Prolaktin 

Prolaktin beyinde bulunan üzüm tanesi boyutundaki hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan bir hormondur.
 • Prolaktinin görevi laktasyonu (memelerde süt üretilmesi) baslatmak ve devam ettirmektir.
 • Beyinde bulunan bir nörotransmitter (dopamin) tarafından kontrol edilir (inhibe olur, gerektiğinde seviyesi düsürülür).
 • Normalde erkeklerde ve gebe olmayan bayanların kanında çok az bulunur. Puberteye kadar kadın-erkekte esit seviyededir, puberteden sonra kadınlarda östrojenler sentezlenir, bu da prolaktini artırır.
 • Gebelerde ve yenidoğanlarda normal olarak yüksektir (gebelerde östrojen, progesteron ve prolaktin memelerde süt üretimini uyarır, doğumdan sonra ise prolaktin süt üretimini devam ettirir). Meme basının uyarılması _bebeğin emmesi gibi_ prolaktin salınmasını uyarır ve süt sentezi baslar.
 • Gebelikten sonra en sık prolaktin yüksekliği nedeni bir hipofiz tümörü olan prolaktinoma’dır. Bu tümör genellikle bayanlarda görülür _nadiren erkeklerde de_ ,en sık görülen hipofiz tümörüdür ve genellikle iyi huyludur, bol miktarda prolaktin salgılanır. Tümörün
 çapına göre gebe olmayanlarda hatta erkeklerde memelerden süt gelmesi, basıya bağlı görme bozuklukları, bas ağrısı, menstruasyon düzensizlikleri, infertilite, cinsel isteksizlik görülür.
 Prolaktinoma tedavisinde genellikle prolaktini inhibe eden dopamin (bromokriptin, cabergolin ) yeterli olur, prolaktin seviyesi düser, semptomlar kaybolur. Çok büyük tümörlerde ameliyat gerekebilir.

Test Ne zaman İstenir ? : Prolaktin testi galaktore (memelerden zamansız süt gelmesi), görme bozuklukları, sürekli bas ağrısı varsa, erkek veya kadında infertilite (kısırlık) varsa, erkekte düsük testosteron seviyelerinde, prolaktinoma arastırmasında ve tedavi takibinde istenir.
 Numune : Sabah alınan kan (uyandıktan 3 saat sonra, mümkünse sabah 08:00-10:00  arası alınmalı, mümkünse aç olunmalı, mümkünse son 1 hafta ilaç kullanılmamalı ve son 1  saattir egzersiz yapılmamalıdır). Hemen serumu ayrılmalı ve hemen çalısılmalı, aksi halde dondurularak veya buz içinde saklanmalıdır.
 Referans Değerler: Gebe olmayan bayanlar : 0-23 ng/ml
 Gebeler : 34 – 386 ng/ml
 Erkekler: 0-20 ng/ml
 Çocuklar: 3.2- 20 ng/ml

Prolaktin yüksekliği: Prolaktin seviyeleri gün içinde çok değisir, sabah ve uyku sırasında en yüksek seviyededir. Meme basının uyarılması, egzersiz, stres ve emzirme ile artar.
 • Gebelik
 • Yenidoğanlar
 • Stres
 • Egzersiz
 • Uyku
 • Prolaktinoma
 • Emzirme dönemi
 • Anorexia Nervosa (yemek yememe hastalığı)
 • Hipotalamus hastalıkları
 • Hipotroidizm
 • Böbrek Hastalıkları (prolaktin yıkılamaz)
 • Meme bası stimülasyonu
 • Primer Hipotroidizm
 • insülinle indüklenmis hipoglisemi
 • Adrenal yetmezlik
 • Hipofiz hastalıkları ve tümörleri
 • Ektopik prolaktin üreten tümrler (bazı kanserler, lösemiler)
 • Polikistik Over Sendromu (PCOS)
 • İlaçlar ( Östrojenler, trisiklik antidepresanlar, dopamin inhibitörü ilaçlar: trankilizanlar, metildopa gibi hipertansiyon ilaçları, opiatlar, kokain_bunlar dopamini inhibe eder, dopaminde azaldığından prolakini inhibe edemez )

Prolaktin düsüklüğü:
 • Hipopütitiarizm (hipofiz bezi yetmezliği)
 • Sheehan sendromu (hipofiz apopleksisi, kansız kalması)
 • Dopaminerjik ilaçlar (L-dopa kullanımı ile prolaktin seviyeleri düser)
 Emzirmeyen ve gebe olmayan bayanlarda prolaktin > 200 ng/ml ise genellikle prolaktin sekrete eden tümörler (prolaktinoma gibi) düsünülür, ama normal prolaktin seviyeleri de hipofiz tümörünü ekarte etmez