Osteoporoz nedir? , kaplýca tedavisi, osteoporoz, kemik erimesi,

x

Genel Bilgiler

Giriş

Halk arasýnda kemik erimesi olarak bilinen bir hastalýktýr. Osteo (kemik) ve poroz (gözenekli) kelimelerinden oluþmuþtur. Dünya saðlýk örgütü 1994 yýlýnda osteoproz’u düþük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikro yapýsýnda bozulma sonucu kemik kýrýlganlýðýna yatkýnlýk ve kýrýk riskinde artýþ ile karakterize bir hastalýk olarak tanýmlanmýþtýr.
Kemik kalsiyum ve proteinden oluþan yaþayan ve geliþen bir olaydýr. Bir yandan yeni kemik düþerken bir yandan eskiler yýkýlýr.Geliþme döneminde kemik yapýsý zamanla artar ve kemikler güçlenir belli bir yaþtan sonra (kiþiden kiþiye deðiþir) bu kemik yapýsý azalýr ve durur. Zaman içinde yavaþ yavaþ kemik dokusu zayýflar ve yaþ ilerledikçe kemikler incelir.Böylece kemikler kýrýlgan hale gelir. Kemik kaybý sýklýkla bel kemiklerinde, el bileðinde ve kalça bölgesinde görülür. Bu bölgeler ileri yaþlarda kýrýklarýnda sýk görüldüðü bölgelerdir.
Kemik kütlesi genellikle 35 yaþýndan itibaren baþlar. Büyüme tamamlandýktan sonra kadýnlarda kemik dokunun % 30-50 erkeklerde % 20 – 30 ‘u zaman içinde kaybolur. Kadýnlarda menapoz bu kemik kaybýný hýzlandýran bir faktördür.

Aðrýnýz için
Termalimizi Seçin

x

Patofizyoloji, patogenez, hastalığın oluşum mekanizması

OSTEOPOROZ TÝPLERÝ

    TÝP 1 : 50 – 75 yaþ arasý kadýnlarda görülür.Kemik iliðindeki kayýp fazladýr.Omurga ve el bileði kýrýklarý daha sýktýr. Hormon deðiþiklikleri vardýr.
    TÝP 2 : 70 yaþ üstünde görülür. Kadýn ve erkeklerde eþit oranda görülür.Kemik bütününde kayýp vardýr. Kemik bölgesinde kýrýk riski yüksektir. Genellikle kadýnlarda menapoz onrasý dönemde daha sýk görülür. Fakat erkeklerde ve bazý hastalýklar sonucu her yaþta insanlarda görülebilir. Osteoporozun kesin neden olduðu tam olarak bilinemez. Fakat bazý faktörler osteporozu hazýrlar.

    Yaþlanma
    Hareket azalmasý
    Östrojen hormonu seviyesinin azalmasý
    Kortizon kullanýmý
    Aþrý tiroid hormonu
    Aþýrý alkol alýnmasý
    sigara kemik kaybýný arttýrýr.

x

Laboratuvar testleri

OSTEOPOROZ OLUP OLMADIÐIMIZI NASIL ANLARIZ?

Birçok kiþi kemik kaybý olduðunun farkýnda deðildir ancak kýrýk oluþunca fark eder. Normal þartlarda anlamayýz kemik kaybý çok yavaþ oluþan bir olay olduðu için belirgin þikayetlere yol açmaz . Osteoporozda ilk bulgular boy kýsalmasý, omuzlarda ve kalçalarda yuvarlaklaþma ve bel – sýrt aðrýsýdýr. Hastalýktan þüphelenilmesi halinde kemik ölçümü yapýlmalýdýr.

KEMÝK ÖLÇÜMÜ NEDÝR?

Kemiðin ölçümü kemiðin içindeki minarelleri ölçebilen bir alet ile yapýlan bir tetkiktir. Genellikle dual energy x- ray prensibi ile çalýþan densitometre denen cihazlarla ölçülür. Tetkik süresi yaklaþýk 15 – 20 dakikadýr. Standart olarak kalça , bel veya her iki bölgeden ölçümler yapýlýr. Tetkik aðrýlý ve sýkýntýlý deðildir ve bilinen bir riski yoktur.

Bu tetkik sadece kemiklerde mineral yapýyý gösterir fakat kemiðin mikroskopi yapýsýný göstermez . Bundan dolayý kemik gücünün kesin durumunu belirtmez . Ölçüm sonuçlarý toplumdaki normal kiþilerin kemik yapýlarý ortalamasýna göre yapýlýr. Bu tetkik kemiðin kýrýlmaya yatkýnlýðýný gösterir fakat ne zaman olacaðýný göstermez.

Kemik yoðunluðu yaþ ilerledikçe azalýr. Yaþlýlarýn pek çoðunda kemik yoðunluðu gene eriþkinlere oranla azalmýþtýr. Bir çalýþmaya göre kadýnlarýn % 66 sýnda 40 yaþ üstünde osteoporoz veya osteoporoza yatkýnlýk vardýr. (genç eriþkinlerle mukayese edildiðinde)

Kemik Ölçümü;

Normal: Genç saðlýklý popülasyonda standart sapma -1 in altýnda olmasýdýr.

Düþük kemik kütlesi (ostoponi): Genç saðlýklý popülasyonun ortalama deðeri -1 ile -2.5 SD arasýnda olmasýdýr.

Osteoporoz: Genç saðlýklý popülasyonun ortalama deðerinin -2.5 SD nin üstünde olmasýdýr (yani kemik kaybý normal insanlara göre % 25 daha fazladýr). Aðýr osteoporoz: Osteoporozoa baðlý kýrýðý olanlar bu gruptadýr.

KEMÝK ÖLÇÜMÜ NÝYE OSTEOPOROZ ÝÇÝN KESÝN BÝR TANI METODU DEÐÝLDÝR

Çünkü kemik kuvveti kemik yoðunluðu ve kemiðin mikroskopik yapýsýnýn ortak göstergesidir. Bir tetkik ile sadece yoðunluðu ölçe biliriz . Yani her kemik yoðunluðu azalan kiþide mutlaka kýrýk oluþacak demek deðildir. Bunun yaný sýra kemik yoðunluðu azalmasý kemik kýrýðý riskini riskini arttýran sebeplerden sadece bir tanesidir. Az hareket dengesiz beslenme ilaç kullanýmý denge sorunu diðer bazý hastalýklarda kemikte zayýflama yapabilir.Bugünkü tedavi metotlarý kemik kaybýný yavaþlatýr fakat kaybolan kemik dokusu yerine konulamaz.

Kemiklerimizi korumalýyýz.Osteoporozun en etkili tedavisi kemik kaybýnýn önlenmesidir.

Genel olarak söylemek gerekirse bazý basit önlemlerle kemik kaybý yavaþlatýlabilir. Kemik yoðunluðunuz ne olursa olsun yeterli kalsiyum almak iyidir, düzenli egzersiz yapmak , sigara içmekten kaçýnmak aktif olun ve gereksiz ilaç kullanmayýn.

x

Medikal tedaviler

KEMÝK KAYBINI ÖNLEMEK VE KIRIK RÝSKÝNÝ AZALTMAK ÝÇÝN

Yeterli kalsiyum ve D vitamin alýn
Sigara içmeyin
Ani kilo kaybýndan kaçýnýn
Düzenli egzersiz yapýn

KIRIK RÝSKÝNÝ AZALTMAK ÝÇÝN

Düzenli egzersiz
Alkol kullanmayýn
Uygun ve kaymayan ayakkabý giyin
Görme bozukluðu takýlýp düþmeye neden olur bundan dolayý göz muayenesi olun ve dereceli gözlüðü kullanýn
Evde takýlabilecek ayak altý cisimleri kaldýrýn ( oyuncak, elektrik kordonu vb. )
Uyku hapý veya sakinleþtirici ilaç kullanýrken sokaða yanýmýzda biriyle çýkýn halsizlik veya dikkatsizlik neticesinde düþebilirsiniz.
Doktorunuzla konuþun ve yaþam sitilinizi ve diyetinizi düzenleyin
Hormon tedavisi gerekiyor mu
Baþka ilaç tedavisi gerekiyor mu

x

Giriþ

Halk arasýnda kemik erimesi olarak bilinen bir hastalýktýr. Osteo (kemik) ve poroz (gözenekli) kelimelerinden oluþmuþtur. Dünya saðlýk örgütü 1994 yýlýnda osteoproz’u düþük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikro yapýsýnda bozulma sonucu kemik kýrýlganlýðýna yatkýnlýk ve kýrýk riskinde artýþ ile karakterize bir hastalýk olarak tanýmlanmýþtýr.
Kemik kalsiyum ve proteinden oluþan yaþayan ve geliþen bir olaydýr. Bir yandan yeni kemik düþerken bir yandan eskiler yýkýlýr.Geliþme döneminde kemik yapýsý zamanla artar ve kemikler güçlenir belli bir yaþtan sonra (kiþiden kiþiye deðiþir) bu kemik yapýsý azalýr ve durur. Zaman içinde yavaþ yavaþ kemik dokusu zayýflar ve yaþ ilerledikçe kemikler incelir.Böylece kemikler kýrýlgan hale gelir. Kemik kaybý sýklýkla bel kemiklerinde, el bileðinde ve kalça bölgesinde görülür. Bu bölgeler ileri yaþlarda kýrýklarýnda sýk görüldüðü bölgelerdir.
Kemik kütlesi genellikle 35 yaþýndan itibaren baþlar. Büyüme tamamlandýktan sonra kadýnlarda kemik dokunun % 30-50 erkeklerde % 20 – 30 ‘u zaman içinde kaybolur. Kadýnlarda menapoz bu kemik kaybýný hýzlandýran bir faktördür.

Aðrýnýz için
Termalimizi Seçin

Patogenez
OSTEOPOROZ TÝPLERÝ

    TÝP 1 : 50 – 75 yaþ arasý kadýnlarda görülür.Kemik iliðindeki kayýp fazladýr.Omurga ve el bileði kýrýklarý daha sýktýr. Hormon deðiþiklikleri vardýr.
    TÝP 2 : 70 yaþ üstünde görülür. Kadýn ve erkeklerde eþit oranda görülür.Kemik bütününde kayýp vardýr. Kemik bölgesinde kýrýk riski yüksektir. Genellikle kadýnlarda menapoz onrasý dönemde daha sýk görülür. Fakat erkeklerde ve bazý hastalýklar sonucu her yaþta insanlarda görülebilir. Osteoporozun kesin neden olduðu tam olarak bilinemez. Fakat bazý faktörler osteporozu hazýrlar.

    Yaþlanma
    Hareket azalmasý
    Östrojen hormonu seviyesinin azalmasý
    Kortizon kullanýmý
    Aþrý tiroid hormonu
    Aþýrý alkol alýnmasý
    sigara kemik kaybýný arttýrýr.

Laboratuvar testleri, özel testler

OSTEOPOROZ OLUP OLMADIÐIMIZI NASIL ANLARIZ?

Birçok kiþi kemik kaybý olduðunun farkýnda deðildir ancak kýrýk oluþunca fark eder. Normal þartlarda anlamayýz kemik kaybý çok yavaþ oluþan bir olay olduðu için belirgin þikayetlere yol açmaz . Osteoporozda ilk bulgular boy kýsalmasý, omuzlarda ve kalçalarda yuvarlaklaþma ve bel – sýrt aðrýsýdýr. Hastalýktan þüphelenilmesi halinde kemik ölçümü yapýlmalýdýr.

KEMÝK ÖLÇÜMÜ NEDÝR?

Kemiðin ölçümü kemiðin içindeki minarelleri ölçebilen bir alet ile yapýlan bir tetkiktir. Genellikle dual energy x- ray prensibi ile çalýþan densitometre denen cihazlarla ölçülür. Tetkik süresi yaklaþýk 15 – 20 dakikadýr. Standart olarak kalça , bel veya her iki bölgeden ölçümler yapýlýr. Tetkik aðrýlý ve sýkýntýlý deðildir ve bilinen bir riski yoktur.

Bu tetkik sadece kemiklerde mineral yapýyý gösterir fakat kemiðin mikroskopi yapýsýný göstermez . Bundan dolayý kemik gücünün kesin durumunu belirtmez . Ölçüm sonuçlarý toplumdaki normal kiþilerin kemik yapýlarý ortalamasýna göre yapýlýr. Bu tetkik kemiðin kýrýlmaya yatkýnlýðýný gösterir fakat ne zaman olacaðýný göstermez.

Kemik yoðunluðu yaþ ilerledikçe azalýr. Yaþlýlarýn pek çoðunda kemik yoðunluðu gene eriþkinlere oranla azalmýþtýr. Bir çalýþmaya göre kadýnlarýn % 66 sýnda 40 yaþ üstünde osteoporoz veya osteoporoza yatkýnlýk vardýr. (genç eriþkinlerle mukayese edildiðinde)

Kemik Ölçümü;

Normal: Genç saðlýklý popülasyonda standart sapma -1 in altýnda olmasýdýr.

Düþük kemik kütlesi (ostoponi): Genç saðlýklý popülasyonun ortalama deðeri -1 ile -2.5 SD arasýnda olmasýdýr.

Osteoporoz: Genç saðlýklý popülasyonun ortalama deðerinin -2.5 SD nin üstünde olmasýdýr (yani kemik kaybý normal insanlara göre % 25 daha fazladýr). Aðýr osteoporoz: Osteoporozoa baðlý kýrýðý olanlar bu gruptadýr.

KEMÝK ÖLÇÜMÜ NÝYE OSTEOPOROZ ÝÇÝN KESÝN BÝR TANI METODU DEÐÝLDÝR

Çünkü kemik kuvveti kemik yoðunluðu ve kemiðin mikroskopik yapýsýnýn ortak göstergesidir. Bir tetkik ile sadece yoðunluðu ölçe biliriz . Yani her kemik yoðunluðu azalan kiþide mutlaka kýrýk oluþacak demek deðildir. Bunun yaný sýra kemik yoðunluðu azalmasý kemik kýrýðý riskini riskini arttýran sebeplerden sadece bir tanesidir. Az hareket dengesiz beslenme ilaç kullanýmý denge sorunu diðer bazý hastalýklarda kemikte zayýflama yapabilir.Bugünkü tedavi metotlarý kemik kaybýný yavaþlatýr fakat kaybolan kemik dokusu yerine konulamaz.

Kemiklerimizi korumalýyýz.Osteoporozun en etkili tedavisi kemik kaybýnýn önlenmesidir.

Genel olarak söylemek gerekirse bazý basit önlemlerle kemik kaybý yavaþlatýlabilir. Kemik yoðunluðunuz ne olursa olsun yeterli kalsiyum almak iyidir, düzenli egzersiz yapmak , sigara içmekten kaçýnmak aktif olun ve gereksiz ilaç kullanmayýn.

Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
KEMÝK KAYBINI ÖNLEMEK VE KIRIK RÝSKÝNÝ AZALTMAK ÝÇÝN

Yeterli kalsiyum ve D vitamin alýn
Sigara içmeyin
Ani kilo kaybýndan kaçýnýn
Düzenli egzersiz yapýn

KIRIK RÝSKÝNÝ AZALTMAK ÝÇÝN

Düzenli egzersiz
Alkol kullanmayýn
Uygun ve kaymayan ayakkabý giyin
Görme bozukluðu takýlýp düþmeye neden olur bundan dolayý göz muayenesi olun ve dereceli gözlüðü kullanýn
Evde takýlabilecek ayak altý cisimleri kaldýrýn ( oyuncak, elektrik kordonu vb. )
Uyku hapý veya sakinleþtirici ilaç kullanýrken sokaða yanýmýzda biriyle çýkýn halsizlik veya dikkatsizlik neticesinde düþebilirsiniz.
Doktorunuzla konuþun ve yaþam sitilinizi ve diyetinizi düzenleyin
Hormon tedavisi gerekiyor mu
Baþka ilaç tedavisi gerekiyor mu

SaglikDanis.com