ANA SAYFA | FAVORİLERİME EKLE | İLETİŞİM YENİ DOKTOR KAYIT  |  HASTANE KAYIT  |  MEDİKAL FİRMA KAYIT
 
Şifremi Unuttum    Yeni Üye Kayıt
 
Doktorlar | İsme Hasta Soruları | Cevaplı Havuz Soruları | Hastalıklar A-Z | Hazır Soru Cevaplar | Laboratuar Testleri | Tedaviler | Teşhis Koy | Reklam Ver
Sağlık Videoları  | İlaç Rehberi | Tıp Sözlüğü | Hastaneler | Medikal Firmalar
 
 
 
 
MEDİKAL FORMÜLLER
Hamile kalma zamanı, doğum zamanı Hesaplama
Koroner Kalp Hastalığı Risk Hesaplaması
Child-Pugh Skorlaması
Vücut kitle indeksi, Vücut yüzey alanı
 
DUYURULAR
 Sayın üyeler aldığınız cevaba ek soru sormak istediğinizde ne yapmalısınız...
 
 
 
 
 
 

    Tüm Bölümler » Hepatoloji » Sorularla Hepatit C » 

Ve   Veya  Aynen   
 

 Genel Bilgi
Yakınması olmayan ve tesadüfen Hepatit C virüsü taşıdığını öğrenen birisi neler yapmalıdır?
  • Bir gastroenteroloğa başvurmalıdır.
  • ALT, AST, Kantitatif HCV RNA testi yaptırmalıdır. Bunların sonucuna göre tedavi alıp almayacağınız belirlenecektir.
  • Hepatit B den farklı olarak bu hastalarda ALT ve AST normal iken de tedavi almaları söz konusudur.
  • Alkol içmeyiniz
  • Almakta olduğunuz tüm ilaçları ve bitkisel ajanları doktorunuza bildiriniz.
  • Hepatit A ve Hepatit B için aşılarınız olunuz.
Hepatit C nedir?
Hepatit C , hepatit C virüsü (HCV) tarafından oluşturulan bir karaciğer hastalığıdır. Virüs hastanın kanında ve karaciğer hücrelerinde yer alır. enfekte kişinin kanı ile temas sonucunda başka kişilere geçebilmektedir.
 Epidemiyoloji
HCV açısından kimler risk altındadır ve kimler için kontrol tarama testleri yapılır?

Rutin olarak bir HCV tarama önerilmez. Ancak bazı riskli gruplara tarama testi önerilir. Bunlar şunlardır:
  • Enjekte edilen ilaç kullanan kişiler ve enfekte olmuş kişilerden kan veya organ nakli olan kişiler
  • HCV pozitif anneden doğan çocuklar
  • Karaciğer enzimler yüksek yolan kişiler
Hepatit C Virüsü nasıl yayılır, bulaşma yolları nelerdir ve bulaşması nasıl engellenir?


En sık bulaş şekli istenmeden maruz kalınan enfekte kan ve kan ürünleridir.
  • Uyuşturucu bağımlıların an kullandığı ortak şırıngalar
  • Sağlık personellerine kaza ile batan iğneler
  • Kontamine olmuş bir iğneden HCV  kapma riski % 1.8 dir.
  • 1992 yılından önce kan ve kan ürünleri nakledilirken rutin kontrol yapılmamakta idi bu nedenle, bu tarihten önce kan transfüzyonu yapılan kişilerde HCV kapma ihtimali daha yüksektir. Bu tarihten sonra ise oldukça azalmıştır (1/2 000 000).
  • HCV enfeksiyonlu anneden doğan bebeklerde % 4 oranında, bebeklerin hastalık kapma riski vardır.
  • Eşler arasında korunmasız ilişki ile HCV bulaştırma oranı tüm hayat boyunca % 1-4 oranındadır.
  • Geçmişte hastalar arasında ortak kullanılan bistüri gibi çeşitli ameliyat malzemelerinin kullanımından dolayı küçük salgınlar oluşmuştur.

HCV bulaşması nasıl önlenir?

  • Uyuşturucu bağımlıların da ortak şırınga kullanımının azaltılması (bu eğitimlere rağmen genç uyuşturucu bağımlıların da HCV enfeksiyonu % 30 gibi yüksek oranlardadır)
  • Sağlık personellerinde kullanılan şırınganın iğnesini kapak kapatma alışkanlığının bırakılması gerekir.
  • Anneden çocuğa geçiş de, her ne kadar o oran düşük ise de yapılabilecek ek bir önlem yoktur.
  • Cinsel açıdan çoklu partneri olan kişiler, prezervatif gibi  bariyer tipi koruyucular kullanmalıdırlar. Bu sayede hem HCV hemde diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmuş olurlar.
  • Tek eşli kişilerde, Hepatit C virüsünün cinsel yolla bulaşma oranı düşük olduğundan bunlarda prezervatif kullanımı kendilerine bırakılabilir.
  • HCV enfeksiyonlu kişiler tıraş bıçaklarını ve diş fırçalarını başkalarıyla paylaşmamalıdır.
  • Ameliyatlarda kullanılan enstrümanların temizliği ve hijyeni sterilizasyonu gerektiği gibi yapılmalıdır


Hepatit C virüsü tokalaşmakla, öpüşmekle ve sarılmakla bulaşmaz. Hepatit C li kişilerle ilgilenirken özel bir önlem almaya gerek yoktur.

 

 Etyoloji
Hepatit C virüsünün virolojik özellikleri nelerdir?


Hepatit C, Flaviviridae ailesindendir. Bu ailedeki virüsler genetik materyal olarak RNA ya sahiptirler. Hepatit C virüsü, genetik materyal dışında bir dış zarf ve buz zarfın içinde proteinler ve enzimler içerir. Bunlar sayesinde özellikle karaciğer hücreleri içerisinde çoğalmaktadır. Hepatit C virüsü, altı ayrı genotipe sahiptir. Genotip 1, en sık görülen tiptir. Genotiplerin önemi tedavi açısından vardır bazı genotipler tedaviye daha iyi cevap verirken genotip 1b ve 4 örneğin tedaviye daha zor cevap vermektedir. Hepatit C virüsünün bir diğer özelliği  dış zarfında bulunan proteinleri çok sık olarak değiştirebilmesidir. İşte bu yüzden Hepatit C virüsüne karşı şu ana kadar aşı geliştirilememiştir.
 Risk Faktörleri
hepatit c li kişiden kan alınan iğnenin batması ile sağlık çalışanlarına bulaş oranı nedir?

Hepatit C li kişiden alınan kan sırasında sağlık çalışanına iğne batarsa hepatit c bulaşma oranı %1,8 ortalamadır. %4-9 arasında oranlarda bildirilmektedir. anti hcv titresi yükseldikçe oran artmaya meyilldir. HCV RNA ile hastanın kanı kontrol edilmelidir, yanlış anti hcv pozitifliklerine kanmamalıdır.

İğne batan kişide alt ast yüksekliği olmadan herhangi bir tedaviye gerek yoktur. alt  ve ast yüksekliği gelişirse yani akut hepatit c gelişirse 3-4 ay beklenir. bu süre sonunda hastada hcv rna hala pozitifi ise interferon ile, akut hepatit c tedavisi uygulanır.

İğne battığı ilk anda hastada anti hcv bakılmalıdır. bu şunun içindir. kişi zaten hepatit c taşıyan bir kişi olabilir. yani olayın iğne batması ile bir alkası olmayabilir. bunun tedavi açısından farkı olabilir. Zira iğne batması sonucunda oluşacak akut hepatit c nin tedavisi sadece interferon ile yapılırken, kişide zaten Hepatit C varise bundaki tedavi interferon + ribavirin veya yeni antiviral ajanlar da eklenerek yapılacaktır.

Özetle, Hepatit C li hastadan iğne battığı takdirde anti hcv pozitif, hcv rna pozitif olup olmadığına bakılmalıdır. Hcv rna negatif ise bulaştırıcılık sözkonusu olamaz. Hepatit C li kişiden iğne battığında ve hcv rna pozitif ise bunlarda %2nin altında bir bulaştırıcılık oranı mevcuttur.  Hepatit C li hastadan iğne battığı takdirde hcv rna pozitif ise yaklaşık 1- 2 ay sonra anti hcv pozitif olabilir. Hcv rna olarak kontrol edilmek istendiği taktirde ise en erken 15 gün sonra bakılmalıdır. takipleri hastada akut Hepatit C gelişirse 3- 4 aya kadar beklenir. Hala HCV RNA pozitifliği devam ediyor ise interferon tedavisi verilir.





İlgili Kelimeler Listesi: Hepatit C, Hepatit C tedavisi, Hepatit C belirtileri, Hepatit C için yeni ilaçlar, Hepatit C için güncel tedavi, Hepatit C testleri, Hepatit C tanısı, kronik Hepatit C, genotip Ib, DAA, direct acting antivirals, telaprevir, boceprevir, pegylated interfero

Not:  Aşağıdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek tıkla site içi arama yapabilirsiniz..
Hepatit C virüsü hangi şekillerde bulaşmaz?

Hepatit C virüsü şu yollarla bulaşmaz

  • Süt emzirme
  • Hapşurma
  • öpmek, sarılmak
  • Öksürme
  • bardak , kaşık ve çatalların ortak kullanımı
  • gıda ve su ile
  • tesadüfi dokunma
Kronik hepatit C li kişilerin yaşantısında bir kısıtlama yapılması gereklimidir?
Hayır.
Bu kişilerin iş hayatında, okulda, oyunlarda, çocuk bakımında ve diğer işlerde hepatit c durumuna göre bir kısıtlanmaya tutulmaları gereksizdir.
Kronik hepatit C li anneden doğan çocuklarda durum nedir?
Kronik Hepatitli annelerden doğan her yüz çocuğun 5 inde  (%5) hepatit C virüsü doğum sonrasında rastlanır. bu durumu engellemek için şu an yapılacak bir şey yoktur. ancak bu çocukların takiplerinde şu ana kadar ki bulgularla sorun oluşturmadıkları görülmektedir. yıllar sonra değişen bir durum olurmu? bu konuda bilimsel veriler henüz yoktur.
Kronik hepatit C de eşlere cinsel bulaş söz konusu mudur?
% 5 oranında cinsel bulaş söz konusudur. bu oranın düşüklüğü nedeni ile aşlar arası prezervatif ile korunma yapılıp yapılmaması eşlere bırakılabilir.
Hepatit C hastasıyım, başkalarına bulaştırmamak için nasıl davranmalıyım?
  • Kan, organ, doku veya sperm bağışında bulunmayın.
  • diş fırçası, traş bıçağı veya benzeri üzerinde kanınınız olabilecek eşyalarınızı başkaları ile paylaşmayın.
  • Kesiklerinizi veya açık yaralarınızı kapatın.
  • uzun süredir tek ve sabir bir cinsel partneriniz var ise ona HCV bulaştıma şansınız çok düşüktür. cinsel aktivitelerinizde değişiklik yapmanıza gerek olmaz. bu düşük oranıda kaldırmak isterseniz, latex preservatifler kullanabilirsiniz. bu arada eşinizi anti hcv varlığını açısından test edilmesi ve durumunun bilinmesi kararlarınızda yol gösterici olabilir. örneğin eşiniz anti hcv pozitif ise korunmaya hiç gerek yoktur. 
Hepatit C virüsünü nasıl almış olabilirim?

HCV genel olarak enfekte bir kişinin kanı ile temas sonunda bulaşır.

  • Uyuşturucu hiç kullandınız mı?
  • Pıhtılaşma hastalığınız varmı, hemofili gibi, ve hiç kan ürünü veya pıhtılaşma faktör tedavisi aldınız mı?
  • Size kan transfüzyonu yapıldımı? ve organ nakledildimi?
  • Diyaliz hastasımısınız?
  • Sağlık çalışanımısınız, elinize kan alınan enjektörlerden batma oldumu? veya elinize baikalarının kanı temas ettimi?
  • your mother had hepatitis C at the time she gave birth to you.
  • Sizin doğumunuz döneminde anneizde hepatit c varmıydı?
  • hepatit c li biri ile aynı evde yaşarken diş fırçası ve traş bıçağı gibi üzerinde kan olma ihtimali olan şeyleri paylaştınızmı?
Cevaplarınızdan biri veya fazlası pozitif ise bu yollarla hepatit c virüsü kapmış olabilirsiniz.

 Klinik Yakınmalar
Hepatit C hastalığında karaciğer dışı bulgular nelerdir?


Cryoglobulinler
Cryoglobulinler hepatit C hastalığında görülen normal dışı antikorlardır bunlar damarlarda vaskülit yaparak, cilde eklemlere ve böbreklere zarar verebilir. Cryoglobulinemi  olan hastalarda eklem ağrısı, bacaklar üzerinde mor döküntüler, yaygın ağrı veya şişmeler görülebilir. Bu hastalarda,  Raynaud fenomeni görülebilir. Raynaud fenomeninde  el ve ayak parmaklarında düşük sıcaklıklarda ağrılı bir renk değişikliği olur önce beyaz sonra mor daha sonra kızarıklık görülür.

Lichen planus ve porphyria cutanea tarda hepatit C hastalığında görülen diğer iki cilt hastalığıdır.

Diyabet hastalığı bilinmeyen bazı nedenlerden dolayı kronik hepatit C hastalığında üçüncü sıklıkla görülür.
Antikor güdümlü trombosit yıkımı nedeniyle, trombosit sayısında azalma görüle bilir.
Hepatit C hastalığı B -tipi lenfoma ile birlikteliği de mevcuttur.


Hepatit C hastalığının bulgu ve belirtileri nelerdir ?


Hepatit C virüsüyle karşılaşan kişilerin % 75i ilk karşılaşma anında herhangi bir yakınma göstermezler. Kalan % 25 kesim ise şu yakınmaları gösterebilir
  • Yorgunluk
  • İştahsızlık
  • Adele ağrıları
  • Ateş
  • Nadiren gözlerde veya cilt de sarılık

Virüsle karşılaşan kişilerin % 75 - 80 inde hastalık sessiz ve konik bir seyir göstermeye meyillidir. Zamanla savunma sisteminin virüse karşı yaptığı inflamatuvar reaksiyon etkili olmaya başlar. Bu inflamatuvar reaksiyonun etkisiyle karaciğer hücrelerinde ölümler ve bu hepatosit ölümlerinin ardından sözde iyileşme çabaları yani yara dokusu gelişimi olacaktır. Yara dokusu yani skar dokusu oluşmasıyla karaciğer dokusunda siroz gelişimi başlayacaktır. Bu süreç sırasında ALT ve AST gibi karaciğer enzimleri yükselebilir. Ayrıca kolay yorulma ve değişik özgül olmayan hastalık belirtileri görülebilir.

Karaciğerde siroz yerleştikçe yakınmaları artar ve şunlar görülmeye başlar
  • Zayıflık
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Ginekomasti, erkekte meme büyümesi
  • Palmar eritem, avuç içi kızarıklığı
  • Koagulasyon bozuklukları - kanamanın önlenmesinde gerekli olan koagulasyon faktörleri karaciğer tarafından yapılmaktadır
  • Cilt üzerinde spider anjiyomlar,  örümcek şeklinde damarlanmalar
  • Bilinç durumunda dalgalanmalar- karaciğerin bazı toksik materyalleri temizle yememesinden dolayı beyinde baskılanma olması
  • Şiddetli karaciğer yetmezliğine bağlı hepatorenal sendrom yani böbrek yetmezliği
  • Karaciğer dokusunun sertleşmesi nedeniyle içerisinden geçen portal kan akımının zorlanması sonucunda diğer bazı komplikasyonları gelişir., portal hipertansiyon gelişimi artından buna bağlı  oluşan komplikasyonlar şunlardır:
  • Karın boşluğunda su toplanması, assit
  • Özofagus varisleri
  • Splenomegali - dalak büyümesi ve buna bağlı olarak, kan hücrelerinde azalma enfeksiyona meyil ve kanamaya meyil
  • Sarılık- karaciğer yetmezliğinin son dönemlerinde bilirübin atılımı iyice bozulacağından giderek artan bir sarılık görülür






 Tedavi
Hepatit C hastalarında, karaciğer naklinde prognoz nasıldır?



Amerikada karaciğer nakli vakalarının % 40 ila 45 i hepatit C den dolayı yapılmaktadır.. Karaciğer naklinden sonra hepatit C vakalarında sıklıkla Hepatit C tekrarlamaktadır ve nakil vakaların % 25 i beş yıl içerisinde tekrar siroza gitmektedir. Bu tekrarlama durumuna rağmen karaciğer nakli sonrası beş yıl yaşam süreleri, diğer nedenlerle yapılan karaciğer nakillerine benzerdir.

Nakil sonrası hepatit C tekrarlaması durumunda tedavisi  zordur. Çünkü normal de tedavi de kullanılan interferonlar immun güçlendirici olduklarından kullanıldıkları taktirde karaciğerin reddedilmesine yol açabilir. Ayrıca nakil hastaları birçok başka ilaçlar aldıklarından dolayı ek olarak yan etkisi kuvvetli ve kullanımında sıkıntılar olan interferonu tolere edemeyebilirler

 

Hepatit C tedavisinin yan etkileri nelerdir?

Grip benzeri yakınmalar, saçlarda incelme ve bazen dökülme ve depresyon interferon veya pegile interferonun sık görülen yan etkileri arasındadır. Depresyon bazen ilacı bırakmak zorunda bırakabilir.
İnterferonlar  geçici kemik iliği süpresyonu (baskılanması) ve buna bağlı beyaz küre de ve hemoglobin de azalmaya yol açabilir. Beyaz küre de azalma enfeksiyon kapmaya meyil oluşturabilir. Tedaviye bağlı olarak ölüm beklenmez ancak ileri evre siroz hastalarında interferon kullanıldığında karaciğer yetmezliğine bağlı ölüm oluşabilir.

İnterferona ribavirin eklenmesiyle ek olarak oluşan yan etkiler, bulantı, öksürük, nefes darlığı, döküntüler, kaşıntı, uykusuzluk ve iştahsızlık olabilir.

Ribavirin kırmızı küreler de hemoliz yapabilmektedir, genellikle hafif bir kansızlığa yol açar ancak nadiren klinik olarak önemli bir hal kazanabilir. Özellikle ileri yaşlı hastalarda koroner artı yetmezliği olanlarda kalp krizi riski açısından önem taşır. Böbrek yetmezliği olan hastalarda ribavirinin hemolitik etkisi daha fazla görülebilir.. Ribavirini azaltmakla hemolizde azalma görülür.

Ribavirin testislerde ve yumurtalıklarda birikebilir bu durum hayvanlar da doğumsal anomalilere sebep olmuştur ancak insanlarda henüz bildirilmiş bir doğumsal anomali yoktur. Bununla birlikte ribavirin kullanan erkek ve bayanlarda ilaç bırakıldıktan sonraki altı ay boyunca gebelik oluşmasından kaçınılması önerilir.
Kronik hepatit C nin tedavisi varmıdır?
Pegile interferon ve ribavirin kombinasyonu ilk seçenektir..
tedavi ile virüsten tamamen kurtulma şansı Ib tipi HCV için %50 lerde , diğerlerinde %90 lara kadar çıkmaktadır.

Interferon monotherapisi ribavirin kullanılması kontraendike olan kişilerde yapılır. ribavirin tek başına kronik hepatit C etkisizdir.
 Prognoz
Hepatit C hastalığının doğal seyri nasıldır?



Hepatit C enfeksiyonu bulaşan 100 hastanın, 75-85 tanesi kronik olarak enfekte olur, 60-70 tanesi karaciğer hastalığı geliştirir, 5-20 tanesinde siroz görülür ve  1-5 tanesi sirozu veya karaciğer hastalığı komplikasyonlarından kaybedilir.

Alkol tüketimi ve diğer karaciğer sever virüsler ile enfekte olmak, Hepatit C hastalığının daha şiddetli seyretmesine yol açabilir. Dolayısıyla kronik Hepatit C hastaları alkolden uzak durmalı ve hepatit A ve hepatit B ye karşı aşılanmalıdır.

Hepatit C ye bağlı siroz hastalarında hepatosellüler karsinom gelişme riski olduğundan, bu hastalar altı ay ara ile alfa feto protein kan testi ve ultrason ile izlenmelidir. Bu önerinin kesinliği tartışmalıdır.

 

Hepatit C nin prognozu nasıldır?
Hepatit C bazı kişilerde ciddi seyrederken bazılarında yavaş seyirli olabilmektedir. Akut hepatit C geçirdiktikten sonra %20 hastada yaklaşık 20 yılda siroza ilerleyiş olabilmektedir. bu hastaların bir çoğunda yakınma yoktur. veya hafif bir kronik halsizlik vardır. bir çoğu başka bir nedenle incelenirken karaciğer enzimlerinin yüksekliği ile tesbit edilebilir.

günümüzde klasik tedavisi pegylated interferonler+ ribavirin ile tedavi şansı %60-90 lara kadar yükselmiştir.

 Gebelik ve emzirme
ribavirin kullanan kadın ve erkeklerde çocuk sahibi olma nasıl olmalıdır?

 

Ribavirin testislerde ve yumurtalıklarda birikebilir bu durum hayvanlar da doğumsal anomalilere sebep olmuştur ancak insanlarda henüz bildirilmiş bir doğumsal anomali yoktur. Bununla birlikte ribavirin kullanan erkek ve bayanlarda ilaç bırakıldıktan sonraki altı ay boyunca gebelik oluşmasından kaçınılması önerilir.

 




İlgili Kelimeler Listesi: ribavirin, doğumsal anomali, gebelik, ilaç yanetkisi, hamilelerde sakınca, üreme, kısırlık, tüp bebek, teratojenik etki, sperme etkisi

Not:  Aşağıdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek tıkla site içi arama yapabilirsiniz..
Hepatit C li gebelerde gidişat nasıldır? hepatit C ve gebelik.

Gebelerin %1-3 ünde hepatit C vardır. Dolayısıyla bir çok gebe bu durumu yaşamaktadır.

Hepatit C li anneden çocuğa teorik olarak % 5-10 altında bir geçişten bahsedilsede pratikte bu çocukların uzun süreli takiplerinde sorun olmadığı biliniyor.

Anti hcv antikoru anneden placenta aracılığı ile çocuğa geçer ve bir süre çocuklarda anti hcv + kalabilir. bu yüzden bu çocuklarda anti hcv değil aralıklarla HCV RNA bakılmalıdır.

Emzirmekle geçiş pratikte yok kabul edilir ancak meme ucu çatlakları olanlarda sakınılması istenir. Mümkün olan durumlarda süt anne bulunması tercih edilmelidir.

Anne de yüksek viral yük olması, anne de HCV ile beraber HIV virüsü bulunması çocuğa geçiş oranını artırır. Birlikte HIV olan annelerde sezeryan doğum tercih edilmelidir. Sadece Hepatit C olanlarda sezeryanınüstünlüğü gösterilmemiştir.

Gebeliğin kendisinin hepatit C yönelik bilinen bir negatif yükü yoktur. Gebelik sürecinden önce hepatit c taşıdığı bilinen anne adayları HEpatit B ve Hepatit A aşılarını olmalıdırlar.

 




İlgili Kelimeler Listesi: hepatit c ve gebelik, gebelerde hepatit c, hepatit c bebeğe geçermi, hepatit c li gebe de doğum, hepatit c, hepatit testleri, kronik hepatit C, Hepatit C tedavisi, HCV RNA, ANti HCV, genotip, genotip 1b

Not:  Aşağıdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek tıkla site içi arama yapabilirsiniz..

Tümünü Göster

 
 
 
 
 
 
 
 
Anasayfa  |   Hastalıklar  |   Üye Doktorlar  |   Hasta Soruları  |   İlaç Rehberi  |   Tıp Sözlüğü  |   Konsültasyonlar  |   Sağlık Haberleri  |   Medikal Hesaplar  |   Güncel Tedaviler  |   Kategorize Hazır Soru-Cevaplar  |   Tanısal Algoritma  |   Reklam  |   İletişim | 

Sponsor Linkler:   
Copyright © Telif hakkı © 2007-2017 Saglikdanis.com
Yasal uyarı: Bu sitede yayınlanan resim, yazı ve diğer uygulamaların her hakkı Akcan Sağlık Hizmetleri. Ltd. Şti. 'ye aittir. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Bu site kişileri sağlık alanında bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler tanı ve tedavi amaçlı kullanıldığında sorumluluk tamamen kullanıcıya aittir. Siteye girmekle bu şartları okumuş, anlamış ve kabul etmiş sayılırsınız. İçeriği izinsiz kullanmak yasaktır