İNKONTİNANS

Üriner inkontinans veya mesane kontrol kaybı birçok insanı etkileyen önemli bir problemdir. Ne zaman ve nerde karşılaşılacağı bilinmeyen bu problem insanın sosyal ve iş çevresini olumsuz yönde etkilemektedir. İdrar kaçırma her iki cinsiyeti ilgilendiren bir problem olsa da bayanlarda 2 kat daha fazla görülür. Araştırmalara göre ileri yaş kadınların yaklaşık yarısı bu şekilde hayatlarını sürdürmektedirler.

 

İnkontinansın en sık semptomu planlanmayan idrar kaçırma olmasıdır. Ne zaman, nasıl olduğu inkontinansın çeşidine bağlıdır. Eğer öksürme, hapşırma, ağır kaldırma ile beraber idrar kaçırma oluyorsa buna stres inkontinans denir ve gençlerde daha sık görülür.

Eğer yaşam biçimi düzenlemeleri ile semptomlar gerilemezse pesser adı verilen aletler faydalı olabilir. Bu stres inkontinans durumunda semptomları azaltmak için vajen içine yerleştirilen bir aparattır. Hastalar bunu sürekli olarak takabilir veya ağır egzersiz yapacakları belli durumlarda kullanabilirler. 

Diğer bir metot ise üretra etrafına kollojen enjeksiyonudur. Bu idrar kaçışına karşı üretra etrafında bir direnç oluşturur. Enjeksiyonlar her 12-18 haftada bir tekrar edilebilir ve sadece stres inkontinans durumunda faydalıdır. 

 

İnkontinans gelişimini engellemek için birçok tavsiye bulunur. Günde düzenli olarak Kegel egzersizi yapmak, sigaraya bırakmak, sağlıklı kiloda kalmak. Sigara kronik öksürüğü tetkikler ve bu da idrar kaçırma semptomlarını tetikler.

Stres inkontinans mesaneyi destekleyen dokularda meydana gelen zayıflama nedeni ile ortaya çıkar.  Mesaneye karşı bir basınç artışında sfinkter kapalı kalamaz ise bu durumda idrar kaçırma görülür. Gülme, öksürme ve hapşırma gibi karın içi basıncı arttıran durumlarda kaçırmanın nedeni budur. Bu zayıflamanın birçok nedeni vardır. Örnek olarak kilo artışı, spor yaralanmaları, çok gebe kalmak ve vajinal doğum yapmak sayılabilir.

Eğer idrara sıkıştığınızı hissediyor ve tuvalete doğru yönelirken tuvalete yetişemeyip idrar kaçırmanız oluyorsa buna urge inkontinans adı verilir. Anı sıkışma hissi genellikle görülür. Bu çeşit idrar kaçırmada daha çok miktarlarda idrar kaçırma olur. Mesanenin tamamen boş bir şekilde tuvalete yetiştiğiniz durumlar bile olabilir. 

Bu ani, karşı koyulamaz sıkışma hissi, mesane kaslarının spazmından kaynaklanır. Bu spazmlar sinir veya kas hasarına bağlı olabilir. Bazı durumlarda başka önemli hastalıklarla ilişkili olabilir.  Örneğin olarak felç, enfeksiyon nedeniyle mesane irritasyonu vb gibi.

Aşırı aktif mesane urge inkontinansın diğer bir adlandırılmasıdır. Benzer şekilde ani, sık idrara çıkma hissi oluşur. Fakat aşırı aktif mesanesi olan herkeste inkontinans olmaz. Bayanlar sıkıştıklarında tuvalete yetişebilirler. Buradaki temel sorun idrar kaçırma değil gün içerisinde iş ve aktivitelerini engelleyecek kadar sık tuvalete gitme ihtiyaçlarıdır. Bazı hastalarda bu durum özellikle gündüzleri yaşanırken bazı hastalarda geceleri baskın olur.

Bazı ilaçlar inkontinans durumunu artırabilir veya daha kötü duruma getirebilirler. Bazı kadınlarda tansiyon ilaçları mesane kaslarını da gevşeterek inkontinansın artmasına neden olabilir. Bazı antidepresantlar çeşitleri inkontinansı azaltırken bazıları daha da kötü yapabilir. Diüretikler idrar miktarını arttırdıklarından inkontinans semptomlarının artmasına neden olabilir. 

Araştırmalar göstermiştir ki, inkontinansı olan kadınlarda sağlıklı insanlara göre daha az kendine güven, azalmış seksüel aktivite görülür. İdrar kaçırma sosyal fobiye neden olabilir. 

İnkontinans teşhisine  yönelik birçok inceleme bulunur. Ultrason ile işeme, gülme ve diğer aktiviteler esnasında mesane ve üretranın nasıl pozisyon değiştirdiği saptanabilir. Ped testi ile günde ne kadar idrar kaçırma olduğu hesaplanabilir. Mesane stres testi ile stres inkontinans olup olmadığı anlaşılabilir. Sistometrik ölçümler ile mesane basıncı ölçülüp ve urge inkontinans ile ilgili önemli veriler elde edilir. MRI inceleme diğer inceleme tetkiklerinde sonuç elde edilemezse istenebilir. 

 

Hafif inkontinansı olan kadınlara sıvı kısıtlaması ile inkontinans düzelebilir. Her zaman içilenin sıvı miktarının yarısını azaltmak, kahve, çay ve kafeinli içeceklerden uzak durulması tavsiye edilir. Kafein iyi bilinen bir diüretiktir ve idrar miktarını arttırır. İdrar isteği olmasa bile günde düzenli olarak 3-4 saat ara ile tuvalete gitmek te faydalı olabilir. 

Stres inkontinansın en önemli nedeni kaslardaki zayıflama olduğuna göre üretra etrafındaki kasları güçlendirecek egzersizler yapmak faydalı olacaktır. Bunun için Kegel egzersizleri önerilir. İdrar kaçışını durdurmak için kaslarınızı günde 3-4 sık sıkılması tavsiye edilir. Bu egzersizin yapılması kasları güçlendirecek ve semptomları hafifletecektir. 

Stres inkontinans için cerrahi hastalarda genellikle ayaktan yapılır. Çeşitli teknikler kullanarak mesane boynu cerrahi olarak asılır ve idrar kaçırma engellenir.