Giriş
Tiroid nodulleri yaşla
artmaktadır. orta yaşlı kişilerde %10- 67 leri bulmaktadır. büyüklüğü 10 mm
üzeri olan tiroid nodüllerinde (1181 vakanın incelenmesi sonucu) tiroid kanseri
oranı %14,8 olarka bulunmuştur. Tek nodüllerde kanser oranı çoklu nodüllere göre
daha sıktır. kistik lezyonlar ise solid lezyonlara göre daha az kanser riski
taşırlar.
genel olarak 10 mm altında yakınmasız ve bulgusuz hastalarda ileri tetkike gerek
yoktur. ancak tiroid kanseri için risk faktörü
taşıyan kişilerde daha küçük nodüllerde ciddi inceleme gerektirebilir.
Tiroid nodulleri kistik (içi sıvı dolu) olabilir veya solid (doku ile
dolu, lastik kıvamlı) olabilir. genel olark kistik nodüller pek kanser
olmazlar, bununla beraber solid-kistik karışık nodülleri solid olarak
kabul etmek gerekir.
tek nodül yerine birden çok nodül (multinodüler tiroid) olabilir. multinodüler tiroidde daha fazla endişeye gerek yoktur.
Tek nodülde olsa >%90 dan fazla tek nodul beningdir.
noduller tiroid sintigrafisindeki görüntülerine göre de
sınıflandırılırlar. fonksiyone nodüller (çalışan nodüller)- hot veya
sıcak nodul olarak adlandırılırlar. non-fonksiyone (çalışmayan
nodüller) cold veya soğuk nodül olarak adlandırılır. sıcak nodüllerin
> %95 i beningdir. Soğuk nodüller ise araştırılmalıdır. hikayeden neler
alınabilir?
ağrılı nodul tiroidit nedenli veya kistiçi kanamaları
düşündürür.
yakınmasız nodüllerde bening nodüller olabileceği gibi,
kanser de olabilir.
hipertiroidi bulguları varsa kişide ( çarpıntı , terleme,
sinirlilik, saçlarda incelme ve dökülme vb. gibi) toksik nodül veya tiroidit
düşündürür. kanserler nadiren hipertiroidiye sebep olur.
hipotiroidi eşlik ediyorsa nodülün sebebi haşimoto
tiroiditi olabilir.
kanser: taş gibi sert nodul, etrafa yapışık ve fikse olur.
servikal zincirde patolojik lenf nodları görülür. reküren larenjeal sinir
tutulumu yaparak ses kalınlaşması yapar
Laboratuvar
başlangıç olarak yapılacak testler TSH, FT4 ve antitiroid peroksidaz
antikorlarıdır. TSH normal veya hafif yüksek ise direkt biyopsiye
yönelinilebilir nodülün sintigrafi ile soğuk olduğunu görmeden. TSH
baskılanmış ise nodulun sıcak nodul olma ihtimali artar bu durumda
sintigrafi yapılır.
Ultrasonografi nodülün büyüklüğü
için yapılır ancak kanser olup olamdığını göstermez. ultrason veya düz grafide
noktalanmış tarzda kalsifikasyon olursa papiller karsinomu, homojen bir
kalsifikasyon içerirse meduller karsinomu düşündürür.
tiroid sintigrafisinde radyoaktivite
tutulumu artmış bir nodul (sıcak nodul) nadiren kanser olabilir.
dokunun doğasını belirlemek için en iyi
yol ince aspirasyon biyopsisidir. ince iğne aspirasyon biyopsisi ultrason ve
sintigrafiden daha ekonomik bir yaklaşımdır. ultrasonda <1 cm olan nodüller için
ince iğne aspirasyon biyopsisi rutin olarak endike değildir.
Tedavi
altta yatan sebebe göredir.
kanserler cerrahi ve kemoterapi, bening noduller aspirasyon biyopsileri ile
yıllık takip , küçük bening nodüller ise tiroksin hormonu ile küçültülmeye
çalışılabilir. Sıcak nodüller ise radyoaktif iyod tedavisine tabi tutulabilirler.
tiroid nodulunu süprese etmek için verilen L-tiroksin hormonu TSH ı
süprese ediyor olması lazım. buna rağmen kayda değer bir küçülme
vakaların %25-50 sında aylar yıllar içinde olur. Bu yüzden L-tiroksin
vermeden nodul büyüklüğünü ultrason ile takip etmek de tercih
edilebilir.
Takip
Takip hastaya göre belirlenir. örneğin 7 mm bir nodül yıllık takip
edilebilirken. kısa süre önce olmayan bir nodul 2-3 ayda bir ve
biyopsiler yapılarak takip edilebilir.
uzun vadede tiroid nodüllerinin %90 ı %15 oranında büyümektedir. ancak bu durum takibi engellemez.
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul