6-18 ay arası bebeklerde diş çürüklerinin ve vitamin eksikliğine bağlı raşitizmin tedavisinde. Farmakoloji bilgileri, famakokinetik, farmakodinamik özellikler:
Endikasyonlar 6-18 ay arası bebeklerde diş çürüklerinin ve vitamin eksikliğine bağlı raşitizmin tedavisinde.
Kontrendikasyonlar Bu ilaca aşırı duyarlılığı olanlarda kullanılmamalıdır.
Uyarılar ve Önlemler Risperdal’in alfa-adrenerjik reseptörleri bloke etmesine bağlı olarak
özellikle tedavinin başlangıç döneminde ortostatik hipotansiyon
görülebilir. Risperdal kardiyovasküler hastalığı (örneğin kalp
yetmezliği, miyokart enfarktüsü, ileti anomalileri, dehidratasyon,
hipovolemi veya serebrovasküler hastalık) bilinen hastalarda dikkatle
kullanılmalı ve doz yavaş yavaş, önerildiği gibi arttırılmalıdır
(’Kullanım şekli ve dozu’ bölümüne bakınız). Hipotansiyon görüldüğünde
doz azaltılmalıdır. Dopamin reseptörlerini bloke eden ilaçlar,
özellikle dil ve/veya yüzde istemsiz ritmik hareketler ile karakterize
tardif diskinezi gelişimi ile ilgili bulunmuştur. Ekstrapiramidal
belirtilerin görülmesinin tardif diskinezi gelişiminde bir risk faktörü
olduğu bildirilmiştir. Risperdal’in ekstrapiramidal semptomlar
geliştirme potansiyeli daha az olduğundan klasik antipsikotiklerle
karşılaştırıldığında, tardif diskinezi yapma riski daha azdır. Tardif
diskinezi belirtileri görüldüğünde tüm antipsikotikler kesilmelidir.
Yüksek ateş, kas rijiditesi, kan basıncı ve nabız düzensizlikleri,
bilinç bulanıklığı ve yüksek kreatinin fosfokinaz enzim düzeyleri ile
kendini gösteren malign nöroleptik sendrom, klasik nöroleptiklerin
kullanımı sırasında bildirilmiştir. Bu durumda, Risperdal dahil olmak
üzere tüm nöroleptikler kesilmelidir. Böbrek ya da karaciğer yetmezliği
olan ve yaşlı hastalarda başlangıç dozunun ve doz arttırımının yarıya
indirilmesi önerilir. Teorik olarak hastalık durumunu
ağırlaştırabileceğinden parkinsonlu hastalara verilirken dikkatli
olunmalıdır. Klasik nöroleptikler, kriz eşiğini düşürdüğünden epilepsi
hastalarında dikkatle kullanılmalıdır. Kilo alımına karşı hastalar
aşırı gıda tüketmemeleri konusunda uyarılabilirler. Gebelik ve Emzirme Döneminde Kullanımı: Risperdal’in gebelerde
güvenle kullanımına ait yeterli çalışma yoktur. Hayvan deneylerinde,
risperidonun doğrudan fertiliteyi bozan etkileri görülmemişse de,
prolaktin ve merkezi sinir sistemine bağlı bazı etkileri görülmüştür.
Hiçbir çalışmada risperidonun teratojenik etkisine rastlanmamıştır. Bu
yüzden Risperdal gebelerde sadece muhtemel yarar risklerden fazla
olduğunda kullanılır. Anne sütüne geçer. Hayvan deneylerinde
9-hidroksi-risperidonun anne sütüne geçtiği görülmüştür. Bu yüzden
Risperdal kullanan annelerin emzirmeleri önerilmez. Dikkat Gerektiren Durumlarda Kullanım: Risperdal psikomotor
fonksiyonları etkileyebilir. Bu yüzden hastaların, bireysel
duyarlılıkları anlaşılıncaya kadar, araç ve makine kullanmaları
önerilmez.
Yan Etkiler Risperdal genellikle iyi tolere edilir ve çoğu zaman yan etkilerin
altta yatan hastalıklardan ayrılması zordur. Risperdal kullanımı ile
ilgili gözlenen yan etkiler aşağıdaki gibidir:
Sık: Uykusuzluk, ajitasyon, anksiyete, baş ağrısı.
Daha seyrek: Uyuklama, yorgunluk, baş dönmesi, konsantrasyon güçlüğü,
karın ağrısı, konstipasyon, dispepsi, bulantı/kusma, görme bozukluğu,
priapizm, ereksiyon bozuklukları, ejakülasyon kusurları, orgastik
disfonksiyonlar, üriner inkontinans, rinit, döküntü ve diğer alerjik
reaksiyonlar.
Risperdal’in ekstrapiramidal semptomlar geliştirme potansiyeli klasik
nöroleptiklerden daha azdır. Buna rağmen bazı hastalarda
ekstrapiramidal semptomlar (tremor, rijidite, hipersalivasyon,
bradikinezi, akatizi, akut distoni) görülebilir. Bu belirtiler
genellikle hafif ve gerektiğinde doz azaltılıp ve/veya antiparkinson
ilaçlar verildiğinde geçicidir. Bazı hastalarda, özellikle başlangıç
dozunu takiben, ortostatik baş dönmesi, ortostatik hipotansiyon ve
refleks taşikardi görülmüştür (’Uyarılar ve önlemler’ bölümüne
bakınız). Risperdal doza bağlı prolaktin seviyelerinde yükselmeye neden
olabilir. Muhtemel belirtileri galaktore, jinekomasti, menstrüel siklüs
düzensizlikleri ve amenore olabilir. Kilo artışı (’Uyarılar ve
önlemler’ bölümüne bakınız), ödem ve karaciğer enzimlerinde yükselme
Risperdal tedavisi sırasında gözlenmiştir. Klasik nöroleptiklerde
olduğu gibi psikotik hastalarda polidipsiye ya da antidiüretik hormonun
uygunsuz salınımına bağlı su intoksikasyonu, tardif diskinezi, habis
nöroleptik sendrom, vücut ısısında düzensizlikler ve epilepsi
gözlenmiştir.
Etkileşimler Risperdal’in diğer ilaçlarla birlikte kullanımı sistemik olarak
değerlendirilmemiştir. Risperdal merkezi etkisi nedeniyle diğer merkezi
sinir sistemine etkili ilaçlarla kullanılırken dikkatli olunmalıdır.
Risperdal, levodopa ve diğer dopamin agonistlerinin etkilerini
antagonize edebilir. Karbamazepinin Risperdal’in plazmadaki aktif
antipsikotik fraksiyonunu azalttığı gösterilmiştir. Karaciğer
enzimlerini indükleyen diğer ilaçlarla da benzer etkiler görülebilir.
Karbamazepin ya da diğer karaciğer enzimlerini indükleyen ilaçların
kesilmesinden sonra Risperdal’in dozu tekrar değerlendirilmeli ve
gerekiyorsa azaltılmalıdır. Fenotiyazinler, trisiklik antidepresanlar
ve bazı beta blokerler risperidonun plazma düzeyini arttırır ama aktif
antipsikotik fraksiyonu etkilemez. Risperdal plazma proteinlerine büyük
oranda bağlanan ilaçlarla birlikte alındığında, ilaçlardan herhangi
birinde klinik açıdan anlamlı bir plazma proteinlerden ayrılma durumu
görülmez.
Dozaj Erişkinlerde günde 1-2 kez verilebilir. Günlük doz 3 gün içersinde
yavaş yavaş6 mg’a kadar yükseltilmelidir. Akut ya da kronik tüm
hastalar, günde 2 mg la başlamalıdır. 2. gün günde 4mg’a 3. gün günde 6
mg’a çıkılmalıdır. 3. günden sonra doz sabit kalabilir ya da
gerektiğinde bireyselleştirilebilir. Genellikle optimal doz 4-8
mg/gündür. 16 mg’ın üzerine çıkılmamalıdır. yaşlılarda günde 2 kez 0.5
mg doz günde 2kez 1-2 mg’a getirilebilir. 15 yaşın altındaki çocuklarda
kullanılmamalıdır.
