İntravenöz ve retrograd ürografi Ayrıca tüm anjiyografik tetkikler ve artrografi dahil olmak üzere intraoperatif kolanjiyografi, endoskopik retrograd kolanjiyo pankreatikografi (ERCP), siyalografi, fistulografi, histerosalpingografi, ve diğer muayene yönt
Endikasyonlar İntravenöz ve retrograd ürografi
Ayrıca tüm anjiyografik tetkikler ve artrografi dahil olmak üzere
intraoperatif kolanjiyografi, endoskopik retrograd kolanjiyo
pankreatikografi (ERCP), siyalografi, fistulografi,
histerosalpingografi, ve diğer muayene yöntemleri için de uygundur.
Urografin % 76, miyelografi, ventrikülografi ya da sisternografi’de
olası nörotoksik yan etkilerden dolayı kullanılmaz
Kontrendikasyonlar Manifest hipertireoz, dekompanze kalp yetmezliği.
Gebelikte veya pelvis boşluğunun akut iltihabi süreçlerinde
histerosalpingografi yapılmamalıdır.
Akut pankreatitde ERCP kontrendikedir.
Urografin, nörotoksik semptomları (ağrı, konvülsiyonlar ve sıklıkla
letal sonuçlanan koma) provoke edebileceği için miyelografi,
ventrikülografi ve sisternografi tetkiklerinde kullanılmamalıdır.
Etkileşimler İnterleukin kullanan hastalarda kontrast maddelere karşı gecikmiş
reaksiyonların (ateş, kızarıklık, grip benzeri semptomlar, eklem ağrısı
ve kaşıntı gibi) prevalansı daha yüksektir. Diagnostik testler ile
etkileşim
Böbrek yolu ile itrah edilen iyot içerikli röntgen kontrast ilaçların
uygulanmasından sonra, tiroid hastalıklarının tanısı için kullanılan
radyoizotopların tiroid dokusu tarafından tutulumunun iki hafta ve
bazen daha uzun süre azalacağı göz önünde tutulmalıdır.
Geçimsizlik
Kontrast maddeler olası geçimsizlik riskinden kaçınılması için hiçbir
ilaç ile karıştırılmamalıdırlar.
Dozaj 1. Genel bilgiler Beslenme önerileri
Ürografide, bağırsaklar fekal materyalden ve gazdan arındırılırsa
diagnostik verim artar. İncelemeden önceki iki gün hasta, özellikle
fasulye, nohut, mercimek gibi gaz yapan besinlerden, salatalardan,
meyvalardan, siyah ve taze ekmekten ve her türlü pişmemiş sebzeden uzak
durmalıdır. İncelemeden önceki gün saat 18.00den itibaren hasta hiç
bir şey yememelidir. Ayrıca, gece bir laksatif uygulamakta uygun
olabilir. Buna rağmen yeni doğanlarda, süt çocuklarında ve küçük
çocuklarda incelemeden önce uzun süre aç bırakılma ve laksatif
uygulanması kontrendikedir. Hidrasyon
İntravasküler kontrast madde verilmeden önce ve sonra yeterli hidrasyon
sağlanmalıdır. Bu özellikle multipl miyelomlu, nefropatisi olan
diabetes mellituslu, poliürili, oligurili, hiperürisemili hastalar için
olduğu gibi, yeni doğanlar, süt çocukları, küçük çocuklar ve yaşlı
hastalar için de geçerlidir. Su ve elektrolit dengesi bozuklukları
incelemeden önce düzeltilmelidir. Yenidoğan (< 1 ay) ve süt çocuğu (1 ay 2 yaş )
Küçük çocuklar (yaş < 1 yıl) ve özellikle yenidoğanlar elektrolit
dengesizliğine ve hemodinamik değişikliklere çok hassastır. Verilen
kontrast madde miktarı, radyolojik işlemin teknik performansı ve
hastanın durumu hususunda dikkatli olunmalıdır. Anksiete
Belirgin heyecan durumu, anksiete ve ağrı yan etki riskini arttırabilir
veya kontrast maddeye bağlı reaksiyonları şiddetlendirebilir. Bu
hastalara bir sedatif verilebilir. Kullanımdan önce ısıtma
Kullanımdan önce vücut ısısına ısıtılan kontrast madde daha iyi tolere
edilir ve azalan viskozite nedeniyle daha kolay enjekte edilir. Bir
ısıtıcı kullanılarak, inceleme gününde gerekli olacağı hesaplanan
miktar kadar şişe 37 dereceye kadar ısıtılmalıdır. Güneş ışınından
korunduğunda, daha uzun süreli ısıtmaların da kimyasal saflığı
değiştirmediği gösterilmiştir. Ancak bu süre üç ayı aşmamalıdır . Ön test
Herhangi bir öngörü değeri olmadığından az miktar test dozu kontrast
madde kullanılarak sensitivite testi yapılması önerilmez. Ayrıca, test
dozu da kendi başına ciddi ve hatta fatal hipersensitivite
reaksiyonlarına neden olabilir. 2. İntravasküler kullanım için dozaj
Kontrast maddenin intravasküler uygulanması mümkünse hasta yatar
durumdayken yapılmalıdır. Uygulamadan sonra hasta en az yarım saat
gözlem altında tutulmalıdır, çünkü reaksiyonların çoğu bu süre içinde
ortaya çıkar.
Doz, hastanın yaşına, ağırlığına, kalp debisine ve genel durumuna bağlı
olarak değişebilir.
Belirgin kardiyovasküler veya renal yetmezlik şikayetleri olan ve genel
durumu kötü olan hastalarda, kontrast madde dozu mümkün olduğu kadar
düşük tutulmalıdır. Bu hastaların renal fonksiyonlarının en az
incelemeden sonraki 3 gün süresince izlenmesi tavsiye edilir.
Ayrı enjeksiyonlar arasında organizmaya interstisyel sıvının damar
yatağına geçmesi sonucu yükselmiş olan serum ozmolalitesini normale
getirmesi için yeterli zaman tanınmalıdır. Bunun için, uygun hidrasyon
yapılmış hastalar için 10-15 dakikalık bir süre gereklidir.
Erişkinlerde total dozun 300-350 mlyi aşmasını gerektiren özel
durumlar olduğunda ilave su ve gerekiyor ise elektrolitler de
verilmelidir.
Önerilen dozlar:
İntravenöz Ürografi Enjeksiyon
Urografin %76 i.v. ürografi için uygundur.
Genellikle 20 ml/dak.lık bir enjeksiyon hızı uygulanır. Eğer kalp
yetmezliği olan hastalara 100 ml veya daha fazla uygulanacak ise,
uygulama süresi olarak en az 20-30 dakika önerilir.
Yetişkinler
Doz 20 ml Urografin %76dır. Dozun 50 ml Urografin %76’ya
yükseltilmesi, tanısal verimi orantılı olarak artırmaktadır. Özel
endikasyonlar için gerek duyulduğunda, dozu daha da artırmak mümkündür.
Çocuklar
Henüz tam olgunlaşmamış nefron’un fizyolojik konsantrasyon
yetersizliği, Urografin %76nın relatif yüksek konsantrasyonlarını
gerektirmektedir.
1 yaşa kadar 7 - 10 ml
1 - 2 yaş 10 - 12 ml
2 - 6 yaş 12 - 15 ml
6 - 12 yaş 15 - 20 ml
12 yaş üzerinde erişkin dozu
Film çekme zamanları
En iyi böbrek parenkimi görüntüsü, kontrast maddenin uygulanmasının
hemen sonunda çekilen filmlerle sağlanmaktadır.
Böbrek pelvisi ve üreterlerin görüntülenmesi için ilk film, kontrast
madde enjeksiyondan 3 -5 dak. sonra, ikinci film 10 - 12 dak. sonra
çekilir. Erken verilen zamanlar genç hastalar için ve geç verilen
zamanlar yaşlı hastalar için seçilmelidir.
Yeni doğanlarda; süt çocukları ile küçük çocuklarda ilk filmin hemen
enjeksiyondan 2 dakika sonra çekilmesi önerilir. Yeterince kontrast
alınamaması, daha geç zamanlı filmleri gerekli kılabilir. İnfüzyon
Yetişkinler ve adolesanlar
Urografin %76 100 mllik şişe. Genel olarak infüzyon zamanının 5
dakikanın altında ve 10 dakikanın üzerinde olmaması gerekir.
Kalp yetmezliği olan hastalar için 20-30 dakikalık infüzyon süresi
gereklidir.
Kompresyon, yenidoğanlarda ve infantlarda her zaman; çocuklarda,
adolesanlarda ve erişkinlerde ise yüksek miktarda kontrast madde
verilmesi durumlarında, artmış diürez drenajın obstrükte olması halinde
yüksek basınç ile fornikslerde rüptüre yol açabileceği için,
kontrendikedir. Bununla birlikte organik dolum defektlerinin
fonksiyonel olanlardan ayrılabilmesi amacı ile infüzyon sonrası 10
dakika kompresyon uygulanabilir.
Film çekme zamanları
İlk film infüzyonun bitimine doğru çekilmelidir. Sonraki filmler takip
eden 20 dakika içinde veya ekskretuvar bozukluk durumlarında daha sonra
da çekilebilirler.
Anjiyografi
Urografin anjiyografik tetkikler için de uygundur. Urografin %76,
aortografi, anjiyokardiyografi, koroner arteriyografi gibi özellikle
yüksek iyot konsantrasyonu gerektiren anjiyografik tetkikler için
tercih edilir. Doz klinik probleme, inceleme tekniğine ve incelenen
vasküler bölgenin özelliğine ve hacmine bağlıdır.
3. Vücut boşluklarına uygulanması
Kontrast maddenin artrografi, histerosalpingografi ve özellikle ERCP
enjeksiyonları esnasında floroskopi ile monitorize edilmesi gerekir.
Doz aşımı
İnsanlarda kaza sonucu intravasküler aşırı doz hallerinde enfüzyon ile
su ve elektrolit kayıpları karşılanmalıdır. Renal fonksiyon en az takip
eden 3 gün boyunca izlenmelidir. Gerekli olduğunda, hastanın
sistemlerinden kontrast madde yükünü elimine etmek için hemodializ
kullanılabilir.
