Genel Bilgiler
ZEHÝRLÝ GUATR (HÝPERTÝROÝDÝZM)
Tiroid bezesinin gereðinden daha fazla hormon salgýladýðý guatr türüne zehirli guatr denir. Zehirli guatr, nodüllü veya nodülsüz olabilir. Nodülsüz zehirli guatr�a Basedow Graves Hastalýðý da denilebilir. Nodüllü zehirli guatr, sýcak nodüllü zehirli guatr, sýcak otonom nodüllü zehirli guatr veya diðer nodül çeþitleri ile birlikte olabilir.Zehirli guatr�da çarpýntý, ellerde titreme, vücutta titreme, ani kilo kaybý, saçlarda dökülme, kaþýntý, boðazda dolgunluk hissi, aþýrý iþtah dolayýsýyla çok yemek yeme ve çok su içme, aþýrý terleme, çabuk yorulma, aþýrý sinirlilik sýk görülen þikayetlerdir.
Bazý hastalar, bulantý, ishal, kusma ve çok sýk dýþkýlamadan yakýnýr.Bunlarýn hepsi birlikte olmak zorunda deðildir. Bu þikayetlerin bazýlarý ön plandadýr, diðer þikayetler ancak doktorun sorgulamasý ile ifade edilebilir. Bazý hastalarda göðüs ve boyunda devamlý bir kýzarýklýk söz konusu olabilir. Nodülsüz guatrlý hastalarýn bazýlarýnda gözlerde büyüme ve gözlerin ileriye doðru çýkmasý mümkündür.Hastalarýn muayenesinde; kalp atýmýnýn çok arttýðý, solunumun hýzlandýðý, ellerin titrediði, avuçiçlerinin nemli olduðu görülür.Bu hissedilen belirtiler, aslýnda zehirli guatrýn vücut içinde yaptýðý hasar ve etkilerden daha önemsizdir. Zira zehirli guatr baþta kalp ve damar sistemi olmak üzere vücudumuzda bir çok organ ve dokuya kalýcý olabilen hasarlar verebilmektedir. Örneðin, kalbin büyümesi ve takiben kalp yetmezliði, yüksek tansiyon, þeker hastalýðý, kemik erimesi bu hasarlarýn bir kýsmýdýr. Kýsaca söylemek gerekirse, zehirli guatr, en yýkýcý ve tahrip edici guatr türüdür.
TÝROÝD KRÝZÝ
Zehirli guatrda, yüksek hormonlarýn kontrolden çýkmasý ile seyreden çok aðýr bir durumdur. Yaþlý hastalarda ölüm oraný %25�e kadar yükselebilir. Acil tedavi gerektiren bir hastalýktýr. Böyle bir durumda hasta, hastaneye yatýrýlýp tedavi edilir. 40 derece ve üstünde ateþ, kalp çarpýntýsýnýn çok þiddetli olmasý, ishal ve kusma, ateþ basmasý hissi, algýlama bozukluklarý bu krizin haberci ve belirtileri arasýndadýr.Bu tür hastalarda acil müdahele muhakkak tiroid konusunda deneyimli hekimlerce yapýlmalýdýr.
ZEHÝRLÝ GUATR�DA GÖZ BULGULARI
Gözlerin ileriye doðru çýkmasý zehirli guatr�da hastalarý ilk ele veren görüntüdür. Bu ileriye çýkýþ genellikle çift taraflý iken bazen tek taraflý olabilir. Ancak her zehirli guatr hastasýnda göz bulgusu olmaz. Özellikle nodüllü zehirli guatr hastalarýnda göz bulgusu sýk deðildir. Göz bulgusunun þiddetine göre hastada þikayetler olur; uyurken gözlerin kapanmamasý, gözlerde kýzarýklýk, yanma, gözyaþý akýntýsý, hatta cerhatli göz iltihaplarý görülebilir. Göz bulgularý, zehirli guatrýn kalýcý olarak tedavisinden (örneðin kapsül tedavisi ile) sonra önemli ölçüde düzelir. Ancak, hangi yöntemle olursa olsun, zehirli guatrýn tedavisinden sonra (örneðin ameliyattan sonra dahi) sýklýkla ortaya çýkan tiroid hormon yetmezliði (hipotiroidizm) yeterli düzeyde tedavi edilmezse göz bulgular düzelmez ve hatta ilerleyebilir. Eski bilgilere dayalý ve hatta kasýtlý bazý iddialarýn aksine, zehirli guatr tedavisinden sonra hastanýn tiroid hormonlarý normalize edildikten sonra göz bulgularý "daha kötü" olmaz. Göz bulgularý olan zehirli guatrlý hastalarda oto-antikorlar genellikle yüksektir.
TÝROÝD ANTÝKORU NEDÝR?
Vücut baðýþýklýk sisteminin normalde mikroplara karþý ürettiði proteinlere antikor adý verilir. Baðýþýklýk sisteminin �yanlýþlýkla� veya "þaþýrarak" ürettiði bazý antikorlar, tiroid bezemizdeki hücrelerde bulunan peroksidaz enzimi ile tiroglobulin isimli moleküle karþý etkili olurlar. Bunlara oto-antikor denilir. Bu antikorlarýn teþhiste en yaygýn olarak kullanýlanlarý anti-TPO ve anti-TG antikorlarý olarak isimlendirilir. Bu antikorlarýn ölçümü guatr türünün anlaþýlmasýnda ve tiroidit hastalýðýnýn (tiroid bezesinin iltihabý) tanýsýnda çok önemli olabildiði gibi bu hastalýðýn daha sonraki takibinde de kullanýlmaktadýr. Zehirli guatr ve Hashimato hastalýðýnda (Hashimato tiroiditi�nde) bu antikorlar yükselir.
kaynak: http://www.guatr.org.tr