logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Uzm.Dr. Cenk URAL            

Güncelleme: 25.04.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Romatizma, romatoloji, romatizmal hastalýklar


Vücudumuzun hareket etmesini saðlayan kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapýlarý birleþtiren baðlarda öncelikle aðrý ve hareket kýsýtlýlýðýna, bazen de þiþlik ve þekil bozukluðuna neden olan hastalýklara, genel olarak romatizma adý verilmektedir. 

· Romatizma tek bir hastalýk deðildir. 200’e yakýn hastalýk bu sýnýfa girer. Eklem romatizmalarý (osteoartrit, romatoid artrit), yumuþak doku romatizmalarý (fibromiyalji, boyun aðrýsý, bel aðrýsý) ve kemik erimesi (osteoporoz) bunlar arasýnda en sýk görülenleridir. 

· Romatizmal hastalýklar genel olarak kadýnlarda daha sýk görülmekte ve yaþ ilerledikçe sýklýðý artmaktadýr. Bununla birlikte, erkeklerde daha sýk görülen (gut, ankilozan spondilit) ya da ön planda gençlerde görülen (örnek: sistemik lupus eritematozus) hastalýklar da vardýr. Romatizmal hastalýklar çocukluk çaðýnda da görülebilir. 

· Romatizmal hastalýklarýn önemli bir bölümünün kesin nedeni bilinmemektedir. Çoðunlukla bulaþýcý-mikrobik deðildir. Kalýtsal özellikler (genetik yatkýnlýk) bazýlarýnda önem taþýr. Eklemlerdeki yükü artýran þiþmanlýk ya da damar yapýsýný bozan sigara kullanýmý gibi dýþ etkenlerin engellenmesi romatizmalý hastalar için de yararlýdýr. 

· Bazý iltihaplý romatizmal hastalýklar kas-iskelet sistemi dýþýnda derimizi (kýzarýklýk, döküntü), iç organlarýmýzý (akciðer, böbrek, beyin vb.) etkileyebilir. 

· Bütün saðlýk sorunlarýnda olduðu gibi romatizmal hastalýklarda da en uygun tedavinin yapýlabilmesi için, ilk aþamada hastalýða doðru tanýnýn konulmasý gereklidir. Romatizmal hastalýklara özellikle erken dönemde taný konulmasý güç olabilir ve hastanýn bir süre konunun uzmaný tarafýndan tetkik edilmesi ve izlenmesi gerekebilir. Romatizmal hastalýklarýn belirtileri zaman içinde deðiþiklik gösterebilir. 

· Romatizmal hastalýðý olan her hasta için kiþisel bir tedavi planý yapýlmasý gerekir. Baþka bir hasta için yararlý olan ilaçlar ya da tedavi giriþimleri sizin için uygun olmayabilir. Doktorunuz tarafýndan önerilmeyen tedavileri uygulamanýz, sizin için yararsýz ve tehlikeli olabilir; uygun tedavinin yapýlmasý gecikebilir. 

· Romatizmal hastalýklarýn bir bölümünde hastalýk çok uzun süre devam edebilir. Bu hastalýklara müzmin (süregen) (kronik) hastalýklar denir. Bu durumda tedavininin de uzun süreceðini ve verilen ilaçlarýn hekim kontrolünde sürekli alýnmasý gerektiðini unutmayýnýz. Yapýlan tedaviler hastalýðý tamamen yok etmese bile, günlük yaþamýnýzýn aðrýsýz ve rahat olmasýný saðlamayý amaçlamaktadýr. 

· Eklem, kemiklerimizin birleþtiði, çoðu oynar bölgelere verilen isimdir. Bazý eklemlerimiz çok hareketlidir (örnek; dirsek, diz, parmak, ayak bileði eklemleri); bazý eklemlerimiz ise, sadece kemiklerin birleþmesini saðlar (kafatasýmýzdaki eklemler). Omurgamýzda da boyun ve belimizi hareket ettirmemizi saðlayan eklemler vardýr. Eklemlerde bulunan kýkýrdak dokusu kemiklerin birbirine sürtünmesini engeller. 

· Doktorunuz teþhisinizin artrit olduðunu belirtirse, eklem ya da eklemlerinizde iltihap olduðu kanýsýna varmýþtýr. Artrit, ön planda, hareketli eklemlerin hastalýðýdýr. Artritin en önemli belirtileri eklemde aðrý, þiþlik, kýzarýklýk, sýcaklýk ve eklemin normal hareketlerini yapamamasýdýr. Aðrý, eklemin hareket etmesiyle, istirahatte ve bazen de gece meydana gelebilir. Hasta eklem bölgesinde, özellikle sabahlarý ve istirahat sonrasý tutukluk (eklemin hareketlerinde güçlük) daha belirgindir. Bu hastalýklarda sadece eklemler deðil eklemin çevresindeki kaslar, yumuþak dokular ve baðlar da etkilenebilir. 

· Uzun süren artritler eklemlerde þekil bozukluðuna ve eklemin hiç hareket edememesine yol açabilirler. 

· Halsizlik ve yorgunluk, artritli hastalarda diðer belirtilere sýklýkla eþlik eder. 

· Eklemlerin yapýsýnýn, özellikle kýkýrdaðýn bozulmasý (dejenerasyon) ile seyreden ve halk arasýnda kireçlenme olarak da adlandýrýlan osteoartrit (artroz) en sýk görülen eklem hastalýðýdýr. En çok diz ve kalça eklemlerini etkiler, çok sayýda eklemi tutmasý nadirdir. Genellikle elli yaþýndan sonra görülür. Bu hastalýkta aðrý genellikle hareket sonrasýnda ortaya çýkar, sabah yoktur. 

· Eklemlerde bulunan zarýn (sinovya) ve daha sonra eklemin iltihaplanmasýnýn ön planda görüldüðü romatoid artrit, yýllar içinde eklemlerin tahrip olmasýna yol açabilen, sýk görülen, müzmin bir hastalýktýr. Çok sayýda eklemde iltihap görülür. Tüm vücudu etkileyen (sistemik) ve iç organlarý da tutabilen bir hastalýktýr. Erken taný konulmasý ve uzun süre ilaçlarla tedavi edilmesi gerekmektedir. 

· Omurga ve leðen kemiði eklemlerini tutan müzmin romatizma hastalýðý ise, ankilozan spondilit adýný alýr. Genç erkeklerde daha sýk görülür. Tedavi edilmemesi omurga hareketlerinde kýsýtlanmaya yol açabilir.

· Romatizmalý hastalarýn hastalýklarý ve kullandýklarý ilaçlar konusunda bilgi edinmeleri yaþamlarýný olumlu yönde etkiler. Kullanýlacak ilaçlar ve yan etkileri konusunda bilgisahibi olmanýz gerekir. 


x

x

x

x

x


Giriþ

Romatizma, romatoloji, romatizmal hastalýklar


Vücudumuzun hareket etmesini saðlayan kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapýlarý birleþtiren baðlarda öncelikle aðrý ve hareket kýsýtlýlýðýna, bazen de þiþlik ve þekil bozukluðuna neden olan hastalýklara, genel olarak romatizma adý verilmektedir. 

· Romatizma tek bir hastalýk deðildir. 200’e yakýn hastalýk bu sýnýfa girer. Eklem romatizmalarý (osteoartrit, romatoid artrit), yumuþak doku romatizmalarý (fibromiyalji, boyun aðrýsý, bel aðrýsý) ve kemik erimesi (osteoporoz) bunlar arasýnda en sýk görülenleridir. 

· Romatizmal hastalýklar genel olarak kadýnlarda daha sýk görülmekte ve yaþ ilerledikçe sýklýðý artmaktadýr. Bununla birlikte, erkeklerde daha sýk görülen (gut, ankilozan spondilit) ya da ön planda gençlerde görülen (örnek: sistemik lupus eritematozus) hastalýklar da vardýr. Romatizmal hastalýklar çocukluk çaðýnda da görülebilir. 

· Romatizmal hastalýklarýn önemli bir bölümünün kesin nedeni bilinmemektedir. Çoðunlukla bulaþýcý-mikrobik deðildir. Kalýtsal özellikler (genetik yatkýnlýk) bazýlarýnda önem taþýr. Eklemlerdeki yükü artýran þiþmanlýk ya da damar yapýsýný bozan sigara kullanýmý gibi dýþ etkenlerin engellenmesi romatizmalý hastalar için de yararlýdýr. 

· Bazý iltihaplý romatizmal hastalýklar kas-iskelet sistemi dýþýnda derimizi (kýzarýklýk, döküntü), iç organlarýmýzý (akciðer, böbrek, beyin vb.) etkileyebilir. 

· Bütün saðlýk sorunlarýnda olduðu gibi romatizmal hastalýklarda da en uygun tedavinin yapýlabilmesi için, ilk aþamada hastalýða doðru tanýnýn konulmasý gereklidir. Romatizmal hastalýklara özellikle erken dönemde taný konulmasý güç olabilir ve hastanýn bir süre konunun uzmaný tarafýndan tetkik edilmesi ve izlenmesi gerekebilir. Romatizmal hastalýklarýn belirtileri zaman içinde deðiþiklik gösterebilir. 

· Romatizmal hastalýðý olan her hasta için kiþisel bir tedavi planý yapýlmasý gerekir. Baþka bir hasta için yararlý olan ilaçlar ya da tedavi giriþimleri sizin için uygun olmayabilir. Doktorunuz tarafýndan önerilmeyen tedavileri uygulamanýz, sizin için yararsýz ve tehlikeli olabilir; uygun tedavinin yapýlmasý gecikebilir. 

· Romatizmal hastalýklarýn bir bölümünde hastalýk çok uzun süre devam edebilir. Bu hastalýklara müzmin (süregen) (kronik) hastalýklar denir. Bu durumda tedavininin de uzun süreceðini ve verilen ilaçlarýn hekim kontrolünde sürekli alýnmasý gerektiðini unutmayýnýz. Yapýlan tedaviler hastalýðý tamamen yok etmese bile, günlük yaþamýnýzýn aðrýsýz ve rahat olmasýný saðlamayý amaçlamaktadýr. 

· Eklem, kemiklerimizin birleþtiði, çoðu oynar bölgelere verilen isimdir. Bazý eklemlerimiz çok hareketlidir (örnek; dirsek, diz, parmak, ayak bileði eklemleri); bazý eklemlerimiz ise, sadece kemiklerin birleþmesini saðlar (kafatasýmýzdaki eklemler). Omurgamýzda da boyun ve belimizi hareket ettirmemizi saðlayan eklemler vardýr. Eklemlerde bulunan kýkýrdak dokusu kemiklerin birbirine sürtünmesini engeller. 

· Doktorunuz teþhisinizin artrit olduðunu belirtirse, eklem ya da eklemlerinizde iltihap olduðu kanýsýna varmýþtýr. Artrit, ön planda, hareketli eklemlerin hastalýðýdýr. Artritin en önemli belirtileri eklemde aðrý, þiþlik, kýzarýklýk, sýcaklýk ve eklemin normal hareketlerini yapamamasýdýr. Aðrý, eklemin hareket etmesiyle, istirahatte ve bazen de gece meydana gelebilir. Hasta eklem bölgesinde, özellikle sabahlarý ve istirahat sonrasý tutukluk (eklemin hareketlerinde güçlük) daha belirgindir. Bu hastalýklarda sadece eklemler deðil eklemin çevresindeki kaslar, yumuþak dokular ve baðlar da etkilenebilir. 

· Uzun süren artritler eklemlerde þekil bozukluðuna ve eklemin hiç hareket edememesine yol açabilirler. 

· Halsizlik ve yorgunluk, artritli hastalarda diðer belirtilere sýklýkla eþlik eder. 

· Eklemlerin yapýsýnýn, özellikle kýkýrdaðýn bozulmasý (dejenerasyon) ile seyreden ve halk arasýnda kireçlenme olarak da adlandýrýlan osteoartrit (artroz) en sýk görülen eklem hastalýðýdýr. En çok diz ve kalça eklemlerini etkiler, çok sayýda eklemi tutmasý nadirdir. Genellikle elli yaþýndan sonra görülür. Bu hastalýkta aðrý genellikle hareket sonrasýnda ortaya çýkar, sabah yoktur. 

· Eklemlerde bulunan zarýn (sinovya) ve daha sonra eklemin iltihaplanmasýnýn ön planda görüldüðü romatoid artrit, yýllar içinde eklemlerin tahrip olmasýna yol açabilen, sýk görülen, müzmin bir hastalýktýr. Çok sayýda eklemde iltihap görülür. Tüm vücudu etkileyen (sistemik) ve iç organlarý da tutabilen bir hastalýktýr. Erken taný konulmasý ve uzun süre ilaçlarla tedavi edilmesi gerekmektedir. 

· Omurga ve leðen kemiði eklemlerini tutan müzmin romatizma hastalýðý ise, ankilozan spondilit adýný alýr. Genç erkeklerde daha sýk görülür. Tedavi edilmemesi omurga hareketlerinde kýsýtlanmaya yol açabilir.

· Romatizmalý hastalarýn hastalýklarý ve kullandýklarý ilaçlar konusunda bilgi edinmeleri yaþamlarýný olumlu yönde etkiler. Kullanýlacak ilaçlar ve yan etkileri konusunda bilgisahibi olmanýz gerekir. 



Ýlgili Kelimeler Listesi: romatizma,romatolojik,romatizmal hastalýklar,kemikler,eklemler,osteoartrit,bulaþýcý mikrobik,sinovya,iç organlar,

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


Bu Soru 3934 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER