Akciğer Kanseri - Resimlerle

Laboratuvar testleri

TANI

Bu belirti ve bulgularla hekime başvuran hastalarda ayrıntılı bir öykü alınması ve hastanın fizik muayenesinin ardından tanı için ilk olarak  standart akciğer grafisi çekilmelidir. Bir çok hastada akciğer grafisinde tümör; ya da tümörün yol açtığı bronş tıkanmasına bağlı havalanma azlığı, ya da zatürree, akciğer zarları arasında tümöre bağlı sıvı toplanmasına ait görünüm saptanabilir. Bundan sonraki aşama bilgisayarlı akciğer tomografisi çekilmesidir. (Akciğer zarları arasında çok miktarda  sıvı toplanması durumu hariç;  çünki bu durumda önce sıvı boşaltılıp sonra tomografi çekilmelidir.)Bilgisayarlı tomografi, akciğer grafisinde kitle ya da yol açtığı durum hakkında ayrıntılı bilgi verdiği gibi  akciğer grafisinde görülemeyecek kadar küçük olan diğer lezyonların görülmesine de olanak sağlar. Standart akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografilerin incelenmesinden sonra hastalığın varlığı, akciğer içindeki yeri, yayılımı ortaya çıkar.

Hastasında akciğer kanseri olduğuna inanan hekim bu noktada tip tayini dediğimiz, tümörün tipini belirlemeye yönelik girişim yapmalıdır. Burada yapılacak işlem tümörün yerine göre değişir.

1.Bronkoskopi:Bronş içine yerleşmiş, merkezi bir kitlede burundan veya ağızdan  bronkoskopla   girilerek tümöre gözle görerek ulaşıp  biopsi     (parça) almaya yönelik işlemdir. Bronkoskop, uzun, bükülebilir, ince bir kurşun kalem kalınlığında ucunda parlak bir ışık bulunan bir tüptür. Bu tüp bükülebilir olmasından dolayı burundan veya ağızdan kolaylıkla sokulur; ses tellerinin arasından geçerek gırtlağa, buradan nefes borusuna ve sonra da bronşlara iletilir. Kitleye ulaşılır, kitlenin olduğu yere bronkoskobun içinden gönderilen sıvı bir aspiratör yardımı ile geri alınarak bir kapta toplanır yani tümörlü bölge yıkanmış ve oraya dökülen tümör hücreleri incelenmek için alınmış olur.

Yine bronkoskobun içinden gönderilen özel bir biopsi pensi ile (cımbıza benzeyen, parça  koparmaya yarayan alet) tümör üzerinden minik parçalar kopartılarak incelenmek üzere patoloji uzmanına gönderilir. Benzer şekilde tümör dokunda fırçalama işlemi uygulanarak daha fazla tümör hücresi elde edilmeye çalışılır. Ayrıca yine son yıllarda geliştirilen otofloresan bronkoskopi tekniği ile bronş ağacından kaynaklanan tümörler çok erken dönemde henüz normal bronkoskoplarla görülemeyecek ya da farkedilemeyecek dönemdeyken oluşturduğu renk farklılığı ile saptanabilir.

2.Trans Torasik İnce İğne Aspirasyonu(TTİA):Göğüs duvarına yakın kitle varlığında, bronkoskopla nefes borusunun içinden girilerek akciğerlerin ucuna ulaşılması söz konusu olmadığından, bilgisayarlı tomografi altında kitlenin yeri işaretlenir ve çok ince bir iğne ile göğüs duvarının dışından kitleye ulaşılır ve iğnenin ucuna enjektör takılarak kitleden hücre aspire edilir ( vakum yapılarak alınır) lam denen özel camlara yayılarak alkol içinde bekletilip, kurutularak ardından incelenmek üzere patoji uzmanına gönderilir.

3. Plevra biopsisi:Akciğer zarları arasında sıvı toplandığında göğüs duvarından akciğer zarları arasındaki boşluğa (plevra boşluğuna) özel bir iğne ile girilmesini takiben akciğer zarından parça alınmasıdır. Tümör akciğer zarına bitişikse, ya da akciğer zarından kaynaklanıyorsa plevra biopsisi tanıda yararlıdır.

4. Torakoskopi:Genel anestezi altında göğüs duvarından açılan küçük birdelikten endoskop ile akciğer zarları arasındaki boşluğa (plevra boşluğuna) girilerek ve cihaza bir de kamera ilave edilerek tüm boşluk görülebilir hale getirilir. Bu görüntülü yöntem sayesinde, hasta olan bölgeden biyopsi alınmasıyla olguların çok büyük bir kısmında kesin tanıya ulaşılır.

EVRELEME
Kanserli hastaları hastalığın seyrine göre gruplayıp, tedavilerini planlama ihtiyacı bir evreleme sisteminin geliştirilmesine yol açmıştır. İlk kez 1946’da önerilen TNM sistemi 1986’dan beri ’Uluslararası Akciğer Kanseri Evreleme Sistemi’ adı altında kullanılmaktadır. Burada ‘T’  tümörün büyüklüğünü, ‘N’ lenf bezlerinin tutulumunu, ‘M’ ise uzak metastaz varlığını anlatır.
Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde evrelendirme, TNM (Tümör, Lenf düğümü, Metastaz) sistemine göre yapılır. Genel olarak, küçük ve metastaz yapmamış bir tümör düşük evreli, büyük ve metastazları olan bir tümör ileri evrelidir. Düşük evreli olgularda uygun tedavi ile tam iyileşme şansı vardır. Ancak, hastaların pek azı bu evrelerde saptanır..Evrelendirme ile ilgili kurallar özet olarak şöyledir:

T-----Tümör büyüklüğü ( 3cm’den büyük ya da küçük ),  tümörün      bronkoskopik      görünümü gibi özelliklerini tanımlar.
N   -----   Tümörün bulunduğu bölgede lenf bezlerinde  (lenf bezleri küçük, fasulye benzeri oluşumlardır ve tüm vücutta bulunmaktadır. Vücutta mikroplarla savaşan hücreleri yapar ve depolarlar) veya tümörden uzakta lenf bezlerinde tümör metastazı olup olmadığını tanımlar.
M   -----  Uzak organ metastazı varlığını tanımlar.

Akciğer kanserli hastaların yaklaşık 1/3’ü uzak metastaza bağlı semptomlar gösterir. Beyin, karaciğer, böbreküstü bezleri, kemikler ve kemik iliği, karşı akciğer ve böbrekler en sık metastaz görülen organ ve bölgeler olmakla birlikte, vücudun her yerine metastaz olabilir.

Evre I:Metastaz yoktur. Tümör 3 cm’den küçük çapta ve tümüyle akciğer dokusu ile çevrilidir.  Cerrahi tedaviden en çok yarar gören grup budur. Ancak bu gruba giren hasta sayısı çok azdır.

Evre II:Yukarıdaki nitelikte bir tümör aynı taraf bronşçevresi  (peribronşiyal) ve/veya hiler (hilus = ana bronş ve damarların akciğer içine girdiği bölge) lenf düğümlerine metastaz yapmıştır. Cerrahi tedavi başarılı sonuç verebilir.

Evre III:Çevreye (göğüs duvarı, diyafragma v.b yayılmış veya sağ ve sol ana broşun nefes borusuna bağlandığı bölgeye( ana karinaya) çok yakın tümörler bu gruptadır. Supraklaviküler (Köprücükkemiğiüstü) veya karşı taraf hiler/mediyastinal lenf düğümlerine metastaz yapanlar (evre IIIB) cerrahi tedaviye aday sayılmazlar. Hastaların çoğu evre III grubundadır.


Evre IV:Uzak organ metastazı olan tümörler. Bunların cerrahi tedaviden yarar görmeleri beklenmez.

KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME

Sınırlı hastalık

Kanser sadece bir akciğerde ve/veya yakınındaki lenf bezlerindedir .

Yaygın hastalık

Kanser,  karşı akciğere veya vücudun diğer bölgelerindeki başka organlara yayılmıştır.

Nüks evresi

Nüks demek, tedavi edildikten sonra kanserin yeniden ortaya çıkması (nüks etmesi) demektir. Akciğerlerde veya vücudun başka bir yerinde ortaya çıkabilir.