 |
 |
Güncellenme : 20.10.2011 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Sebepleri |
Yakınma ve Bulgular |
Tümüne Gözat
|
| |
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Yanlış beslenme
Dışkılama bozukluğu: kabızlık
Psikolojik sorunlar
Ailenin bilgi eksikliği
Kronik hastalıklar ;
Sindirim sisteminin hastalıkları
-Gastrit, ülser, karaciğer hasalıkları, barsak hastalığı
-reflü
-kabızlık
-karın ağrısı
-Çölyak
-İnek sütü alerjisi
-Parazit hastalıkları(askaris,Trichuris trichiura,gierdia intestinalis vb)
-Gastrik motilite bozuklukları(gecikmiş mide boşalma zamanı)
-Gastroenterit(ishal, kusmaya bağlı)
-Makroglossi
-Disfaji
-Oral-motor anatomik defektler
-Maloklüzyon
Anemi (kansızlık)
Vitamin ve demir eksikliği
İdrar yolu enfeksiyonu(akut ve kronik)
Diğer hastalıklar: sinir sistemi, dolaşım ve solunum sistemi vb.
Kısıtlı beslenme rejimleri
Diabet
Çöliak Hastalığı
Besin Allerjisi
Süt Allerjisi
Galaktozemi
Fenilketonüri
Metabolizma Hastalıkları
Kolesterol yüksekliği
İştahsızlık nedenlerinden olan mide boşalma zamanında uzamayı düşündüren yakınmalar ise bulantı, tekrarlayan kusma, karın ağrısı, karında şişkinlik/gaz, midede ağrı/rahatsızlık hissi, erken tokluk hissi, kabızlık, ishal, yemek sonrasında şişkinlik/gaz ve tekrarlayan geğirmedir .Organik nedenler ekarte edildikten sonra kalp elektrosu çeker gibi mide elektrosu çekilen bir cihazla midenin çalışma hızına bakılır.Çünkü hiçbir hastalığı olmadığı halde midesi az çalıştığı için iştahsız olan çocuklar vardır.(mide boşalma zamanında uzama) Normalde mide 4 saatte boşaltım yapar ancak az çalıştığında yiyecekler midede daha uzun süre kalır ve çocuk acıkmaz. Eğer midenin çalışma hızında sorun tespit edilirse ilaçlarla tedavi edilir.
Patogenez
İştahsızlık ve mide işlevlerinde bozukluk arasında ne gibi ilişki vardır?
İştahsızlık şikâyetiyle müracaat eden çocuklarda yapılan çalışmalardada bu çocuklarda % 86 oranında erken tokluk hissi, % 33,3 oranında yemek sırasında karın ağrısı, % 27,8 oranında yemek sonrası şişkinlik, % 19,4 oranında tekrarlayan geğirme ve % 13,9 oranında bulantı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmalarda bu çocukların midelerinin boşalma süresini incelendiğinde çocuklarda mide boşalmasının yavaş olduğu, büyüme geriliği olanlarda ise bunun daha belirgin olduğunu tespit edilimiştir.. Uygun tedavi ile günlük enerji-protein alımlarında artma, vücut ağırlığı ve boy uzunluğunda arma, mide boşalmasında hızlanma ve düzelme sağlanır.
Midenin sindirim işlevinde bir sorun olduğunda erken tokluk hissi, yiyecek reddi, iştahsızlık ve öğün saatlerinde huzursuzluk, bulantı, aşırı geğirme, hazımsızlık, kusma, karın şişliği, gaz, karın ağrısı ve kabızlık görülür.
Sınırlı gıda alımı, yemek seçme, yemeğin uzun sürmesi, yıkıcı öğün davranışları, gıda reddi, yutma güçlüğü, kusma, kendini besleyememe, öğün sırasında öfke nöbetleri, iştahsızlık, yemeklere karşı isteksizlik, yaşa göre uygunsuz gıda alımı, yedirilmeye karşı direnme, öğürme ve regürjitasyon uygunsuz yeme davranışları olarak tanımlanmaktadır . Bunların içerisinde iştahsızlık belki de en sık rastlanılan yakınmadır Aileler tarafından uygunsuz yeme davranışları yaklaşık olarak iki yaşında %24, üç yaşında %19, dört yaşında ise %18 oranında bildirilmektedir.
Uygunsuz yeme davranışlarının değerlendirilmesinde gelişim, beslenme ve aile öyküsü önemlidir . Beslenme öyküsü; anne sütü veya formüla ile nasıl beslendiğini, katı gıdaya geçiş zamanını, bebeği besleyen kişiyi, ailenin beslenmeye ilişkin bilgilerini, bebeğin pozisyonunu ve beslenmeyle ilişkili dışkılama veya kusma özelliklerini içermelidir . Oyun çağındaki bir çocuk için ise günde kaç kez beslendiği, kimin beslediği, her öğünün ne kadar sürdüğü öğrenilmelidir . Genel olarak sorulması gereken sorular çocuğun sevdiği ve sevmediği yiyecekler, bir öğünün süresi, beslenmenin kaç defa bölündüğü, ne tür ara öğünleri tercih ettiği ve ne kadar sıklıkla atıştırdığıdır.
Semptom ve Yakınmalar
İştahsızlık yakınması ile başvuran çocukların değerlendirilmesinde sorulması gereken sorular;
1. Cinsiyet
2. Doğum tarihi
3. İştahsızlığın başlangıç zamanı
4. Kilo kaybı öyküsü
5. Beslenme saatlerinin düzeni
6. Acıkma süresi
7. Bir öğündeki beslenme süresi
8. Kendi kendine yiyebilme ve başlangıç zamanı
9. Yemek aralarında atıştırma alışkanlığının varlığı, atıştırma sıklığı ve neler atıştırıldığı
10. Sıvı veya püre şeklindeki gıdaların katı gıdalara tercih edilmesi
11. Sevmediği yiyecekler
12. Yemek sırasında TV seyretme alışkanlığı varlığı
13. Çocuğu kimin beslediği
14. Annenin çocuğu beslerken oyun oynayıp oynamadığı
15. Çocuğun yemek sırasında gösterdiği davranışlar
16. Çocukta mide motilite bozukluğunu düşündüren yakınmaların varlığı
17. Çocuğun nerede beslendiği
18. Beslenme süresince masa veya mama sandalyesinde oturup oturmadığı
19. Beslenmenin masadan sonra ayakta gezinerek devam edip etmediği
20. Anne sütü alma süresi
21. Ek gıdaya geçiş zamanı
22. Çekirdek aile olup olmadığı
23. Anne ve babanın yaşı ve eğitim durumu
24. Ailede organik veya ruhsal hastalık öyküsü
25. Ailenin yemek alışkanlıkları
26. Beslenme problemi olan başka kardeşin varlığı
27. İştahsızlığa eşlik eden şikayetler var mı(kabızlık,ishal,karında şişkinlik vb)
Yemek sırasında başını çevirme, ağzını açmama, yemekle oynama, uzun süre yemeği ağzında tutma, yemek seçme, isteksizlik, yemek süresinin uzaması, yemeği reddetme / karşı koyma, tükürme, kusma, öğürme, masayı terk etme ve öfke nöbetleri sorgulandığında tüm vakalarda bu davranışlardan en sık olarak sırasıyla yemek seçme (%86,1), ağzını açmama (% 83,3), başını çevirme (%80,6) ve yemeğe karşı isteksizlik (%80,6) görülmektedir.. Gastrointestinal motilite bozukluğunu düşündürecek yakınmalardan ise en sık erken tokluk hissi görülmektedir. (%86,1).
İştahsızlık çocukluk çağında sık görülen bir semptomdur. Özellikle annelerin dile getirdiği bu yakınma, çocuk hekimleri tarafından zaman zaman gözardı edilmektedir Beslenme, özellikle yaşamın erken dönemlerinde çocuk ve ona bakan kişi -genellikle anne- arasındaki iletişimden etkilenmektedir. Anne ve çocuk arasındaki sağlıklı ilişki çocuğun gelişim dönemlerinin sorunsuz geçmesini sağlamaktadır. Bu gelişim dönemleri homeostaz (ilk iki-üç ay), bağlılık (iki-altı/sekiz ay), ayrılma ve bireyselleşme (altı-otuz altı ay) olarak adlandırılmaktadır
İlgili Kelimeler Listesi: çocuk,iştahsızlık, anemi(kansızlık), idrar yolu enferksiyonu, çölyak, parazit enfeksiyonları, mide boşalma zamanında gecikme, psikolojik nedenler
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
|
|
