Çocuklarda yüksek ateş hakkında bilinmesi gereken sorular?

ATEŞ:

Nedenleri:

• Enfeksiyon hastalıkları,
• Bazı ilaçlar,
• Sıcak çarpması ve susuz kalma,
• Kan nakli (transfüzyonu),
• Bazı beyin hastalıkları,
• Uzun süreli yangısal hastalıklar.

Ateşin faydaları nelerdir?

Ateş vücudun mikroplara karşı direncinin bir parçasıdır. Bağışıklık cevabını tetikler, enfeksiyon alanına gereken hücre ve maddelerin gönderilmesini sağlar. Böylece hem enfeksiyonun yayılmasını önler hem de iyileşme sürecini başlatır.

Çocuğumun ateşinin çıktığını nasıl anlarım?

Vücut ısıları artmaya başladığında çocuklar keyifsizleşirler.  Aşağıda bazı belirtiler sayılmıştır fakat her çocuğun farklı olduğu unutulmamalı ve daima ölçerek  karar vermelidir (Çocuğunuzun cildine dokunarak ateş olup olmadığına karar vermek yanıltıcı olabilir). Koltuk altı 38 derecenin üzerinde ölçülen sıcaklık ateş olarak kabul edilir.

Hareketleri ve konuşması daha az, iştahsız olabilir, üşür ya da titremeleri olabilir.

Tüm bu belirtiler başka pek çok durumda da olabilir. Lütfen doktorunuza danışınız.

Ateş ne zaman tedavi edilmelidir?

Çocuklarda koltuk altı 38 ve üzerindeki ateşler tedavi edilmelidir. Altı ay ila 5 yaş arasındaki çocuklarda yüksek ateşe bağlı havale görülebilir. Bir kez nöbet geçirmişse tekrar etme riski vardır. Bu nöbetler çocuğunuzun epilepsi hastası olduğu anlamına gelmez, ve genellikle belirli bir yaştan sonra da tekrarlamazlar.

Çocuğunuzun ateşini düşürmek enfeksiyonunun tedavi olmasını sağlamaz, sadece ateşin verdiği huzursuzluğu ortadan kaldırır.

Çocuğumun ateşini nasıl düşürürüm?

• Ateşle mücadele yöntemi:
• Çocuğunuzun yaşı, genel sağlık durumu,
• Hastalığının ciddiyeti,
• Çocuğunuzun ilaçlara duyarlılığı     gibi etmenlere göre değişir.

• Parasetamol ya da ibuprofen içeren bir ateş düşürücü kullanın. Çocuğunuza doktorunuz önermedikçe ASPİRİN VERMEYİN. Ayrıca:
• Üzerine hafif kıyafetler giydirin. Kalın giysiler vücut ısısının artmasına sebep olur,
• Bol miktarda sıvı almasını sağlayın, meyve suyu, su, süt, ayran gibi.
• Ilık suyla (soğuk suyla değil) duş yaptırın,
• Kasıklarına, alnına ve dirsek içlerine soğuk suyla ıslatılmış bezler koyun.
• Alkol, kolonya kullanmayın.

Ne zaman doktora başvurmalıyım?

Çocuğunuz 2 aydan küçükse aşağıdaki durumlarda mutlaka hemen doktorunuza başvurun:

• Ateşi 38.3 dereceden yüksekse,
• Sürekli bağırarak ağlıyorsa,
• Uyandırmakta zorluk çekiliyorsa,
• Kasılması oluyorsa,
• Cildinde koyu renkli morumsu döküntüleri varsa,
• Nefes almakta güçlük çekiyor ve burnunu temizlemenize karşın rahatlamıyorsa,
• Yutmakta güçlük çekiyorsa,
• Çocuğunuz düşkün görünüyorsa.

 Çocuğunuz 2ay-4 yaş arasında ise şu durumlarda 24 saat içinde mutlaka doktorunuza başvurun:

• Ateşi 38-38.3 derece arasında ise (özellikle 2 yaşından küçükse),
• İdrar yaparken ağrısı oluyor ya da ağlıyorsa,
• Günde birkaç kere kusuyorsa,
• Ateşi 24 saatten uzun seyrederse.

Termometreyi nasıl kullanmalıyım?

• Değişik termometre tipleri kullanabilirsiniz. Civalı termometre kullanırken:
• termometrenin çatlak ya da kırık olmadığından emin olun. Kırıldığında ortaya çıkan civaya kesinlikle dokunmayın ve bebeğinizden hemen uzaklaştırın,
• alkolle ya da soğuk suyla yıkayarak temizleyebilirsiniz,
• termometrenin metal olmayan kısmından tutarak sallayın,
• göz hizanızda tutun ve ince bir çizgi görünceye kadar hafifçe çevirin,
• 36 derecenin altında olduğundan emin olun,
• eğer 36 derecenin üzerindeyse tekrar sallayarak düşürün.

Bebeğimin ateşini nereden ölçmeliyim? 

Pek çok doktor bebeklerde ateş ölçümü için termometreyi bebeğin poposuna yerleştirerek makattan (rektal) ısıyı ölçer. Bu bebekler için uygun bir yöntemdir ve çabuk (3 dakikada) sonuç verir. 

Bebekte makattan ısı ölçerken:

• Bebeğinizi karnının üzerine yatağına yatırın. Bebeğinizin poposunu başparmak ve işaret parmaklarınızla ayırın,
• Diğer elinizle termometreyi 1-2.5 cm kadar ilerletin,
• Elinizle termometreyi bebeğinizin poposunda tutun, çıkarmasına engel olun,
• Poposuna rektal termometre koyduğunuz bebeği asla yalnız bırakmayın,
• En az 2 dakika sonra alın, okuyun ve kaydedin.
• Termometreyi alkol ya da antiseptik solüsyon kullanarak mutlaka temizleyin.

Koltuk altı ölçümü 2 yaşının üzerindeki çocuklarda tercih edilir. Bunun için derece 5 dakika koltuk altında kalmalıdır.

Kulak içerisine yerleştirilen termometreler yenidoğanlar için çok kullanışlı olmayabilir, çünkü doğru şekilde yerleştirmek zor olabilir.

Cilt üzerine yapıştırılan termometreler bebekler için önerilmemektedir. Bebeğinizin cildine dokunarak ateş olup olmadığını anlayabilir, fakat derecesini tahmin edemezsiniz.

Hazırlayanlar: 

• Dr.İnci Yıldırım, Hacettepe Ü.Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı
• Prof Dr. Banu Anlar,  Hacettepe Ü. Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bölümü banlar@hacettepe.edu.tr
• Prof. Dr. Ferhunde Öktem, Hacettepe Ü. Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı Anabilim Dalı                
• Çocuk Gelişim-Eğitimi Uz. Birgül Ural Bayoğlu, Hacettepe Ü. İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi
• Dr.Göknur Haliloğlu, Hacettepe Ü.Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bölümü

Türkiye Çocuk Nörolojisi Derneği izni ile http://www.cnd.org.tradresinden alınmıştır.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)