Endikasyonlar
Serdep, depresyon ve anksiyete bozukluklarından obsesif-kompulsif
bozukluk ile panik bozukluğun tedavisinde endikedir.
Depresyon: SERDEP, depresif duygudurum bozukluklarının (örneğin majör
depresyon) tedavisinde kullanılır. Tedaviye cevap veren hastalarda
ilaca devam edilmesi depresyon nüksünü önlemede etkilidir.
Obsesif-Kompulsif Bozukluk: Hastalarda belirgin sıkıntıya neden olan,
zaman kaybına yol açan, anlamlı derecede sosyal ve mesleki yaşamı
etkileyen obsesyon veya kompulsiyonların tedavisinde SERDEP endikedir.
Panik Bozukluk: SERDEP, DSM-IV’de tanımlanan agorafobili veya
agorafobisiz panik bozukluğun tedavisinde kullanılır.
Kontrendikasyonlar
Monoamin oksidaz inhibitörü alan hastalarda eşzamanlı SERDEP kullanımı
konltrendikedir. Hastanın son 14 günde monoamin oksidaz inhibitörü
almış olması, ilaç başlanması için engeldir
Uyarılar ve Önlemler
Bir SSRİ olan sertralin ile kombine olarak monoamin oksidaz inhibitörü
(MAOİ) alan hastalarda ciddi ve bazen fatal reaksiyonlar
bildirilmiştir. Bir SSRİ ve bir MAOİ arasındaki ilaç etkileşimi;
hipertermi, rijidite, miyoklonus, otonomik instabilite ile birlikte
vital fonksiyonlarda hızlı fluktuasyonlar; konfüzyon, irritabilite,
delirium ve komaya kadar giden aşırı ajitasyon şeklinde mental
değişmeler görülebilir. Bu reaksiyonların, SSRİ ile tedavisine henüz
son vermiş ve hemen ardından MAOİ tedavisine başlanmış olan hastalarda
da oluştuğu bildirilmiştir. Bu nedenle SERDEP, MAOİ bir ilaçla birlikte
alınmamalıdır. Keza SERDEP tedavisinden MAOİ bir ilaç tedavisine
geçilecekhse veya MAOİ bir ilaç tedavisinden SERDEP tedavisine
geçilecekse; kullanılan ilacın alınması durdurulmalı ve diğer ilaçla
tedaviye başlanması için en az 14 gün beklenmelidir.
Mani / Hipomani Aktivasyonu: Pazarlama öncesi yapılan çalışmalarda,
sertralin ile tedavi edilen yaklaşık % 0.4 hastada hipomain veya mani
gözlenmiştir.
Kilo Kaybı: Bazı hastalarda sertralin ile tedavinin istenmeyen bir
sonucu olarak kilo kaybı ortaya çıkabilir. Kontrollü çalışmalarda
genelde kilo kaybı minimaldir (0.5-1 kg) ve plasebodan anlamlı olarak
farklı değildir.
Konvülsiyon: Sertralin, stabil olmayan epilepsili hastalarda
kullanılmamalı ve epilepsisi kontrol altında olan hastalar dikkatle
gözetim altına alınmalıdırlar. İlacın kullanımı sırasında hastada nöbet
oluşursa sertralin derhal kesilmelidir.
Elektrokonvülsif tedavi: Sertralinin elektrokonvülsif tedav ile
birlikte uygulanmasının yararları veya riskleri konusunda klinik
çalışma mevcut değildir.
İntihar: Depresyonda, hastanın kendini öldürme girişiminde bulunma
riski her zaman için vardır ve anlamlı bir remisyon ortaya çıkıncaya
değin bu risk kaybolmaz. Başlangıçta, ilaç tedavisinin yanısıra, yüksek
risk taşıyan hastaların çok yakından izlenmesi gerekir. Doz aşımı
riskini önlemek amacıyla, özellikle başlangıçta hastanın kontrolünde
bırakılan SERDEP tablet sayısı mümkün olabildiğince düşük olmalıdır.
Obsesif-kompulsif ve panik bozukluk da sıklıkla depresyonla birlikte
görüldüğünden bu hastalarda da aynı önlemler alınmalıdır.
Zayıf ürikozürik etki: Sertralin tedavisi ile birlikte serum ürik asit
düzeylerinde ortalama % 7’lik bir azalma olur. Bu zayıf ürikozürik
etkinin nedeni bilinmemektedir ve sertralin tedavisiyle birlikte akut
böbrek yetersizliği görüldüğü yolunda herhangi bir bildirim yoktur.
Konkomitan hastalığı bulunanlarda kullanım: Konkomitan (eşzamanlı)
olarak bir sistemik hastalığı bulunanlarda sertralin kullanımı ile
ilgili klinik deneyim sınırlıdır. Metabolizmayı veya hemodinamik
yanıtları etkileyebilecek durumları veya hastalığı bulunanlarda
sertralin kullanılırken dikkatli olunması önerilir. Böyle hastalarda
sertralin, daha düşük dozlarda ve daha seyrek olarak uygulanmalıdır.
Böbrek yetmezliğinde kullanım: Sertralin büyük oranda karaciğerde
metabolize olur ve ilacın değişmeden idrarla atılımı minör bir
eliminasyon yoludur. Sağlıklı gönüllüler ile hafiften şiddetliye
(dializ gereken) kadar değişen derecelerde renal yetersizliği olan
hastalarda sertralinin farmakokinetiğini karşılaştıran bir klinik
çalışmada, ilacın farmakokinetiği ve proteine bağlanmasının böbrek
hastalığından etkilenmediği gösterilmiştir. Farmakokinetik verilere
göre renal yetersizliği olan hastalarda doz ayarı gerekmez.
Karaciğer yetmezliğide kullanım: Sertralin yoğun olarak karaciğerde
metabolize olur. Bu nedenle karaciğer yetmezliği olan hastalarda
kullanılırken dikkatli olmak gerekir.
Hiponatremi: Sertralin ile tedavi edilen birçok vakada hiponatremi
bildirilmiştir. Sertralinin kesilmesiyle kan sodyumundaki bu düşme geri
dönmektedir. Hiponatremi vakalarının büyük bir bölümünü yaşlı
hastalardır ve bazıları diüretik kullanmaktadır.
Trombosit fonksiyonları: Nadiren trombosit fonksiyonlarında değişmeler
olabilir. Sertralin kullanan bazı hastalarda anormal kanama veya
purpura olduğu bildirilmiş, ancak nedensel bir ilişki saptanmamıştır.
ARAÇ / MAKİNA KULLANMA
Konltrollü çalışmalar sertralinin sedasyona neden olmadığını ve
psikomotor performansı etkilemediğini göstermiştir. Ancak vasıta/makina
kullanma gibi zihinsel ve bedensel hünerlerin kullanılmasını gerektiren
karmaşık ve tehlikeli işlerin yapılması sırasında hastalar
etkilenebileceğinden, uyarılmalıdırlar.
Hamilelikte kullanım: Gebelik kategorisi C’dir. Hamile kadınlarda
yapılmış yeterli ve iyi kontrollü çalışmalar yoktur. Hamilelik
sırasında sertralin, ancak aneye sağlayacağı yararlar fetüsün maruz
kaldığı risklere ağır bastığı takdirde kullanılmalıdır.
Emziren annelerde kullanım: Sertralin veya metabolitlerinin insan
sütüne hangi miktarda geçtiği bilinmediği için, süt veren annelerde
kullanılması tavsiye edilmez.
Çocuklarda kullanım: Sertralinin çocuklardaki etkinlik ve güvenilirliği
saptanmamıştır.
Yaşlılarda kullanım: Sertralinle yapılan klinik çalışmalara yüzlerce
yaşlı hasta dahil edilmiştir. Yaşlılardaki advers reaksiyon paterni
genç hastalardakine benzerdir.
Yan Etkiler
Sertralin bir serotonin geri-alım inhibitörü olarak yüksek seçicilik
gösterdiğinden, diğer nörotransmiterler üzerinde etkisiz ya da çok az
etkilidir. Bu nedenle yan etki profili diğer birçok antidepresandan
farklıdır.
Plasebo kontrollü klinik çalışmalarda sertralin grubunda en az %2
sıklıkta veya plasebo grubundan iki kat fazla görülen yan etkiler
aşağıdadır.
Otonom sinir sistemi bozuklukları: Ejakülasyon bozukluğu (özellikle
ejakülasyon gecikmesi), ağız kuruluğu, terlemede artış.
Merkezi ve periferik sinir sistemi bozuklukları: Somnolans, baş
dönmesi, baş ağrısı, parestezi, tremor
Cilt ve yumuşak doku bozuklukları: Kızarıklık
Gastrointestinal bozukluklar: Anoreksi, konstipasyon, diyare / yumuşak
dışkı, dispepsi, gaz, bulantı, kusma.
Psikiyatrik bozukluklar: Ajitasyon, anksiyete, insomnia, libido
azalması, sinirlilik.
Duyu organları: Görme bozukluğu.
Etkileşimler
Plazma proteinlerine yüksek oranda bağlanan ilaçlar: Sertralinin plazma
proteinlerine yüksek oranda bağlanan bir ilaçlarla (örn. Varfarin,
digitoksin) birlikte uygulandığında kendisinin veya diğer ilaçların
plazma konsantrasyonları değişerek advers etkiler ortaya çıkabilir.
Varfarin ile birlikte kullanımı durumunda tedavinin başlangıcı ve
sonunda protrombin zamanı izlenmelidir.
Simetidin: Sertralin simetidin ile birlikte uygulanldığında, AUC
değerlerinde % 50, Cmax değerlerinde % 24 ve eliminasyon yarı-ömründe %
26 artış saptanmıştır.
Diazepam: Sertralin diazepamın klirensinde azalmaya neden olur. Ayrıca
desmetildiazepamın t max değerlerinin artabileceği bildirilmiştir.
Lityum: Sağlıklı gönüllülerle yapılan plasebo kontrollü bir çalışmada
iki doz şeklinde uygulanan sertralinin, lityumun renal klerensi veya
kararlı lityum seviyelerini değiştirmediğini göstermiştir. Bununla
birlikte sertralin tedavisine başlarken plazma lityum düzeylerinin
izlenmesi ve lityum dozunda gerekli değişikliklerin yapılması
önerilmektedir.
Diğer Antidepresanlar: Diğer antidepresanlardan (özellikle uzun etkili)
sertraline geçileceği zaman dikkatli olunmalıdır. Bir SSRİ’den bir
diğer SSRİ ile tedaviye geçerken bırakılması gereken uygun "washout"
(ilaçsız dönem) süresi saptanmamıştır. Monoamino oksidaz inhibitörleri
ile sertralin birlikte kullanılmamalıdır! (bkz. UYARILAR/ÖNLEMLER)
Sertralin ile birlikte uygulandığında trisiklik antidepresanların
plazma düzeylerinin monitorize edilmesi ve trisiklik antidepresan
dozunun azaltılması gerekebilir.
Sitokrom P450 2D6 enzimiyle metabolize edilen ilaçlar: P450 2D6
tarafından metabolize edilen bir ilaçla sertralin konkomitan
uygulanması her iki ilacın mutad dozların altında verilmesini ve
sertralin tedavisi kesildiğinde, birlikte uygulanmakta olduğu diğer
ilacın dozlarının artırılmasını gerektirebilir.
Hipoglisemik ilaçlar (antidiabetikler): Sertralin ile birlikte
uygulanan tolbutamidin klirensinde azalma saptanmıştır, ancak bunun
klinik önemi bilinmemektedir.
Atenolol: Sertralin kullanımı ile atenololün beta-adrenerjik bloker
etkisi değişmemiştir.
Digoksin: Sertralin, sağlıklı gönüllülerde serum digoksin düzeylerini
ve digoksinin renal klirensini etkilememiştir.
Mikrozomal enzim indüksiyonu: Klinik çalışmalar, sertralinin hepatik
enzimleri minimal olarak indüklediğini göstermiştir.
Alkol: Sağlıklı kişilerde sertralinin, alkolün mental ve motor
performansı bozucu etkisini artırmadığı gösterilmiş olmasına rağmen
deprese hastalarda alkol ve sertralinin birlikte alınması tavsiye
edilmez.
Dozaj
Serdep günde tek bir doz şeklinde (sabah veya akşam) yemekle birlikte
verilmelidir. Doktor tarafından başka şekilde önerilmediği takdirde;
tedavide başlangıç dozu 50 mg’dır. Hastanın bu doz ile tedaviye cevap
vermediği durumlarda doz 50 mg’lık artışlarla 200 mg’a kadar
artırılabilir. Doz artırımı sırasında doz artırım intervalleri bir
haftadan daha az olmamalıdır.
Tedavi edici etkinin başlaması bir hafta içinde görülebilirse de
antidepresan etkinin tam olarak ortaya çıkabilmesi için genellikle 2-4
haftalık bir süre gerekmektedir. Uzun süreli idame tedavisi sırasında
doz, etkili olduğu en düşük düzeyde tutulmalıdır.
DOZ AŞIMI
Sertralinin insandaki akut letal dozu bilinmemektedir. Doz aşımı
durumunda genellikle ilacın farmakolojik etki ve yan etkilerinin
şiddetlenmesi beklenebilir. İnsanlardaki vaka bildirimleri, doz
aşımının; uyku hali, bulantı, kusma, taşikardi, EKG değişiklikleri,
anksiyete ve midriyazis gibi olası etkileri bulunduğunu göstermektedir.
Sertralinin spesifik bir antidotu yoktur. Aşırı doz sertralin alımı
halinde semptomatik tedaviler uygulanmalı, hava yolu açık tutularak
gerekli oksijen ve ventilasyon sağlanmalıdır. Aktif karbon ile birlikte
sorbitol uygulanmasının kusturma ve lavaj kadar veya daha etkili
olduğu, tedavide göz önüne alınmalıdır. Kardiyak veya diğer hayati
parametreler sürekli izlenmelidir. Geniş dağılım hacmi nedeniyle zorlu
diürez, diyaliz, hemoperfüzyon gibi girişimlerin aşırı doz tedavisinde
yarar sağlama ihtimali düşüktür.
