Metotroksat kullanýldýðý esnada karaciðerde folik asit miktarýný azaltýr. Günde 1 miligram folik asit veya haftada 2,5 miligram folinik asit verilerek ek bu eksiklik yerine konur.

Folik asit veya folinik asit verilerek eksiklik yerine konulduðunda Metotreksata baðlý karaciðer enzim yüksekliðinin daha sýnýrlý olduðu görülmüþtür. Alkol kullananlar, tip 2 diyabeti olanlar ver obez hastalarda karaciðer hasarý riski artmaktadýr. Metotreksatýn diðer yan etkileri,  karaciðeri hepatotoksitesi kadar tehlikeli deðildir.

Metotreksat karaciðerde aþaðýdaki histolojik bulgularý oluþturabilir.

Kemoterapi ilacý olarak kullanýldýðý dönemlerdeki bilgilere bakýldýðýnda metotreksata baðlý olarak ALT yüksekliði %14, AST yüksekliði ÝSE %8 olarak bilinir. Ýlaç býrakýldýktan sonra bir ay içerisinde enzimler normale döner.

Psöriaziz (sedef hastalýðý) ve romatoid artrit hastalýklarýnda uzun sureli kullanýmlara baþladýðýnda, metotroksatýn yan etkiler, özellikle karaciðer yan etkisi daha fazla bilinmeye baþlamýþtýr. Baþlangýçta karaciðer hasarý ile karaciðer enzimlerinin birbirine korele olmamasý nedeniyle dermatoloji uzmanlarý toplam 1,5 gr lýk kümülatif dozla ulaþýldýðýnda karaciðer biyopsi yapýlmasýný önermiþlerdir. Ayrýca daha sonra her 1 gr lýk yeni kümülatif doz için yine karaciðer biyopsisi tekrarý önerilmiþtir.

Metotreksatýn Romatoloji uzmanlarý tarafýndan, romatoid artrit gibi hastalýklarda kullanýlmaya baþlamasýndan sonra yapýlan prospektif çalýþmalarda,  aslýnda AST ve albümin düzeyinin karaciðer hasarý ile korele olduðu görülmüþtür. Bunu üzerine romatoloji  uzmanlarý daha deðiþik bir yaklaþým kýlavuzu geliþtirmiþlerdir. AST ve albümin düzeyine göre metotreksat dozu ile oynama ve doz ayarlamasý yapýlmasý yoluyla, karaciðer hasarýný kontrol altýna alýnarak yýllarca güvenli bir þekilde metotreksat kullanýmýný saðladýðý görülmüþtür.

Bu arada ilginç bir noktada þu dur. Metotreksatýn kendisi primer bilyer siroz ve granülomatoz hepatit gibi bazý otoimmun karaciðer hastalýklarýnda tedavi olarakta kullanýlabilmektedir. Ancak bu metotreksatýn karaciðer hasarý yapabileceðini gerçeðini göz ardý ettirmemelidir. Bu yüzden dikkatli olunmalýdýr.

Metotreksat dozu düþürülmeli ve 2 ila 4 hafta içerisinde, alt ve ast ve albümin deðerleri tekrar bakýlarak, normale geldiði görülmelidir. Yapýlan çalýþmalarda bu þekilde monitörizasyon yapýlmasý ve ilaç dozlarýnýn ayarlanmasý ile sekiz yýllýk güvenli kullanýmlar bildirilmiþtir.

 

Metotroksat kullanýldýðý esnada karaciðerde folik asit miktarýný azaltýr. Günde 1 miligram folik asit veya haftada 2,5 miligram folinik asit verilerek ek bu eksiklik yerine konur.

Folik asit veya folinik asit verilerek eksiklik yerine konulduðunda Metotreksata baðlý karaciðer enzim yüksekliðinin daha sýnýrlý olduðu görülmüþtür. Alkol kullananlar, tip 2 diyabeti olanlar ver obez hastalarda karaciðer hasarý riski artmaktadýr. Metotreksatýn diðer yan etkileri,  karaciðeri hepatotoksitesi kadar tehlikeli deðildir.

Metotreksat karaciðerde aþaðýdaki histolojik bulgularý oluþturabilir.

Kemoterapi ilacý olarak kullanýldýðý dönemlerdeki bilgilere bakýldýðýnda metotreksata baðlý olarak ALT yüksekliði %14, AST yüksekliði ÝSE %8 olarak bilinir. Ýlaç býrakýldýktan sonra bir ay içerisinde enzimler normale döner.

Psöriaziz (sedef hastalýðý) ve romatoid artrit hastalýklarýnda uzun sureli kullanýmlara baþladýðýnda, metotroksatýn yan etkiler, özellikle karaciðer yan etkisi daha fazla bilinmeye baþlamýþtýr. Baþlangýçta karaciðer hasarý ile karaciðer enzimlerinin birbirine korele olmamasý nedeniyle dermatoloji uzmanlarý toplam 1,5 gr lýk kümülatif dozla ulaþýldýðýnda karaciðer biyopsi yapýlmasýný önermiþlerdir. Ayrýca daha sonra her 1 gr lýk yeni kümülatif doz için yine karaciðer biyopsisi tekrarý önerilmiþtir.

Metotreksatýn Romatoloji uzmanlarý tarafýndan, romatoid artrit gibi hastalýklarda kullanýlmaya baþlamasýndan sonra yapýlan prospektif çalýþmalarda,  aslýnda AST ve albümin düzeyinin karaciðer hasarý ile korele olduðu görülmüþtür. Bunu üzerine romatoloji  uzmanlarý daha deðiþik bir yaklaþým kýlavuzu geliþtirmiþlerdir. AST ve albümin düzeyine göre metotreksat dozu ile oynama ve doz ayarlamasý yapýlmasý yoluyla, karaciðer hasarýný kontrol altýna alýnarak yýllarca güvenli bir þekilde metotreksat kullanýmýný saðladýðý görülmüþtür.

Bu arada ilginç bir noktada þu dur. Metotreksatýn kendisi primer bilyer siroz ve granülomatoz hepatit gibi bazý otoimmun karaciðer hastalýklarýnda tedavi olarakta kullanýlabilmektedir. Ancak bu metotreksatýn karaciðer hasarý yapabileceðini gerçeðini göz ardý ettirmemelidir. Bu yüzden dikkatli olunmalýdýr.

Metotreksat dozu düþürülmeli ve 2 ila 4 hafta içerisinde, alt ve ast ve albümin deðerleri tekrar bakýlarak, normale geldiði görülmelidir. Yapýlan çalýþmalarda bu þekilde monitörizasyon yapýlmasý ve ilaç dozlarýnýn ayarlanmasý ile sekiz yýllýk güvenli kullanýmlar bildirilmiþtir.