İdrar inkontinası tipleri
nelerdir?
-
Stres
inkontinansı :
kadınlarda en sık görülen tiptir. Mesane kaslarının zayıflaması ile öksürme,
hapşırma ve ıkınma gibi aktiviteler sırasında olur. Kadınlarda doğumlara
bağlı veya menopoz sonrası mesaneyi kontrol eden kasların zayıflaması ile
olur
-
Urge (Acil
Sıkışma) inkontinansı: aşırı aktif mesaneye
sahip olan kişilerde aniden bastıran idrar yapma ihtiyacı ve tuvalete
yetişemeden idrar kaçırılması. 40 yaş üstü erişkinlerin
5 de birinde sıkışma inkontinansı belirtileri vardır.
-
Karışık tip
inkontinans: urge inkontinansı ve stres
inkontinansı genelde aynı kişide olabilir.
-
Taşma
inkontinansı : genelde erkeklerde olur.
Mesanenin tamamen boşalmasını engelleyen prostat büyümesi gibi, sebeplerden
dolayı olur. Tamamen dolam-n mesaneden su taşması gibi sürekli idrar damlar.
-
Fonksiyonel
inkontinans: fiziksel
yetersizliklerinden dolayı Parkinson gibi hastalarda, artritli hastalarda
ve Alzheimer gibi hastalarda zamanında tuvalete gitmemekten dolayı
olan inkontinans
Geçici
idrar kontinansı yapan sebepler nelerdir?
- İdrar yolu
infeksiyonları
- Vajinal infeksiyonlar
- Bazı ilaçlar
- Kabızlık
Kalıcı
idrar kontinansı yapan sebepler nelerdir?
- Mesane ve kaslarının
zayıflığı
- Mesane kaslarının aşırı
kasılmaları
- İdrar yolu
tıkanıklıkları
- Mesane sinirlerinin
hasar görmesi
Mesane
sinirlerinin hasar gördüğü durumlar nelerdir?
- Multipl skleroz
- Parkinson
- Felçler
- Omurilik zedelenmeleri
- Pelvik cerrahiler
- Doğumsal zedelenmeler
Üriner inkontinans tanısı
nasıl konur?
- Öykü
- Muayene
- Urodinamik çalışma testi ile
TEDAVİ:
Soru :
İdrar inkontinansı
tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Cevap :
İdrar inkontinansı
tedavisinde hangi seçenekler şunlardır.
-
Davranış tedavisi
-
İlaç tedavisi
-
Yardımcı cihazlarla
tedavi
-
Cerrahi
Soru :
İdrar inkontinansında
davranış tedavisi nasıl yapılır?
Cevap :
Kegel egzersizleri ve
mesanen eğitimi verilmesinden oluşur. Mesane eğitiminde kişi belli saat
aralarında mesaneyi boşaltması istenir daha sonra bu aralık giderek artıralır.
Kegel egzersizlerinde mesaneyi kontrol eden pelvik kasların güçlendirilmesi
planlanır. Pelvik bölge kaslarını kasma, kasılı tutma ve sonra gevşetme
hareketleri ile yapılır. Stres inkontinansında özellikle faydalıdır.
Kegel egzersizleri hafif
vakalarda daha etkilidir. Ancak bu hareketler sürekli yapılmalı
bırakılmamalıdır. Fizyoterapistler eşliğinde uygun hareketler öğrenilir. Bu iş
için bazı yardımcı biofeedbak cihazlar vardır. Kasılan kasın uygun kas olup
olmadığını gösterebilir.
Soru :
İdrar inkontinansında
ilaç tedavisi nasıl yapılır?
Cevap :
İlaç
tedavileri aşırı kasılgan mesaneler veya urge inkontinansı olanlar içindir.
Stres inkontinansı için onaylanmış bir ilaç yoktur.
Detrol (tolterodine
tartrate) ve ditropan (oxybutynin chloride) aşırıaktif mesanlerde yılladır
kullanılır. 2004 de üç yeni ileç eklendi. Sanctura (trospium chloride), enablex
(darifenacin), ve vesicare (solifenacin succinate). Bu ilaçlardan ditropanın
ayrıca yapıştırma formuda vardır.
Prostat büyümesine bağlı
inkonitansı olan hastalarda beta-blokerler ve 5-alfa reduktaz inhibitörleri
kullanılabilir. Alfa blokerler mesane boynu kasılmasını azaltarak daha rahat
idrar akışı sağlar ve mesanede artık kalmasını engeller. 5-alfa reduktaz
inhibitörleri ise erkek hormonu üretimini engelleyerek prostat büyümesini
engeller.
Soru :
İdrar inkontinansında
yardımcı cihazlardan nasıl faydalanılır?
Cevap :
Bazı stres ve urge
inkontinansı olan vakalarda rektum ve vaginaya geçici olarak konan zararsız
elektrik akımı veren cihazlar kullanılabilmektedir. Bu akımlar sayesinde Pelvik
taban kaslarının kuvvetlenmesi sağlanmaktadır.
“neocontrol pelvic floor
therapy system” , manyetik dalgalarla çalışan bir cihazdır. Hasta giyinik bir
vaziyette özel sandalyaye oturur. Alttan verilen dalgalar , Pelvik tabna
kaslarını güçlendirmeyi amaçlar.
Başka bir yardımcı cihaz
üretraya yerleştitilen tıkaçlardır. İdrar yapılmak istendiğinde çıkarılır sonra
yeni bir tane koyulur. Vajen içine konana ve Pelvik tabana destek veren başka
cihazlarda vardır. Bunlarda sızıntıyı azaltmak içindir. Tıkaç ve vajen içi cihaz
kullannalarda idaryolu ve vajen infeksiyonları açısından daikkatli olmak
gerekir.
Erkeklerde kullanılabilecek
peniz üzeri kıstıgaç veya yüzük şeklinde cihazlar vardır. Akıntıyı azaltır veya
keserler. İdrar yapılacağı zaman açılırlar. Bunlarda ise ağrı ve dokuda
erozyonlar gelişmemesi için dikkatli olunmalıdır.
Soru :
İdrar inkontinansında
implante edilen cihazlar nelerdir?
Cevap :
Muayene ortamında yapılabilen
bir işlem, mesane boynu etrafına kollejeni karbonhidrat tespihlerinden
oluşan maddeler enjekte etmekle özellikle stres inkontinansında fayda
görülür. Girişimsel özelliğinden dolayı bu implantasyon işlemleri diğer
metotlar denendikten sonra başvurulmalıdır.
Hacim kaplayıcı olan bu ajanlar
tekrar enjekte edilebilirler çünkü zamanla bir kısmı
bertaraf edilebilmektedirler . potansiyel yan etkiler arasında idrar yolu
infeksiyonları, idrar yapmada gecikme, ağrılı işeme, idrar sıkışma ve idrarda
kan gibi yan etkiler olabilmektedir.
Kadın ve erkeklerde aşırı kasılgan
mesanelerde kuyruk kemiği bölgesine takılabilen pacemaker cihazı mevcuttur.
Medtronik firmasının interstim tedavisi olarak bilinir. Cihaz önce geçici olark
takılır 4-5 gün denenir. Hasta çok iyi bir fayda görüyorsa tüm kısımlar cilt
altına yerleştirilir.
Soru :
İdrar inkontinansında
cerrahinin yeri nedir?
Cevap :
Kadınlardaki bir çok stres
inkontinansı vakasında doğumlardan solyaı mesane aşağı sarkmaktadır. Bu durum
için iki sık yapılan ameliyat retropubik asma ameliyatı ve “sling operasyonu”
askıya alma operasyonudur. Bu ameliyat bazen prodtatı alınan
erkelerede uygulanmakatadır.
Retropubik asma
cerrahisinde mesane daha yukarılara dikilerek kaldırılır. Sling operasyonunda
ise kişinin kendi dokusu veya suni materyaller ile uretranın altından uretra ve
mesane boynu yukarı kaldırılarak pubik kemiklere sabitlenir. Burada kişinin
kendi dokusundan bir askı oluşturmak daha tercih edilir. Zira suni materyallerde
üriner sisteme gömülme ve infeksiyona sebep olma durumu söz konusudur.
Bazı yeni metodlarda, erkeklerde uretraya
yapılan sıkıştırıcı bir protez testilerin içine konan bir balon sayesinde
kontrol edilebilmektedir. hasta balonu sıkarak üretra etrafındaki kıskacın
suyunu karın cildi altına yerleştiren depoya kaydırır. böylece üretra artık
sıkışmaz ve hasta idrarını yapabilir. 90 saniye sonra depodan gelen sıvı yeniden
üretrayı sıkıştırarak yolu kapatır. erkeklerde stres inkontinans vakalarda
kullanılabilecek bu sistemin adı:the
ams 800 urinary control system" dir. firma:minnetonka, ABD.
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
 |
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
( Gulsuyu Metro duragi karsisi)
|
|
