GEBELİK ve SEYAHAT

Gebelikte arabayla seyahati kısıtlama ile ilgili bir gereklilik yoktur, yalnız burada dikkat edilmesi gereken nokta kendi rahatınızın sağlanmasıdır.

İşte Dikkat Etmeniz Gerekenler

Gebelikte sık görülen ancak normal kabul edilen şikayetlerden birisi de sık idrara çıkmadır. Bu yüzden yolculuğa başlamadan önce mutlaka tuvaletinizi yapınız. Uzun yol yolculuklarınızda da idrarınız gelsin veya gelmesin tüm mola yerlerinde mesanenizi boşaltınız. İdrarınızı uzun süre ile tutmanız idrar yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlayabilir.

Yolculuklarda yeme düzeni değişir ve çok dengeli beslenemeyebilirsiniz. Ancak unutmayın ki; sizin aç kalmanız demek bebeğinizin de aç kalması anlamına gelir. Bu nedenle öğün kaçırmamaya dikkat edin. Yanınızda uygun içerikli gıdaları almanızda fayda vardır.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalması durumu gebelik için oldukça zararlı bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde bol sıvı almaya özen gösterin, ancak musluktan akan suları asla içmeyin.

Özellikle ilk üç ayda zaten var olan bulantılarınız dolayısı ile seyahatler sırasında kusmalar meydana gelebilir. Bu sıkıntıdan korunmak için seyahate çıkmadan önce doktorunuzun tavsiye ettiği bulantı önleyici ilaçları kullanabilirsiniz.

Araba içinde uzun süre oturmak bacaklarınızdaki kan dolaşımını etkiler ve ayak ile bileklerde şişmelere neden olabilir. Bu nedenle, uzun süreli yolculukta her 1.5-2 saatte bir mola vererek hafif yürüyüş yapmalı ve kan dolaşımınızı arttırmalısınız. Bu şekilde temiz hava da almış olacaksınız.

Bu kısa yürüyüşler sırasında, bacaklarınıza germe egzersizleri de yaptırabilirsiniz. Yolculuk sırasında otururken de bazı germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanın olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarınızı iyice ileriye doğru uzatın, topuklarınız merkez olacak şekilde ayağınızı yavaşça kendinize doğru kuvvetice çekerek baldır kaslarınızı gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi sağa sola çevirin ve parmaklarınızı açıp kapatın.

Son aylara kadar hamileyken araba kullanmanızda da sakınca yoktur. Ancak son aya gelindiğinde araba kullanmanız bebeğinizi tehlikeye atabilir. Karnınız büyüdüğü ve direksiyona çok yakın olduğu için olası bir kaza durumunda direksiyonun karnınıza çarpma olasılığı daha yüksektir.

Eğer arabayı kendiniz kullanacaksanız ve aracınızın direksiyonu ayarlanabiliyorsa mutlaka karnınızdan olabilecek olan en uzak mesafeye ayarlayın.

Mümkünse son aylar içinde arabayı kullanan siz olmayın.

Sürücü ya da yolcu koltuğunda da olsanız koltuğunuzu ileri, geri ya da yukarı aşağı ayarlayarak kendinize güvenli ve rahat bir oturuş pozisyonu edinin.

Hangi taşıt aracı olursa olsun yolculuklarınız sırasında mutlaka “emniyet kemeri” kullanmalısınız.

Emniyet kemerini bağlarken karnınızın üstünden değil altından geçmesine ve kalçalarınız hizasında olmasına dikkat etmelisiniz.

Kalça kemiği vücudumuzdaki en güçlü kemiklerden birisidir. Eğer emniyet kemerini tam karnınızın üzerinden geçecek şekilde bağlarsanız olası bir kaza durumunda ortaya çıkan ani ve şiddetli basınç bebeğin plasentasının erken ayrılmasına (plasenta dekolmanı) neden olabilir.

Eğer emniyet kemeri üç noktalı ise yani bir de omuz üzerinden dolaşan kısmı varsa bu çok daha güvenlidir. Kemeri omuz kısmı bağlandığında tam göğüs arasında olmalıdır. Eğer kemerin yukarı aşağı ayarı varsa bu şekilde ayarlamalı, ayar yoksa oturuş pozisyonunuzu değiştirerek kemerin göğüs aranızda olmasını sağlamalısınız. Kemerin boyun hizanızda olması da yine tehlike yaratabilir.

Unutmayınız ki; sizin kemikleriniz, kaslarınız, organlarınız ve bebeğin içinde yüzdüğü amniyon sıvısı bebeği pek çok dış etkene karşı korur. Bu nedenle kendinizi korumanız aynı zamanda bebeğinizi korumanız anlamına gelir.

Arabalardaki hava yastıkları (air bag’ler), emniyet kemerinizi uygun şekilde bağladığınız ve hava yastığından en az 25 cm uzakta olduğunuz sürece hamilelikte başka hiçbir zaman olmadıkları kadar güvenlidirler.

Eğer hamileyken otomobilinizle yolculuk ederken kaza geçirirseniz mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Kazanın hafif olması durumunda bile bunu ihmal etmemelisiniz. Kaza sonrası kasılmalarınız, ağrınız ya da kanamanız varsa ciddi bir durum oluşabilir.

Annenin vücudu genelde bebeği travmalara karşı korur ancak bununla birlikte bazen travma sonrası bebeğin plasentası kısmen ya da tamamen ayrılabilir (dekolman plasenta). Böyle bir durumda hem siz hem de bebeğiniz ciddi tehdit altında demektir. Özellikle 20. gebelik haftasından sonra bu risk daha da artacaktır.

Karına alınan darbeler küçük bile olsa hekiminize gidip muayene olmayı ihmal etmeyiniz.

Günümüzde hemen hemen tüm uçaklar kabin basınç ayarlı oldukları için hamilelikte bir sorun oluşturmaz.

Ancak çok küçük uçaklarda, basınç ayarları olmadığı için yüksek irtifada oksijenin azalmasına bağlı sorunlar yaşanabileceği ifade edilmektedir.

Uçak yolculuğu hamilelikle birlikte kanama, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, çoğul gebelik veya erken doğum öyküsü gibi yüksek risk faktörlerinin olmadığı durumlarda 36. gebelik haftasına kadar son derece güvenli olup kişiler havayolları şirketleri tarafından da kabul edilebilmektedir.

Ancak 36. gebelik haftasından sonra pek çok havayolu şirketi hamile kadınları uçaklarına kabul etmemektedir. Bunun nedeni anne ya da bebek açısından ortaya çıkabilecek olan riskler değil, olası bir doğum durumunda havayolu şirketinin havadayken yaşanacak bir doğum nedeniyle risk almak istememesidir.

Uçak bileti satan acenteler, rezervasyon sırasında size hamile olup olmadığınızı ya da beklenen doğum tarihinizin ne zaman olduğunu sormazlar, ancak uçağa binmek üzere kapıya yöneldiğinizde tatsız bir sürprizle karşılaşabilirsiniz.

Eğer beklenen doğum tarihinize bir hafta ya da daha az kalmış ise havayolu şirketi sizi uçağa almama hakkına sahiptir.

İşte Dikkat Etmeniz Gerekenler
Uçağa biniş sırasında sorun yaşamamak ve hatta uçuşu kaçırmamak için doktorunuzdan “uçak yolculuğu yapmanızda bir sakınca olmadığına” dair bir rapor alıp bunu tüm uçuşlarınız sırasında yanınızda taşımanız uygun bir davranış olacaktır.

Bu raporda muayene olduğunuzun ve “72 saat içinde doğumun başlayabileceğine ilişkin bir bulguya rastlanmadığı”nın belirtilmesi özellikle hamileliğinizin son dönemlerindeyseniz yararlı olabilir.

Herhangi bir yerde uzun süre oturmak bacaklarınızdaki kan dolaşımını etkiler ve ayak ile bileklerde şişmelere neden olabilir.
Bu nedenle her 1.5-2 saatte bir ayağa kalkıp koridorda yürüyüş yapmalı ve kan dolaşımınızı canlandırmalısınız. Bu kısa yürüyüşler sırasında bacaklarınıza germe egzersizleri de yaptırabilirsiniz.
Yolculuk sırasında otururken de bazı germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanın olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarınızı iyice ileriye doğru uzatın, topuklarınız merkez olacak şekilde ayağınızı yavaşça kendinize doğru kuvvetice çekerek baldır kaslarınızı gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi sağa sola çevirin ve parmaklarınızı açıp kapatın.

Hamilelik sırasında yapılan uçak yolculuklarında uzun süre rahatsız bir pozisyonda hareketsiz oturmak “tromboz (damar içi pıhtısı)” ve varis riskini arttırır. Uçuş süresince özel varis çorabı giymeniz bacaklarınızdaki kan dolaşımını destekler ve damarların şişmesini engeller.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalması durumu gebelik için oldukça zararlı bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde seyahatleriniz sırasında bol miktarda sıvı almaya özen gösterin ancak musluktan akan suları asla içmeyin.

Eğer yanınızdaki koltuk boşsa ya da uçak içinde yan yana iki boş koltuk bulabilirseniz uzunca oturarak ayaklarınızı kaldırabilirsiniz.

Uçaktaki kabin basıncı ayaklarınızda şişmeye de neden olabilir. Ayakkabılarınızı çıkararak kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Yürüyüş sırasında rahat ve sağlıklı olmasa da uçuş süresince terlik veya rahat bir ayakkabı giymeniz rahatlamanıza yardımcı olacaktır.

Sıkça endişelenen ve sorulan sorulardan birisi de havaalanına girerken geçilen güvenlik kapı ve detektörlerinin bebeğe zarar verip vermediğidir. Hava alanlarının girişindeki detektörler metal detektörüdür ve X ışını ile çalışmazlar. Bu nedenle bu kapılardan güvenle geçebilirsiniz.

Uçak yolculukları genelde rahatsız koltuklarda yapılan sıkıcı seyahatlerdir. Hamilelik döneminde yolculuk esnasında çok daha çabuk sıkılabilirsiniz. Hamileliğinizin özellikle son dönemlerinde çok mecbur kalmadıkça uçak yolculuğundan kaçının.

Özellikle yurtdışı uçuşlarda gittiğiniz yerdeki sağlık koşullarını ve sunulan sağlık hizmetlerini de araştırıp bilmenizde yarar vardır.

Genel olarak bakıldığında, -tabi ki oluşabilecek trafik kazalarını saymazsanız- hamilelik sırasında tren veya otobüs yolculuğu da güvenlidir.

Otobüsteki en büyük sıkıntı uyuyamamak olabilir. Yine, tren ve otobüsteki havalandırma sistemi değişkenlik gösterebilir, sıcak ve soğuk ayarlamaları her zaman istenilen şekilde olmayıp rahatsız edici olabilir.

İşte Dikkat Etmeniz Gerekenler
Otobüs veya trenle yolculuğa çıkarken tatlı bir gerginlik ve endişe yaşayabilirsiniz. Bu sıkıntıyı bir an önce mümkün olduğunca üzerinizden atmaya çalışın.

Hamilelikteki en büyük problemlerden birisi de halsizliktir. Kendinizi dinlenme amaçlı kısa tatillerle toparlayıp enerjinizi arttırabilirsiniz. Moralinizin yüksek olması gebeliğiniz açısından son derecede önemlidir.

Gebelikte sık görülen ancak normal kabul edilen şikayetlerden birisi de sık idrara çıkmadır. Bu yüzden yolculuğa başlamadan önce mutlaka tuvaletinizi yapınız. Yolculuk sırasında da idrarınız gelsin veya gelmesin mola yerlerinde mesanenizi boşaltınız. İdrarınızı uzun süre ile tutmanız idrar yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlayabilir.

Özellikle ilk üç ayda zaten var olan bulantılarınız dolayısı ile seyahatler sırasında kusmalar meydana gelebilir. Bu sıkıntıdan korunmak için seyahate çıkmadan önce doktorunuzun tavsiye ettiği bulantı önleyici ilaçları (antiemetikler) kullanabilirsiniz.

Yolculuklarda yeme düzeni değişir ve çok dengeli beslenemeyebilirsiniz. Ancak unutmayın ki; sizin aç kalmanız demek bebeğinizin de aç kalması anlamına gelir. Bu nedenle öğün kaçırmamaya dikkat edin. Yanınızda uygun içerikli gıdaları almanızda fayda vardır.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalması durumu gebelik için oldukça zararlı bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde bol sıvı almaya özen gösterin ancak musluktan akan suları asla içmeyin.

Vasıta içinde uzun süre oturmak bacaklarınızdaki kan dolaşımını olumsuz yönde etkileyerek ayak ve bileklerde şişmelere neden olabilir. Bu nedenle, uzun süreli yolculuklarda her 1.5-2 saatte bir hafif yürüyüş yapmalı ve kan dolaşımınızı arttırmalısınız.

Bu kısa yürüyüşler sırasında, bacaklarınıza germe egzersizleri de yaptırabilirsiniz. Yolculuk sırasında otururken de bazı germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanın olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarınızı iyice ileriye doğru uzatın, topuklarınız merkez olacak şekilde ayağınızı yavaşça kendinize doğru kuvvetice çekerek baldır kaslarınızı gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi sağa sola çevirin ve parmaklarınızı açıp kapatın.

Yolculuk için rahat edebileceğiniz bol kesimli giysi ve rahat ayakkabılarınızı seçin. Dar kesimli kot ve pantolonlar ile sentetik giysilerinizden uzak durmalısınız. Bu sizi mantar enfeksiyonlarından da bir ölçüde koruyacaktır.

Seyahate çıkmadan önce gerekli olabilecek ve hamilelikte güvenli bir şekilde kullanabileceğiniz ilaçların bir listesini doktorunuzdan isteyin ve bunları mutlaka yanınızda bulundurun. Doktorunuzun haberi ve onayı olmadan hiç bir ilacı kullanmayın, hiçbir aşı yaptırmayın.

Tenis, paten, ata veya bisiklete binmek, su altı dalışı, su kayağı, snow-boarding, kayak, rüzgar sörfü, yamaç paraşütü gibi sporlar taşıdıkları travma riskleri nedeni ile gebelik sırasında yapılması uygun değildir. Tatil beldelerinde, düşme ve darbe risklerinin yüksek olduğu her türlü spor ve fiziksel aktiviteden uzak durmalısınız.

KAYNAK:KERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)