Hafif orta şiddette Ülseratif kolit tedavisi

Hafif orta şiddette Ülseratif kolit tedavisi

Ülseratif kolit tuttuğu kolon bölgesine göre isimler alabilir.

Ülseratif proktit:Sadece rektum bölgesinin tutulduğunda verilen isimdir.
Distal kolit veya proktosigmoidit: Sigmoidin orta kesimler kadar olan tutulumuna denir.
Sol kolit: Splenik fleksuraya kadar olan bölgenin tutulumuna denir.
Yaygın kolit: Splenik fleksurayı aşan ancak, tüm kolu tutmayan kolit haline denir.
Pankolit : çekuma kadar tüm kolunu tutan kolittir.

Başlangıç tedavisi kolunun tutulum bölgesine ve şiddetine göre belirlenir. Gerektiğinde hastanın kliniği tekrar değerlendirilmelidir.

Proktit:
Vakaların %30 unda başlangıçta proktit görülür. Yine bu vakaların % 50 si 10 yıl içerisinde proksimale doğru ilerler. Bu hastalar sıklıkla kanama, mukus, tenesmus hafif bir ishal veya kabızlık, nadiren de rektal ağrı ile başvurabilirler.

Tedavi:
Ülseratif proktitde tedavinin ana şemasını 5 - ASA fitilleri veya steroidli köpükler veya fitiller oluşturur. 5 - ASA fitilleri steroidlere tercih edilir zira bunlar uzun vadede de etkilidirler. 5 - ASA preparatları ile remisyon oranı % 93 ve remisyon idame oranı % 75 tir. Ayrıca 5 - ASA lavmanları da tedavide kullanılabilir.

Tedaviye gece yatarken bir gramlık fitiller ile başlanır. Cevap genellikle üç hafta içerisinde alınır. Vakanın ilk atağı ise ve tedaviye tam cevap verdi ise idame tedavisi önerilmez. Kolit tekrarlar ise yeniden tedavi başlanır.

Steroidli köpükler aynı şekilde gece yatarken veya günde iki kez kullanılabilir. Remisyon sağlandığında doz giderek azaltılır. 5 - ASA pireparatlarının aksine steroidli preparatlarda remisyon idamesi söz konusu olamaz.

Rektal tedaviyi anal irritasyon nedeniyle tolere edemeyen hastalarda ağızdan 5 - ASA preparatları verilebilir ancak distal kolitte de ağızdan alınan ilaçlar rektal ilaçlar kadar etkili değildir.


Proktosigmoidit ve sol kolit:
Bu vakalarda hafif, orta derecede hastalık kendisini kanlı ishal, hafif kramplar, ateş, kilo kaybı ve iştahsızlık gibi sistemik yakınmalarla gösterebilir

Tedavi
Topikal tedavi
Topikal tedavide 5 - ASA preparatları tercih edilmelidir. Zira topikal steroidlerin de sistemik yan etkisi görülebilir.Tedaviye geceleri 4 gramlık 5 - ASA lavmanı ile başlanabilir. Dört ila 6 hafta içerisinde, bu tedaviye cevap beklenir. Bu tedaviye cevap alınamadığında sabah saatlerine 5 - ASA lavmanı veya hidro kortizon lavmanı eklenebilir. Proktit da olduğu gibi tedaviye cevap alındıktan sonra idame açısından üç gecede bir lavman şeklinde tedaviye devam edilebilir.

Budesonide glukokortikoid reseptör affinitesine sahiptir ancak karaciğerde ilk geçiş de aşırı bir yıkıma uğradığından dolayı sistemik yan etkileri oldukça azdır. Bu yüzden hipotalamik- hipofiz-adrenal aksında daha az baskılama yapar. Kontrollü çalışmalar göstermiştir ki budesonide lavmanları sol kolitte remisyonu sağlayabilmektedir. Bununla birlikte rektal budesonide lavmanları,5 - ASA lavmanları cevapsız kaldığında kullanılmalıdır.

Oral 5-ASA : topikal tedaviyi tolere edemeyen hastalarda oral 5 - ASA pireparatları verilebilir. Bununla birlikte 5 - ASA preparatları + 5 - ASA lavmanları tek başına verilmelerinden daha etkilidir. Oral 5 - ASA pireparatlarında yapılan genel bir hata şudur. Maksimum verilebilecek dozlar verilmeden hastaların tedaviye cevapsız olduğunun kabul edilmesidir. Sülfasalazine için maksimum doz 4-6 gram/gün, mesalazine için 4,8 gram/gün, Olsalazin için ise 3 gr/gün dür. Sülfasalazine için idam ve doz 2 gr/gün, mesalazin için ise idam ve doz 1,6 gr/gün dür. Uzun süreli sülfasalazine tedavisi alanlarda folik asit replasmanı yapılmalıdır, günlük 1 mg doz yeterlidir.


Prednisone
Daha şiddetli hastalık seyri gösteren vakalarda veya yukardaki tedavilere cevap vermeyenler de düşünülmelidir. prednizon başlangıç dozu 40 ila 60 miligram gündür. Tedavi 10 ila 14 gün içerisinde etkisini gösterecektir. Daha sonra haftada beş miligramı aşmayacak şekilde giderek azaltılmalıdır.

 

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)