 |
 |
Güncellenme : 8.07.2008 |
| |
|
|
Online Randevu Al
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
Yumurtlama ilaçları ile kadınların yaklaşık % 80’ninde yumurtlama sağlanabilir. Bunların da yaklaşık yarısı doğuma kadar ulaşabilir.
Normalde bir kadında her adet döneminde (yani her siklusta) temel olarak hormonların yönettiği karmaşık bir olaylar zinciri yaşanır. Bu zincir aynı zamanda hassas bir zincirdir ve bir çok faktörün bir arada, uyum içinde çalışmasını gerektirir.
"Ovülasyon indüksiyonu (=yumurtlama tedavisi)", verilen ilaçlar ile normal olarak iş görmeyen yumurtlamanın uyarılmasını, yumurtlama sayısının arttırılmasını ve bu şekilde gebe kalma olasılığını yükseltmeyi amaçlayan yöntemleri içerir.
Yumurtlamanın olmadığı veya düzensiz olduğu kadınlarda kullanılabildiği gibi infertilite nedeni açıklanamayan hastalarda veya erkeğe ait nedenlerle ortaya çıkan durumlarda da kullanılabilir.
Ovulasyon İndüksiyonu Nasıl Uygulanır?
Yumurtlama
tedavileri ya da diğer adıyla ovulasyon indüksiyonunda kullanılan çok
sayıda ilaç vardır. Temel amaç önceden problemli olan ovulasyonu
sağlamak, ovulasyonu düzenlemek ve sayısal olarak yumurtaların artması
ile de gebelik şansını yükseltmektir. Ancak gebelik için sadece yumurta
sayısı değil yumurta kalitesi de önemlidir.
Ovulasyon
indüksiyonunda kullanılan ilaçlar; farklı dozlarda, farklı
kombinasyonlarda diğer ilaçlarla birlikte ve değişen sürelerde
kullanılır.
Olgun yumurtalar elde etmek için birtakım ilaçlar
kombine olarak kullanılır. Her hastanın kişisel özelliklerine göre
değişik ilaç rejimleri kullanılır. Ancak, çoğu rejimler aşağıda adı
geçen ilaç gruplarını içerir.
Genel olarak kullanılan ilaçlar;
1) GnRH Analogları
- Decapeptyl : Günlük veya tek kez yapılan enjeksiyonlar.
- Suprefact : Burun spreyi şeklinde uygulanır.
- Suprecur : Burun spreyi şeklinde uygulanır.
- Lucrin : Günlük veya tek kez yapılan enjeksiyonlar.
- Synarel : Burun spreyi şeklinde uygulanır.
- Zoladex : Tek enjeksiyon olarak uygulanır.
Bu
ilaçlar down regulation dediğimiz, hipofiz bezinin doğal olarak FSH ve
LH üretimini kısarak, olgunlaşmakta olan folliküllerin erkenden
bozulmalarını önlerler.
Lokal cilt reaksiyonları (kızarıklık
v.b.), baş ağrısı, sıcak basmaları ve ruh hali değişiklikleri yan
etkileri arasında sayılabilir. Tüm yan etkiler ilaç kesildikten bir
süre sonra düzelir. Eğer bu ilaçları kullanırken adetiniz iki haftadan
daha fazla gecikirse gebelik testi yaptırmanız gereklidir.
2) Menotropinler:
Menogon, FSH ve LH hormonlarını beraber içerek günlük enjeksiyonlarla
follikül gelişimini uyaran bir ilaçtır. Avantajı follitropinlere göre
daha ucuz olmasıdır.
3) Follitropinler:
Puregon, Gonal F gibi yumurtalıkları uyarıcı ilaçlardır. İçlerinde
yalnızca FSH bulundurup çok ileri teknolojiler kullanılarak (DNA
rekombinasyonu ile) üretilirler. Laboratuar ortamında doku
kültürlerinde oluşturulurlar. Menotropinlere göre daha yeni ilaçlardır.
Follitropinlerin her ampulerindeki ilaç dozları standarttır ve kısa
iğnelerle cilt altı (subkutan), uzun iğnelerle kas içine
(intramusküler) enjeksiyonla kullanılabilirler. Son derece etkili
tedavi sağlamalarına rağmen dezavantajları pahalı olmalarıdır.
Luveris ise recombinant saf (pür) LH içeren yine cilt altına iğne
yapma şeklinde uygulanan ve yumurtalık gelişimini sağlayan diğer
grup bir follitropindir.
4) HCG hormonu:
Pregnyl, Profasi, Ovitrelle ve Choragon gibi ilaçlardır ve yumurtaları
çatlatma amacıyla yumurta toplama işleminden 34-36 saat önce uygulanır.
Bu hormonun etkisi büyümüş folliküller içerisindeki yumurtaları
olgulaştırarak döllenmeye hazır hale getirmek ve aynı zamanda
progesteron salgılanmasını başlatmaktır.
5) Doğal progesteronlar:
Progestan ve Crinone jel gibi ilaçlardır. Yumurta toplanmasından sonra
uygulanırlar. Alternatif olarak, günlük progesteron enjeksiyonları da
(Pregnyl ampul gibi) kullanılabilir.
Doğal progesteronların
hepsinin amacı endometrium denen rahmin iç duvarını embriyoların
yuvalanmasına hazırlamaktır. Bazen ek olarak hormonal destek olarak HCG
enjeksiyonları da kullanılabilir.
Görülebilen yan etkileri;
göğüslerde hassasiyet, baş ağrısı, bulantı, sıvı tutulması, halsizlik,
ruh halinde değişiklik, depresyon, vajinal kullanımda ise bunlara ek
olarak vajinal kaşıntı ve irritasyondur.
Eğer daha önceden damarda kan pıhtılaşması, emboli ya da tromboflebit yaşadıysanız doktorunuza bu konuyu tekrar hatırlatı
6) GnRH antagonistleri: Cetrotide, Orgolutran gibi ilaçlardır. Günümüzde GnRH analoglarının yerine kullanılmak üzere geliştirilen ilaçlardır.
Ovulasyon indüksiyonu, kullanılan tedavi protokolüne göre değişebilen bazı takipleri gerektirir. Belirli adet günlerinde laboratuar tetkikleri ve düzenli follikül takibi (follikülometri) yapılır. Çünkü her kişinin ovulasyon indüksiyonuna verdiği yumurtlama yanıtı farklıdır.
Bazen bir tedavi protokolü başlanır. Yumurtlama cevabı yeterince alınamaz. Bu durumda ilaç protokolü değiştirilerek tedaviye devam edilebilir.
Bu nedenle tedavi protokolü, ilaç dozları ve kullanılacak yardımcı üreme tekniği kişiden kişiye farklılık gösterir.
Bazen aşırı cevap alınabilir ki bu duruma "Ovaryan Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS)" denir. OHSS’de durumun şiddetine göre tedavi gerektirebilen istenmeyen bir durumdur.
KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
|
|
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
( Gulsuyu Metro duragi karsisi)
|
|
|
|
