyarıcı olmalıdır. Kötü bakanlarda işlem uygulayan hekim acil durumlar için hazırlıklı olmalıdır. Gerektiğinde entübasyon veya stentin çıkarılması acilen gerekebilir.
• Distal özofagus darlıklarında stent yerleştirildiğinde mide tarafında kalan kısmın çok uzun olmamasına dikkat edilmelidir. Uzun kalan kısmın karşı duvara dayanması neticeyi içinde obstrüksiyon veya karşı duvarda üsler gelişimine neden olabilir.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)