 |
 |
Güncellenme : 14.11.2011 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
Dünyada her iki dakikada bir, Türkiye’de
de her gün 2 kadın servikal kanser (rahim ağzı kanseri) nedeniyle
hayatını kaybediyor. Bu iki kadından biri siz yada sevdiklerinizden biri
olabilir. Belki eşiniz, kızınız, anneniz, kardeşiniz veya arkadaşınız
şu anda tehlikede olabilir. Serviks kanseri dünyada 15-45 yaşlarındaki
kadınlarda en sık görülen ikinci kanser. Düzenli doktor kontrolu, tarama
ve aşıyla bu hastalığın önüne geçip dur deme şansınız var.
22
ülkedeki 1000’den fazla servikal kanser hastasına yapılan biopsilerde
%99.7 HPV DNA’sı tespit edilmiştir. HPV yani Human Papilloma Virus
malesef iyi bilinmemekte, ancak rahim ağzı kanseri (servikal kanser )
açısından 1. sırada sebep olarak gösterilmesinden ötürü ciddi şekilde
dikkate alınması gereken son yılların en önemli virüsüdür.
HPV (Human Papilloma Virus) genital
bölgede ve mukozalarda condyloma acuminatum (kondilom) adı verilen
siğil şeklinde kitlelerin oluşumuna, rahim ağzında (serviks) displazi,
vulvar ve vaginal prekanseröz oluşumlara ve rahim ağzı kanserine
(servikal kanser) neden olan bir virüstür. Vücuda bir kez alındığında
hücreler içinde yerleşir ve zaman zaman alevlenmelere yol açar. HPV
enfeksiyonu kesin tedavisi olmayan bir hastalıktır.
HPV
enfeksiyonu cinsel yolla bulaşan hastalıklar grubunda yer alır. Virüsün
bulaşma şekli başka bir bireyin enfekte bölgesinin (penis gibi)
mukozalara (ağız ve vajina gibi), ya da diğer nemli bölgelere (anüs
gibi) temasıyla olur.
HPV oldukça bulaşıcı bir virüstür ve
genital bölgedeki lezyonların kısa süreli teması bile bulaşması için
yeterlidir. Genital bölge mukozasının vajina yoluyla dış ortama açık
olması nedeniyle özellikle erkekten kadına daha kolay bulaşır.
Genital
sistemin nemli mukoza yapısı, dudak ve ağız içi dokusu, üst solunum
yolu epiteli, göz- konjuktiva dokusu HPV’nin yerleşmeyi sevdiği
alanlardır. HPV’nin incelenen bir çok tipi vardır: Düşük riskli grupta
yer alan HPV Tip 6,11,42,44 daha çok siğil dediğimiz kondilomlara yol
açıp özellikle genital bölgede kozmetik sorunlar yaratırlar. Sıklıkla
genital bölgede küçük dudaklarda, vagina girişinde hatta anüs etrafında
ve içinde birkaç mmden bir kaç cm’e ulaşan kümeler halinde bulunur.
Yüksek riskli grup olarak tanımlanan Tip 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 66 servikal kanserle yakından ilişkilidir.
Serviks
Kanseri (rahim ağzı kanseri), dünyada kadın kanserleri arasında meme
kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanser türüdür. En sık 15-45
yaşlarındaki kadınlarda görülmektedir. WHO verilerine göre her yıl
dünyada yaklaşık 493.000 servikal kanser olgusu görülmekte ve bunların
ne yazık ki yaklaşık 270.000’i ölümle sonuçlanmaktadır. Bu ölümlerin
%80’den fazlası ise yeterli tarama programlarının bulunmayışı nedeniyle
gelişmekte olan ülkelerde görülür. Ancak servikal sitoloji ve taramalara
(pap smear) önem verilmesiyle bu oranlar hızla aşağı çekilmektedir.
HPV enfeksiyonu geçiş yolları :
1-Seksüel yolla geçiş:
HPV bulaşması ile genital bölgede kondilomların görülmesi arasında
geçen süre ortalama 3 ay olmasına rağmen kişinin immun yapısına bağlı
olarak 3 seneye kadar uzayabilir. CIN tespit edilen kadınların eşlerinde
%70-80 herhangi bir belirti yoktur. Yani kişinin genital bölgesinde
herhangi bir siğil veya lezyon görülmemesine rağmen taşıyıcı olabilir.
Ne yazık ki HPV enfeksiyonu vücuda alındıktan sonra bundan sonraki
aşamada enfeksiyon tedavi edilse dahi kişinin immun yapısına bağlı
olarak HPV’e bağlı lezyonlar tekrarlayabilir ve kişi enfeksiyonu
bulaştırabilir.
2- Seksuel olmayan yolla geçiş: Biopsi aletleri, eldivenler, iç çamaşırı, mayo, bikini ortak kullanımının rol oynayabileceği düşünülmektedir.
3-Vertikal Geçiş:
Genital bölgesinde kondilomları olan kadınlar normal doğum esnasında
bebeklerine HPV bulaştırabilir. Bu şekilde doğan çocukların burun boğaz
salgılarında HPV DNA’sına rastlanmıştır. Bu nedenle genital bölgesinde
aktif lezyonları alan kadınlara normal doğum önerilmemektedir.
Yapılan
araştırmalar HPV’e bağlı olarak gelişen CIN I ’in %66’sının normale
döndüğünü, %22’sinin CIN I şeklinde devam ettiğini, %16’sının ise CIN
II’ e dönüştüğünü göstermiştir.
Cinsel olarak aktif olan ya da 18
yaşından itibaren tüm kadınlara yıllık pap smear testi ve jinekolojik
muayene önerilmektedir. Pap Smear testi %20 yanlış negatif sonuç
verebilir, bu nedenle enfeksiyon varsa uygun antibiotik tedavisi
ardından tekrar smear alınıp değerlendirilmelidir.
Servikal
displazisi olan hastalarda lezyonun derinliği ve genişliği ile
yayılımının saptanması amacıyla Kolposkopi yapılabilir. Kolposkop,
serviksin yani rahim ağzının 6-40 kat büyütülerek incelenmesini sağlar.
Pap
smear testi sonucunda CIN ya da SIL saptanan kadınlara LEEP
uygulanabilir. LEEP sayesinde doku tahrip edilmeden çıkartılır ve bu
şekilde bir yandan tedavi sağlanırken diğer yandan da çıkarılan parçayı
patolojik olarak değerlendirme olanağı doğar.
Özet olarak düzenli
jinekolojik muayene ve pap smear yapılmalıdır. HPV’ye ait siğiller
saptandığı taktirde biopsi alınıp HPV tip tayini istenebilir.Tedavide
jinekoloğunuzun uygun gördüğü tedavi şekliyle düzenli olarak kontroller
ihmal edilmemelidir.
HPV cinsel yolla bulaşan bir hastalık
olduğundan bu konuda genel önlemlerin alınması gerekir. Ancak HPV’nin
bulaştırıcılığı o kadar yüksektir ki, şüpheli ilişkilerde kondom
kullanılması bile enfeksiyondan korumayabilir. Cinsel temas esnasında
erkek genital bölgesinin prezervatifle korunmayan kısımlarından (testis
gibi) kadına ya da erkeğe bulaşma söz konusu olabilir. Bu yüzden bariz
kondilom lezyonları olanlarla cinsel ilişkiye girmemek çok önemlidir.
Servikal
kansere, genital bölgede prekanseröz oluşmlara, displaziler ve
siğillere sebep olan HPV enfeksiyonundan korunmak artık mümkün. Yılda
270.000 kadının artık önlenebilir olduğu halde serviks kanseri gibi bir
hastalıktan ölmesi artık kabul edilebilir bir durum değildir. Aşılanma
ile birlikte düzenli pap smear testi taraması en iyi korunma yoludur.
Serviks kanseri ileri yaştaki kadınlar için değil her yaş grubundaki
kadın için ciddi bir tehlikedir. Sağlıklı beslenme, sigara içmeme,
egzersiz yapma serviks kanserine yakalanmayacağınız anlamına gelmez.
Sağlıklı yaşam tarzı türlü enfeksiyonlarla savaşmanıza yardımcı olabilir
ama virüse yakalanmanızı engelleyemez. Bu nedenle virüse yakalanmamanın
ve korunmanın tek yolu bu virüse karşı geliştirilen ve son derece
etkili olduğu yıllardır süren çalışmalarla ispatlanmış FDA tarafından
onaylı, FIGO, EBCOG, WHO gibi kurum ve kuruluşların da önerdiği, ACOG ve
ACIP tarafından da tavsiye edilen aşı ile korunmaktır.
İlgili Kelimeler Listesi: HPV ve Servikal Kanser
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
|
|
