VAJİNAL AKINTILAR

Fizyolojik vajinal akıntı nedir?
Normalde üreme çağındaki her kadında bir miktar şeffaf, kaygan ve kokusuz nitelikte bir vaginal akıntı vardır. Normal olan bu vaginal sıvıya "fizyolojik vaginal akıntı" denmektedir.

Kadınlık hormonlarının etkisi ile rahim ağzındaki servikal bezlerden ve vajen bölgesindeki bezlerden salgılanan bu sıvının faydalarından birisi de vagen kayganlığını sağlayarak cinsel ilişkinin konforlu olmasını sağlamaktır.

Menopoza giren kadınlarda estrojen hormonunun azlığına bağlı olarak vajinal sıvının salgılanması azalması "vaginal kuruluk" şikayetini meydana getirmektedir.

Fizyolojik (normal) vajinal akıntı, adet periyodu içinde yumurtlama gününe yaklaştıkça artma eğilimindedir; hatta bazı durumlarda çamaşırı kirletecek derecede vagen dışına taşabilir. Bu akıntı, yumurtlama gününde yumurta akı kıvamında çekince uzayan, sümüksü ve şeffaf bir görünüm alır. Bu şekildeki vajinal bir akıntı "ovulasyon" un habercisidir.

Her ne kadar aşırı miktarda olabilse de, fizyolojik akıntı renksiz, kokusuzdur; kaşıntı ve irritasyon da yapmaz.

Vajenin Koruyucuları:  Laktobasiller
Vajenin en önemli  özelliklerinden birisi de zararlı bakterilere karşı savunmada yer alan ve "laktobasil" adı verilen bakterileri içermesidir. Vajenin asit PH’sinde üreme özelliği gösteren bu yararlı bakteriler vajende enfeksiyon oluşturabilecek zararlı mikroplara karşı vajeni adeta korurlar.

Laktobasillerin sayıca azaldığı pek çok durumlarda vajen enfeksiyonları (Vaginitler) görülebilecektir.

Patolojik (Anomal)  vajinal akıntı nedir?
Vaginanın iltihabına "vaginit" ve serviks denilen rahim ağzının iltihabına "servisit" denmektedir. Vajinit ve servisitlerin en önemli bulguları da normalden farklı yapıda olan yani fizyolojik olmayan "patolojik vaginal akıntı"lardır.

Vajinitteki akıntı fizyolojik akıntılardan farklı bazı özellikleri vardır; daha bol miktardadır, kötü, rahatsız edici kokusu olabilir ve koyu kıvamlıdır. Bazen süt kesiği kıvamında olabildiği gibi bazen de köpüklü ve bol sarı-yeşil renktedir.

Serviksin iltihapları (servisitler) ise anormal vajinal akıntılar yanında, kendilerini kasık ve bel ağrıları ile belli ederler.

Enfeksiyon dışında da bir çok kadın hastalığı vaginal akıntı yapabilir. Genital bölgede kullanılan parfümler, pedler, tamponlar veya prezervatif gibi yabancı maddeler vaginada irritasyon (tahriş) yaparak akıntıya neden olabilir.

Tüm bu nedenler dışında nadiren de olsa üreme organları ile ilgili kanseröz tümörler de akıntı şikayeti yapabilir.

Vajinit nedenleri nelerdir?
En sık vajinit nedenleri:

Bakteriyel vaginosis (Gardnerella vaginiti, non-spesifik vajinit)
Mantar enfeksiyonları
Trikomonas enfeksiyonları
Vajenin tümörleri’dir.

Kadınlarda en sık karşılaşılan akıntı sebebi "bakteriel vaginosis" (non-spesifik vajinit) dir. Bu enfeksiyon "Gardnerella vaginalis" denen mikrobik ajanın vagina içersinde aşırı çoğalması sonucu oluşmaktadır. Bol miktarda beyaz-gri hafif sarımsı vaginal akıntı ile karakterizedir. Özellikle akıntının kötü kokusu belirgindir. Kötü koku cinsel ilişki sırasında ve adet günlerinde belirginleşmektedir. Tedavisinde ağızdan ve vajinal yoldan antibakteriel ilaçlar kullanılabilmektedir.

Vaginada "mantar enfeksiyonu" belirgin kaşıntı ve irritasyon (tahriş) yapan bir akıntı yapmaktadır. Sıklıkla vaginadaki bu enfeksiyona vulva (dış genital organlar) da katılmaktadır. Bunun sonucu vulva cildinde kızarıklık, ağrı ve şişlikle karakterize ödem oluşmaktadır.

Mantar enfeksiyonu bazen "üretra" denilen idrar kanalını da etkileyerek idrar yaparken ağrıya (disüri) da neden olabilir. Cinsel ilişkide yanma ve ağrı da genel olarak hissedilen diğer semptomlardır.

Mantar enfeksiyonundaki vaginal akıntı beyaz süt kesiği şeklindedir ve vagina duvarına yapışır. En sık "Candida" adı verilen mikroskobik mantarın vaginada aşırı çoğalması sonucu oluşur.

Candida enfeksiyonları antibiyotik kullanımı sonrasında, gebelikte ve şeker hastalarında daha sık görülmektedir. Ayrıca vücudun direncinin düştüğü durumlarda, kanser tedavisi (kemoterapi) görenlerde, Aids’te daha sık olarak karşımıza çıkmaktadır. Mantar enfeksiyonları tedavisinde vaginal yolla veya ağızdan uygulanan anti-mantar ilaçlar (antimikotikler) kullanılmaktadır.

"Trichomonas vaginalis" de cinsel ilişki ile bulaşan diğer bir vaginal enfeksiyon nedeni olan bir mikroorganizmadır. Çok bol miktarda yeşilimsi, köpüklü ve irritasyon yapıcı akıntı yapar. Vagina ve vulvada yanma hissi ve kaşıntı belirgindir. Antibiyotik tedavisinin uygulanması ve bu tedaviye mutlaka cinsel eşin de dahil edilmesi nüksleri önlemek açısından şarttır.

Vaginal akıntı tümöral bir oluşum nedeni ile de olabilir, bu durumda çoğunlukla sümüksü kıvamda ve bol miktarda, üzerinde ince çizgiler halinde kan bulunan bir akıntı mevcuttur. Böyle bir akıntı varlığında üreme organları ayrıntılı olarak gözden geçirilmeli ve neden saptandıktan sonra uygun tedavi yapılmalıdır.

Vajinal akıntılardan korunma yolları..
Vajina içini hiç  bir zaman yıkamayınız. Vajen içini yıkamak asit PH’ı değiştirecek ve oradaki doğal ortamı bozarak  laktobasilleri sayıca azaltarak zararlı mikroplara bir üreme ortamı sağlayacaktır. Hele hele vajen içini sabunla asla yıkamayınız. Normal banyo sırasında vajen içine kaçan su miktarı önemsiz olmakla birlikte, vajenin içinin basınçlı su ile yıkanması (vajinal duş) aynı sebeplerden ötürü önerilmemektedir. İlişki sonrası veya adetten temizlenmek için ise çok zorda kalınıyorsa "özel vajinal duş solusyonları" kullanılabilir.
Banyodan sonra dış genital bölgenizi havlu ile kurulayın.
Genital sprey, parfüm katkılı ped ve tampon, parfüm katkılı prezervatifleri kullanmayın.
İç çamaşırınızı günlük değiştirin ve sentetik değil, pamuklu olanları tercih edin.
Yüzme ve ağir eksersizler sonrası iç çamaşır veya mayonuzu değiştirin. Üstünüzde kurumasın.
Aşırı kilo ve şeker hastalığı mantar enfeksiyonuna zemin hazırlar. Bu tür bir sorununuz varsa önlemini almaya çalışın.
Dar pantolon veya dar iç çamaşırı giymekten kaçının.
Genel tuvalet temizliğinize dikkat edin.
Cinsel ilişki esnasında prezervatif kullanmaya özen gösterin ve sık partner değiştirmeyin. Sık partner değiştiren kişilerle birlikte olmayın.
 UNUTMAYIN!!  Eskiye göre normalden fazla akıntı, akıntıya eşlik eden yanma veya kaşıntı, akıntıda-adet dönemlerinde veya ilişki sırasında kötü kokuların hissedilmesi, akıntının renkli (sarı, yeşil, gri) veya köpüklü olması ve cinsel ilişki sıraısnda yanma veya ağrının olması VAJİNAL ENFEKSİYON bulgularıdır ve acilen tedavi edilmesi gereklidir.

KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)