Hipofiz

Tedavi nöroşirürji ve endokrinoloji ile ortak değerlendirme sonucu planlanır. Hormon aktif tümörlerde ilaç tedavisine yanıt var ise ve komşu anatomik dokulara bası yapmayan mikro adenomlar söz konusu ise hasta endokrinoloji kliniğinin takip ve tedavisinde kalır. Ancak tümör sella sınırlarını aşmış, hormon tedavisine yanıt vermiyor ve komşu anatomik dokulara bası oluşturarak klinik bulgulara neden oluyor ise ameliyat kararı verilmektedir. Hormon salgılamayan tümörlerde tümörün büyüklüğü, hastanın yaşı ve hipofizin her iki tarafında bulunan hayati önemi haiz damarsal yapılara doğru yayılmış olması göz önünde bulundurularak ameliyata karar verilir.

tedavi için çeşitli alternatifler vardır. Klasik yöntem pterional kraniotomi ile (kafatası açılarak) tümörün mikroskop yardımıyla çıkarılmasıdır. Daha sonra trans-sfenoidal mikrocerrahi yöntem kullanılmaya başlanmıştır. Bu yöntemle burundan girilerek sfenoid sinüs içerisinden sella çukuru tabanına ulaşılmakta ve tümör bu yoldan mikroskop yardımıyla çıkarılmaktadır. Son olarak endo nazal endoskopik trans-sfenoidal yöntem kullanılmaya başlanmış ve burun mukozası açılmadan endoskopi yardımıyla minimal invazif mikrocerrahi uygulanarak burun içinden bu tümörler çıkarılmaya başlanmıştır. Tümörün özellikle kavernöz siniüs invazyonu (yayılımı) varsa tamamı çıkarılamayabilir. Ancak kalan kısım radyocerrahi yöntemi ile tedavi edilebilmektedir. Buna ameliyat sonrası yapılan MR kontrolü ile karar verilmektedir.

Ameliyat sonrası hasta genellikle bir gün yoğun bakımda takip edilmektedir. Trans-sfenoidal ameliyatlar sonrası en önemli sorunlardan biri burundan beyin-omurilik (BOS) suyu sızmasıdır. On derece az görülmesine rağmen böyle bir sorunla karşılaşıldığında öncelikle hastanın belinden omurilik kanalına yerleştirilen bir kataterle BOS boşaltılarak basıncın azaltılmasına ve burundan gelen sızıntının kesilmesine çalışılmaktadır. Bu yöntem yeterli olmazsa hasta ikinci kez ameliyata alınmakta ve sella tabanındaki cerrahi defekt kas zarı ve cerrahi yapıştırıcılarla onarılmaktadır. BOS sızıntısının devam etmesi menenjit gelişme riskine neden olmaktadır. Bu nedenle mutlaka ikinci kez müdahale edilmesi gerekmektedir.

Hipofiz tümörlerinin çoğunluğu iyi huylu olmakla birlikte ameliyat sonrası yapılan patolojik inceleme sonucuna göre radyoterapi yada kemoterapi tedavisi alınması gerekebilir. Ayrıca ameliyat sonrası hormon yetmezliği gibi klinik tablolar oluşabilmekte, dolayısıyla endokrinoloji kliniğinin kontrolü altında hormon destek tedavileri alınması gerekebilmektedir.