Baş dönmesi ve boşluktaki yönelim değişikliği hissinden kaynaklanan
nörolojik şikayete vertigo denir. Hareket halüsinasyonu olarak da
betimlenebilen vertigo, tipik olarak dönme ve rotasyon şeklinde oluşur.
Tüm hasta guruplarında sıkça görülebilir ve erkeklere oranla kadınlarda
daha sık gözlenir. Vertigonun toplumda görülme sıklığı yaşla
artmaktadır.
A) Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo
(BPPV): Baş dönmesinin en sık
sebeplerindendir. İç kulağın posterior semisirkuler kanalın uzun koluna,
serbestçe hareket eden kalsiyum karbonat kristallerinin girmesi sonucu
ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Kanal, pozisyonel değişikliklere aşırı
duyarlı hale gelir ve pozisyon değişikliği vertigo ile sonuçlanır. Kafa
travmasının sık bir sekelidir.
BPPV’nin başlangıcı anidir ve birkaç dakika sürer ancak tekrarlayabilir.
Yatakta dönme veya başı arkaya çevirme gibi başın belirli pozisyonlarını
hemen takiben görülen vertigo atakları görülür.
B) Meniere Hastalığı:
İç kulağın, sıvı birikimine bağlı (sıvı miktarında artış), vertigo ile
sonuçlanan bir hastalığıdır. Dalgalanan işitme seviyeleri (özellikle de
düşük frekanslarda) ile birlikte vertigo atakları oluşur. Hastalık
ilerledikçe kalıcı sağırlık ve kulak çınlaması (çınlama, vızıltı,
uğultu, ıslık) gelişebilir, her atak ile sağırlık daha da kötüleşir.
Kulakta dolgunluk, bulantı ve kusma, ani düşmeler görülebilir. Ataklar
tekrarlama eğiliminde olsa da tedavi altında birkaç yıl içinde kararlı
hale gelir ve tamamen kaybolabilir.
C) Vestibüler Nörit
(Akut Periferal Vestibülopati):
Şiddetli bir şekilde birkaç gün süren ve daha düşük şiddette haftalarca
devam edebilen, uzamış tek vertigo atağı şeklindedir. Bir ailede birkaç
üyeyi etkileyebilir ve çoğunlukla baharda ve yazın erken dönemlerinde
görülür.
D) Serebellar Vertigo:
Serebellumun, dengesizlik ve baş dönmesi ile sonuçlanan inmesidir (inme
şeklinde vertigo.) Ani başlangıçlı baş dönmesi, yürüyüş bozukluğu,
mesafe yargısında bozulma, baş ağrısı, bulantı ve kusma görülür. Beyin
sapında kompresyon gelişirse akli durumda hızla kötüleşme görülebilir,
bu kompresyona bağlı ölüm gelişebilir.
E) Vertigonun Diğer
Sebepleri:
1)
Migren:
Migren hastalarının yaklaşık
%25 inde vertigo görülmektedir. Vertigo atakları, baş ağrısı öncesinde
veya sırasında ya da bundan bağımsız olarak ortaya çıkar.
2) Vertebrobaziller
Yetmezlik: Herhangi bir
tetikleyici etken olmadan aniden başlar, birkaç dakika sürer ve yine
aniden sona erer. Görme kaybı, çift görme, konuşma bozukluğu, güçsüzlük
veya hissizlik gibi eşlik eden bulgular vardır.
3) Serebellopontin Köşe
Tümörleri: Genellikle
hafif baş dönmesi ve belirsiz bir dengesizlik hissine sebep olur. Tümör,
beyin sapı veya serebelluma bası yapacak derecede büyümediği sürece
hastalık ilerleme göstermez.
E) "Sersemlik Hissi"
(Dizziness): Tüm
nörolojik şikayetlerin en sık olanıdır ve sıklığı yaş ile artar. Bu
terimin nasıl betimlendiği tespit edilmelidir. Genellikle sersemlik, baş
dönmesi, zayıflık ya da bayılacakmış hissi anlamında kullanıldığı
görülmektedir. Hasta tarafından vertigo veya dönme hissinin
illüzyonlarından farklı olarak sallanma hissine benzetilmektedir. Oturur
veya yatar pozisyondan hızla kalkma sonucu sallanır tarzda sersemlik ve
gözde lekeler belirebilir. Hasta, hareketsizliğini sağladığı zaman
içinde bulgular azalır.
|
