Selektif bir beta-2-agonisti olan salbutamol astım krizlerinin tedavisi ve önlenmesi için kullanılır. Farmakoloji bilgileri, famakokinetik, farmakodinamik özellikler:
Endikasyonlar Selektif bir beta-2-agonisti olan salbutamol astım krizlerinin tedavisi ve önlenmesi için kullanılır.
Kontrendikasyonlar Ventolin Tablet bileşimindeki maddelerden birine aşırı duyarlılığı
olanlarda kontrendikedir. Intravenöz salbutamol ve bazen salbutamol
tabletleri erken doğum sancılarının önlenmesinde plasenta previa ve
antepartum hemoraji veya gebelik toksemisi gibi komplikasyonlar dışında
kullanılmasına rağmen salbutamol preparatları hamilelikteki düşük
tehditlerinde kullanılmamalıdır.
Uyarılar ve Önlemler
Astımın tedavisinde basamaklı bir tedavi programı takip edilmeli ve
hastanın cevabı klinik olarak ve akciğer fonksiyon testleri ile kontrol
edilmelidir. Kısa –etki süreli beta-2 agonisti kullanımının artışı
astım semptomlarının kötüleştiğini gösterir. Bu durumda hastanın tedavi
planı gözden geçirilmelidir. Astım kontrolunda ani ve ilerleyici
kötüleşme potansiyel olarak yaşamı tehdit edicidir, kortikosteroid
tedavisine başlanılması veya dozunun artırılması düşünülmelidir. Risk
altındaki hastalardagünlük "peak flow" kontrollerine başlanabilir.
Hastalar ilaçtan sağladıkları rahatlama azalır veya her zamanki etki
süresi azalırsa, dozu veya doz sıklığını artırmamalı, fakat doktora
başvurmalıdır. Salbutamolün genellikle kalpteki beta-1 adrenoseptörler
üzerine tavsiye edilen dozlarda minimum etkisi olmakla beraber seyrek
olarak salbutamol ile tedavi edilen hastalarda görülen bütün
sempatomimetik ajanlara özgü kardiyovasküler ve MSS’ni uyarıcı etkiler
tedavinin kesilmesini gerektirebilir. Bu nedenle koroner yetersizlik,
hipertansiyon dahil kardiyovasküler rahatsızlıkları olanlarda ve
hipertiroidizmde, diabetes mellitusta, sempatomimetik aminlere hassas
olanlarda dikkatli uygulanmalıdır. Erken doğum sancılarının beta-2
agonistleri ile tedavisini takiben maternal pulmoner ödem rapor
edildiğinden, sıvı dengesine dikkat edilmeli, kardiyo respiratuar
fonksiyon kontrol edilmelidir. Daha ziyade parenteral ve nebülize
uygulama ile beta-2 agonistleri ile tedavisi potansiyel olarak ciddi
hipokalemiye neden olabilir. Akut şiddetli astımda bu etki ksantin
türevleri,steroidler, diüretiklerin birlikte kullanımı ve hipoksi
nedeniyle şiddetlenebileceğinden özel dikkat gösterilmelidir. Bu
durumda potasyum serum düzeylerinin kontrolu tavsiye edilir.
Hastalar için bilgi: Ventolin tabletin etkisi 6 saat veya daha uzun
sürebilir. Bu nedenle tavsiye edilenden daha sık alınmamalı ve doktora
danışmadan dozu veya alınma sıklığı artırılmamalıdır.
Gebelik ve emzirme döneminde kullanımı: Gebelik kategorisi C.
Hamilelikte ilaçların kullanımı ancak anneye sağlaması beklenen yarar,
fetüse olan herhangi bir riskinden fazla ise düşünülmelidir. Emzirme
işlevi ya da ilaç bırakılmalıdır. Çocuklarda kullanımı: 6 yaşından
küçük çocuklarda güvenilirliği ve etkinliği henüz tam belirlenmemiştir.
Yan Etkiler
Salbutamolün yan etkileri diğer sempatomimetik ajanlarda görülenlerle
benzer. En sık görülen yan etki sinirlilik ve titremedir. Ayrıca
başağrısı, taşikardi, palpitasyon, adale krampları, uykusuzluk,
bulantı, halsizlik, başdönmesi görülebilir. Nadiren sersemlik, yüz ve
boyunda kızarma, huzursuzluk görülebilir. Ayrıca salbutamol diğer
sempatomimetik ajanlar gibi hipertansiyon, anjina, kusma, başdönmesi,
merkezi uyarılma, tad almada değişiklik, orofarinkste kuruma veya
tahriş yapabilir. Bütün bu etkiler geçici olup, Ventolin tablet
tedavisinin kesilmesini gerektirmez. Ancak, bazı durumlarda geçici
olarak dozaj azaltılabilir, yan etkiler kaybolunca dozaj yavaş yavaş
artırılarak optimal dozaj saptanır. Nadiren anjioödem, ürtiker,
bronkospazm, hipotansiyon ve kollaps gibi aşırı duyarlılık
reaksiyonları rapor edilmiştir. Beta-2 agonist tedavisi potansiyel
olarak ciddi hipokalemiye neden olabilir. Diğer beta-2 agonistlerinde
olduğu gibi nadiren çocuklarda hiperaktivite bildirilmiştir.
BEKLENMEYEN BİR ETKİ GÖRÜLDÜĞÜNDE HEKİMİNİZE BAŞVURUNUZ.
Etkileşimler
Diğer oral sempatomimetik ajanlarla kombine edilmemelidir. Böyle
kombinasyonlarda ciddi kardiyovasküler etkiler ortaya çıkabilir. Ancak
bu tavsiye Ventolin tabletin aerosol tipinde adrenerjik uyarıcılarla
birlikte temkinli kullanımını engellemez. Bununla beraber böyle
birlikte kullanım rutin olarak uygulanmaz. Hastanın durumuna göre karar
verilir. Eğer düzenli olarak birlikte uygulama gerekiyorsa, alternatif
tedavi düşünülmelidir. Salbutamolün vasküler sistem üzerindeki etkisini
artırabileceğinden monoamino oksidaz inhibitörleri ve trisiklik
antidepresanlarla tedavi edilen hastalarda Ventolin çok dikkatli
verilmelidir. Salbutamol propranolol gibi non-selektif betabloker
ilaçlarla birlikte kullanılmamalıdır.
Dozaj (Hekim tarafından başka şekilde tavsiye edilmediği takdirde) Aşırı doz
ile yan etkiler görülebileceğinden doz veya veriliş sıklığı sadece
doktor tavsiyesine göre artırılabilir. Salbutamolün çoğu hastalarda
etki süresi 4-6 saattir. Beta-2 agonist kullanımının artışı astımın
kötüleştiğini gösterir. Bu durumda hastanın tedavi planı yeniden gözden
geçirilmeli ve birlikte glukokortikoid tedavisi düşünülmelidir. Genel
dozaj: Yetişkinler: Genel etkili doz günde üç veya dört kez 4mg’dır (1
tablet Ventolin 4mg). Yeterli bronkodilatasyon sağlanamazsa tek bir doz
8mg’a (2 tablet Ventolin 4mg), günde maksimum dört kez 8mg’a
artırılabilir, toplam doz günde 32mg’ı geçmemelidir. Bazı hastalarda
günde üç veya dört kez 2mg (Ventolin tablet 2mg) ile yeterli rahatlama
sağlanabilir. Yaşlı hastalar ve beta-adrenerjik uyarıcılara duyarlı
hastalar: Yaşlı hastalar ve beta-adrenerjik uyarıcılara normalden daha
duyarlı olduğu bilinen hastalara günde üç veya dört kez 2mg’lık bir
tablet (Ventolin 2mg) başlangıç dozu tavsiye edilir. Çocuklar: 6-12 yaş
arası: günde üç veya dört kez 2mg’lık (1 tablet Ventolin 2mg) başlangıç
dozu tavsiye edilir. Günde dört kez 2mg’lık başlangıç dozundan yeterli
cevap alınamayan 6-12 yaş arasındaki çocuklarda dozaj kadameli olarak
artırılabilir. Fakat maksimum günlük doz 24mg’ı geçmemelidir (Bölünmüş
dozlarda). 12 yaşından büyük çocuklar: günde üç veya dört kez 2-4mg
tavsiye edilir. Yeterli cevap alınamadığı durumlarda doz kadameli
olarak dikkatle günde maksimum 4 kez 8 mg’a artırılabilir. Maksimum
toplam günlük doz 32mg’ı geçmemelidir. Erken doğumların önlenmesinde,
uterusun kasılmaları intravenöz Ventolin enfüzyonu ile kontrol
edildikten sonra, enfüzyon kesilip, idame tedavisine oral Ventolin ile
devam edilebilir. Genel dozaj, günde üç veya dört kez 4mg’dır. Doz
atlandığında, vakit geçirmeden diğer doz alınmalıdır. Daha sonra
tedaviye bir önceki gibi devam edilmelidir. İki doz birden
alınmamalıdır. Aşırı Dozaj Aşırı dozaj durumlarında anjinal ağrı,
hipertansiyon, hipokalemi ve diğer yan etkilerin şiddetlenmesi
görülebilir. Ventolin tablet aşırı dozajında dializ tavsiye edilmez.
Astmatik kriz tehlikesini gözönünde bulundurmak koşuluyla
kardiyoselektif bir betabloker-metaprolol tartrat gibi – dikkatle
kullanılabilir. Salbutamol aşırı dozajını takiben hipokalemi
oluşabilir. Serum potasyum düzeyleri kontrol edilmelidir. Saklama
Koşulları Ventolin 2mg tablet 300C’nin altındaki oda sıcaklığında
saklanmalıdır. Kuru bir yerde saklayınız. ÇOCUKLARIN ULAŞAMAYACAKLARI
YERLERDE VE AMBALAJINDA SAKLAYINIZ.