|
ZAYIFLIĞIN SEBEPLERİ
1.Beslenme ile alınan enerjinin harcanan
enerjiden az olması. Bu durumda vücut var olan yağ depolarını kullanır.
2.Beslenme programının kalitesinin düşük olması sonucunda da zayıflık
oluşabilmektedir. Bilgisizlik, yoksulluk, yanlış inanışlar, çocukların yeterli
ve dengeli beslenme alışkanlığını kazanmamış olması, yanlış uygulanan zayıflama
rejimleri, ağır işte çalışanların bilgisizlik nedeni ile gerekli enerjiyi
almaması gibi etkenler diyetin kalitesinin azalmasına neden olacaktır.
3. Sindirim sistemindeki bozukluklar, dolaşım bozuklukları, parazitler,
enfeksiyon hastalıkları gibi etkenler sonucunda alınan besinler vücutta
kullanılamayabilir ve sonuçta zayıflık oluşmaktadır.
4.Hormonal dengesizlikler. Tiroit hormonlarının fazlalığı, bazal metabolizma
hızın arttırır ve enerji harcaması artar.
ZAYIFLIĞIN ZARARLARI
Kötü görünüm: Aşırı zayıflık durumlarında vücut görüntüsünde bozulmaktadır.
Giyimde uygun kıyafet bulmakta zor olmaktadır.
Ciltte kırışıklık: Aşırı derecede zayıflık cildin kırışmasına ve daha
çabuk yaşlanmasına neden olmaktadır. Cildi canlı tutan E ve C vitaminleri
yeterli miktarda alınmadığı zaman, cilt beslenemez, gerekli nemi besinlerden ya
da sıvılardan alamadığı için cilt kırışık görünür.
Çabuk yorulma: Yetersiz beslenme sonucunda vücut bağışıklık sistemi
kuvvetlenemez. Ayrıca alınan enerji harcanan enerjiden daha az olduğu için
vücut direnci düşmekte ve yorgunluk hali oluşmaktadır.
Baş dönmesi: Yeterli ve dengeli beslenilmediği kan dolaşım sistemi
üzerinde oluşan istenmeyen faktörler sonucu baş dönmesi kaçınılmaz bir
durumdur.
Anemi: Yeterli ve dengeli beslenmeme durumu sonucu ortaya çıkma riski
yüksek olan bir tablodur.
Di yare (ishal): Metabolizmanın hızlı çalışmasına bağlı olarak ishal
görülmektedir.
Nabız atışında bozukluk.
Kalp- damar- hastalıkları riski: Eğer zayıf kişi sigara veya alkol
kullanıyorsa, kalp-damar hastalıklarına yakalanma riski de paralelinde
artmaktadır.
Sinirlilik: Zayıf insanlar çabuk kızan bir yapıya sahiptirler. Bunda
yetersiz ve dengesiz beslenmenin etkisi vardır . Vücut gerekli vitaminleri ve
mineralleri karşılamadığında sinir sisteminde bozukluklar ortaya çıkmaktadır.
Bünyedeki vitamin dengesizliği kişinin sinir sistemini etkilemektedir. Ayrıca
T3 ve T4 hormonları zayıf kişilerde fazla salgılandığı için sinirlilik, el
titremesi, terleme, ishal, yorgunluk, adet düzensizliği görülmektedir.
Bağışıklık sisteminin
zayıflaması: Zayıf kişiler immün sistemi
yani bağışıklık sistemi de zayıftır. Bu nedenle hastalıklara daha çabuk
yakalanmaktadırlar. Dış etkenlere karşı dirençlerinin düşük olması yüzünden
hastalıkları diğer hastalara oranla hastalığın seyri de uzun sürmektedir.
ZAYIFLIĞIN İLİŞKİLİ OLDUĞU
HASTALIKLAR
1- Diabetus Mellitus: Diyabet insüline bağımlı ve bağımsız olarak ikiye
ayrılır. İlk safhada hiperglisemi (osmatik diürez)’ e bağlı zayıflık görülür.
Eğer hasta kontrol altına alınmadıysa insülin yüksek olsa da kandaki glikoz
kullanılamaz. Bu yüzden yağları yıkarak enerji elde etmeye çalışır. Bu sebeple
oluşan doku yıkımı zayıflığın başlangıcı olur.
Yağların kullanımı sonucunda yağ metabolizması hızlandığı için kanda keton
cisimcikleri artar. Keton cisimciklerinin ( aseton, beta hidroksi bütirik asit,
aseto asetik asit ) artması ve idrarla dışarı atılmasıyla hastada zayıflık
başlangıcı saptanmalıdır.
2- Ülser: Hasta protein, vitamin ve minerallerden, yeterli miktarda
alamadığı için sindirim sistemi mukozasında atrofiler oluşur. Bu atrofilerin
mide mukozasındaki oluşumuna ülser adı verilir.
3- Troidin Fazla Çalışması: Troid hormonunun aşırı çalışması sonucunda
BMH (bazal metabolizma hızı) artar ve hastada zayıflama görülür.
4- İmmün Sistem Yetersizliği: Beslenmeye bağlı olarak bağışıklık
sisteminin yetersiz çalışması yüzünden organizma enfeksiyonlara dirençsiz hale
gelir. Çünkü yeteli antikor oluşturulamaz. Enfeksiyonlarsa zayıflık
nedenlerindendir.
5- Kanser: Kanserli hastalarda iştahsızlığa ve doku yıkımına çokça
rastlandığı için zayıflık oluşumu yüksektir. Ayrıca kullanılan ilaçların çoğu
iştahsızlığı arttırıcı özellik gösterir. Bununla beraber gastrointestinal
sistem, özefagus vb. kanserlerinde ise yetersiz beslenmeden dolayı aşırı
zayıflık oluşur
ZAYIFLIĞIN DÜZELTİLMESİ
Öncelikle zayıflığın sebebinin bulunması gerekmektedir. Zayıflığın nedeni
bulunduktan sonra düzeltilme aşamasına geçilir. Şayet zayıflığın sebebi
besinlerin vücutta emilim problemlerinden ( parazitler) kaynaklanıyorsa diyet
tedavisi cevap vermeyebilir. Bunun için mutlaka tıbbi tedavi gerekmektedir.
Zayıf kişilerin diyeti şu şekilde olmalıdır ;
1.Zayıf kişilerinde diyeti mutlaka kişiye özgü olmalıdır.
2.Diyetin enerji değeri harcanan enerjiden daha fazla olmalıdır.
3.Diyetin protein kalitesi yüksek olmalıdır. Protein miktarı kişinin günlük
gereksinimine uygun ayarlanmalıdır.
4. Diyet vitamin ve minerallerden zengin olmalıdır.
5. Hamur işleri, fazla yağ içeren besinler , fast food tarzı beslenerek
sağlıklı kilo alınması söz konusu olamaz.
6. Diyetin protein, karbonhidrat ve yağ dengesi ayarlanmalıdır ve yine tek tip
besinden oluşan diyet programları uygulanmamalıdır.
Şekerli limonata, taze sıkılmış meyve suları, tahin pekmez karışımları , sütlü
tatlılar gib hacmi az fakat enerjisi yoğun besinler iştahsız kişilerde enerji
alımını arttırmak için kullanılabilir.
Zayıflama programlarında yapılan yemeğin görüntüsü de önem taşımaktadır. Zaten
iştahsız olan kişiler kötü görünen bir yemeği yemek istemeyecektir.
Yemek sırasında fazla su içilmesi kusmaya sebep olabilir, bu nedenle iştahsız
ve kusmaya meyilli kişilerin yemekleri çok sulu olmamalıdır.
Yağlı besinler midede tokluk hissi yaratacağından dolayı zayıf kişiler ağır
kızartmalar, aşırı yağlı besinler tüketmemelidir. Haşlama, fırınlama yada
ızgara pişirme yöntemleri daha uygundur.
|
