Belirli bir ısının üzerinde olan ve içinde belirli miktarların üzerinde mineral, gaz ya da radyoaktivite içeren doğal kaynak sularına kaplıca suyu denilir. Bu sıcak suların tedavi amacıyla kullanılmasına ise “Kaplıca Tedavisi” denilir. Kaplıca tedavilerinde sıcak su banyoları dışında sauna, jet duş, masaj, buhar banyosu, çamur tedavisi, güneşlenme ve iklim tedavileri birlikte uygulanan tedavilerdir.
Kaplıca tedavileri doğal kaynağın bulunduğu yerde, belirli bir süre boyunca ve belirli sıklıkta yapılmalıdır. Bu tür uygulamaya kür tedavisi de denilir. Önerilen süre ortalama 3 haftadır. Kaplıca tedavisi açık ılıcalar, doğal kaynaklar, küvet, sıra banyosu ya da havuzlarda uygulanır. Avrupa tedavi geleneğinde banyo alma süresi 15-20 dakika olarak önerilirken ülkemizde hastalar tarafından daha uzun süre kullanım tercih edilmektedir. Senede bir-iki defa, iki-üç haftalık kür tedavileri şeklinde kaplıcadan yararlanılabilir.
Ülkemiz insanının kültüründe geleneksel olarak kaplıcalar önemli bir yere sahiptir. Geçmiş dönemlerde aileler bir dönem kalmak için kaplıca bölgelerine giderler ve yatılı olarak oralarda şifalı sıcak sulardan yararlanırlardı. Günümüzde ise hızlı iş yaşamı temposu, ekonomik sorunlar, öğrencilerin yoğun eğitim dönemleri ve velilerin programlarını buna göre ayarlamak zorunda kalmaları gibi nedenlerle kaplıca ziyaretleri tatil günleri ya da hafta sonları gibi kısa süre ile yapılmaktadır. Kaplıca tesislerinde yılda 5 milyonun üzerinde geceleme yapıldığı tahmin edilmektedir. Ancak bunların çok büyük çoğunluğu 1-2 günlük gecelemelerdir. Bu süre ise kaplıca tedavisi için yeterli olmamaktadır. Diğer taraftan hastanın ve hastalığın özelliğine göre kaplıca suyunun içeriği, uygulama ısısı, süre ve sıklık, hangi bölgeye ya da bölgelere uygulanacağı ve beraberinde önerilen ek uygulamaları içeren bir kaplıca reçetesinin de olması gerekmektedir. Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatı olan kaplıca tesislerinde sorumlu uzman doktor bulunmaktadır. Kişiler talep ettikleri takdirde bu konularda bilgi ve tıbbi yardım alabilirler.
Bilinçsiz bir şekilde uygulanan tedavi sonucu, hastalar tedavi olayım derken daha kötü olabilirler mi? Hastalar bazen kaplıcaların vücut üzerinde olan etkilerinden olumsuz olarak etkilenebilirler. Bu durum hastalıklarının alevlenmesine ya da diğer organ ve sistemlerinde yan etkiler oluşmasına neden olabilir. Bu durumda hastaların sağlıkları bozulabilir ya da hastalıkları daha kötüleşebilir.
