En sık bulaş şekli istenmeden maruz kalınan enfekte kan ve kan ürünleridir.
- Uyuşturucu bağımlıların an kullandığı ortak şırıngalar
- Sağlık personellerine kaza ile batan iğneler
- Kontamine olmuş bir iğneden HCV kapma riski % 1.8 dir.
- 1992 yılından önce kan ve kan ürünleri nakledilirken rutin kontrol yapılmamakta idi bu nedenle, bu tarihten önce kan transfüzyonu yapılan kişilerde HCV kapma ihtimali daha yüksektir. Bu tarihten sonra ise oldukça azalmıştır (1/2 000 000).
- HCV enfeksiyonlu anneden doğan bebeklerde % 4 oranında, bebeklerin hastalık kapma riski vardır.
- Eşler arasında korunmasız ilişki ile HCV bulaştırma oranı tüm hayat boyunca % 1-4 oranındadır.
- Geçmişte hastalar arasında ortak kullanılan bistüri gibi çeşitli ameliyat malzemelerinin kullanımından dolayı küçük salgınlar oluşmuştur.
HCV bulaşması nasıl önlenir?
- Uyuşturucu bağımlıların da ortak şırınga kullanımının azaltılması (bu eğitimlere rağmen genç uyuşturucu bağımlıların da HCV enfeksiyonu % 30 gibi yüksek oranlardadır)
- Sağlık personellerinde kullanılan şırınganın iğnesini kapak kapatma alışkanlığının bırakılması gerekir.
- Anneden çocuğa geçiş de, her ne kadar o oran düşük ise de yapılabilecek ek bir önlem yoktur.
- Cinsel açıdan çoklu partneri olan kişiler, prezervatif gibi bariyer tipi koruyucular kullanmalıdırlar. Bu sayede hem HCV hemde diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmuş olurlar.
- Tek eşli kişilerde, Hepatit C virüsünün cinsel yolla bulaşma oranı düşük olduğundan bunlarda prezervatif kullanımı kendilerine bırakılabilir.
- HCV enfeksiyonlu kişiler tıraş bıçaklarını ve diş fırçalarını başkalarıyla paylaşmamalıdır.
- Ameliyatlarda kullanılan enstrümanların temizliği ve hijyeni sterilizasyonu gerektiği gibi yapılmalıdır
Hepatit C virüsü tokalaşmakla, öpüşmekle ve sarılmakla bulaşmaz. Hepatit C li kişilerle ilgilenirken özel bir önlem almaya gerek yoktur.
|
