Endikasyonlar, Hangi hastalıklarda kullanılır:
RNA polimeraz inhibitörü antimikobakteriyel antibiyotik
Farmakoloji bilgileri, famakokinetik, farmakodinamik özellikler:
RNA polimeraz inhibitörü antimikobakteriyel antibiyotik.
Dozaj
Yetişkin 10 mg/kg, tek doz en faza 600 mg/gün, oral veya IV.
Çocuk 10-20 mg/kg, tek doz en fazla 600 mg/gün, oral veya IV.
Topikal formlar günde 2-3 kez ikişer damla.
Annelik ve emzirme
Gebelik kategorisi C (yeterli çalışma yok).
Anne sütüne geçer.
Kontrendikasyonlar
bu ilaca karşı allerji.
Etkileşim
Rifampisin, oral antikoagülan, kortikosteroid, siklosporin,
digital, kinin, oral kontraseptif, sülfonilüre, dapson, narkotikler ve
analjezikler, barbitüratlar, verapamil, beta bokerler gibi birçok
ilacin etkisini azaltabilir.
Bu nedenle birlikte kullanimlari sirasinda doz ayarlanmasi gerekebilir.
Oral kontraseptif kullanan hastalara nonhormonal bir dogum kontrol
metodu önerilmelidir. Keza diyabetin kontrolü de zorlasabilir.
Probenesid, rifampisinin kan düzeyini artirir. Rifampisin ile halotanin
beraber kullanimi hepatotoksik etkiyi artirir.
Yan etkiler
Gastrointestinal :Epigastrik yanma, istahsizlik, bulanti, kusma, kramplar, diyare nadiren hepatit.
Hematolojik : Nadiren trombositopeni (tedavinin kesilmesiyle düzelir), geçici lökopeni, hemolitik anemi.
S.S.S : Bas agrisi, ates, halsizlik, ataksi, konsantrasyon bozuklugu, mental konfüzyon, kas zayifligi, nadiren myopati.
Göz : Görme bozuklugu.
Endokrin : Mensturasyon bozuklugu.
Renal : Üre ve ürik asit yükselmesi nadiren hemoglobinüri, hematüri, interstisiyel nefrit, renal yetmezlik.
Dermatolojik : Flasing, kasinti.
Hipersensivite Reaksiyonlari : Kasinti, ürtiker, kizariklik, eozinofili.
Diger : Yüz ve ekstremitelerde ödem. Flu sendromu (ates, titreme, bas agrisi, sersemlik ve kemik agrisi), hipotansiyon.
Laboratuvar testleri : Karaciger enzimlerinde (SGOT, SGPT) yükselme, bilirubinemi.
FORMÜLÜ :
Beher kapsül 300 mg Rifampisin ihtiva eder.
Jelatin Kapsül : Boyar madde olarak, titanyum dioksit, eritrosin patent blue V içerir.
FARMAKOLOJIK ÖZELLIKLERI :
Rifampisin semisentetik bir antibiyotiktir. Hassas bakterilerin RNA
polimeraz aktivitesini inhibe ederek bakterisid etki gösterir.
Rifampisin Mycobacterium tuberculosis ve M.leprae�ya karsi çok
etkilidir ve bu bakteriler üzerinde yüksek sterilizan etkisi vardir.
Rifampisin ayrica gram (+) bakterilerden özellikle Staphylococ�lara,
gram (-) bakterilerden N.meningitidis, N.gonorrhoeae, Haemophilus
influenzae ve Legionella spp� ye karsi etkilidir. Rifampisine karsi
çapraz direnç sadece diger rifampisinler ile olusabilir.
FARMAKOKINETIK ÖZELLIKLERI :
Rifampisin, oral olarak alindiktan sonra gastrointestinal sistemden
tamamen absorbe olur. Biyolojik yari ömrü 600 mg�lik bir doz alimindan
sonra ortalama 3 saattir. Rifampisinin % 80�i proteinlere baglanir.
Serebrosipinal sivi da dahil olmak
üzere tüm sivilarda etkili konsantrasyonlara ulasir. Asil atilim yolu safra ile olup, çok az miktarda da idrarla atilir.
ENDIKASYONLARI :
1) Tüberküloz : Rifampisin tüberkülozun bütün formlarinda etkilidir.
(Pulmoner, ekstra pulmoner, milliyer)
2) Meningokok Tasiyicilari : N.meningitidis�in asemptomatik
tasiyicilarinin tedavisinde, nazo-farinksten meningokoklarin
uzaklastirilmasinda endikedir. Meningokok enfeksiyonlarinin tedavisinde
kullanilmaz.
KONTRENDIKASYONLARI :
Rifampisine asiri duyarliligi olanlarda kullanilmamalidir.
UYARILAR / ÖNLEMLER :
Rifampisin, karaciger bozukluguna neden olabileceginden, karaciger
fonksiyon bozuklugu olan hastalarda ancak çok gerekliyse, siki tibbi
kontrol altinda ve dikkatle kullanilmalidir. Bu hastalarda karaciger
enzimleri (SGOT, SGPT)
tedavi öncesi kontrol edilmeli ve tedavi sirasinda her 2-4 haftada bir
kontroller tekrarlanmalidir. Sayet hepatoselüler hasar bulgusu
saptanirsa tedavi kesilmelidir. Bazi hastalarda tedavinin baslangicinda
(bilirubin ve rifampisinin atilim yollarinin ortak olmasi ve buradaki
yarisma nedeniyle) hiperbilirubinemi olusabilir. Seyrek
olarak tedavi sirasinda orta derecede bilirubin ve/veya transaminaz
yükselmesi olusabilir. Bu durumda testleri tekrar ederek enzimlerin
trendi izlenmeli ve hastalarinda klinik durumu göz önüne alinarak
tedavinin devam edip
etmeyecegine karar verilmelidir. Rifampisinin yukarida bahsedilen
etkilerinden dolayi tüm hastalarin tedavi öncesi transaminaz ve
bilirubin degerleri kontrol edilmeli, tam kan sayimi yapilmali ve
tedavi esnasinda da bu testler periyodik olarak tekrarlanmalidir.
Rifampisin tedavisi sirasinda hastalarin idrar, feçes, tükrük, balgam,
ter ve göz yasinin kirmizi-oranj bir renk alabilecegi, hastalara
bildirilmelidir. Rifampisin tedavisi sirasinda oral kontraseptiflerin
etkinlikleri azalabileceginden, hastalara baska korunma yöntemleri
önerilmelidir.
Hamilelikte Kullanimi : Hamilelikte kullaniminin fetüse etkileri tam
olarak bilinmediginden, sadece çok gerekliyse fayda-zarar orani dikkate
alinarak kullanimina karar verilmelidir.
Emzirme : Süte geçtiginden ya ilaç kesilmeli ya da emzirme yapilmamalidir.
YAN ETKILER / ADVERS ETKILER :
Rifampisin tedavisi sirasinda asagidaki yan etkilerin görülebilecegi belirtilmistir.
Gastrointestinal :Epigastrik yanma, istahsizlik, bulanti, kusma, kramplar, diyare nadiren hepatit.
Hematolojik : Nadiren trombositopeni (tedavinin kesilmesiyle düzelir), geçici lökopeni, hemolitik anemi.
S.S.S : Bas agrisi, ates, halsizlik, ataksi, konsantrasyon bozuklugu, mental konfüzyon, kas zayifligi, nadiren myopati.
Göz : Görme bozuklugu.
Endokrin : Mensturasyon bozuklugu.
Renal : Üre ve ürik asit yükselmesi nadiren hemoglobinüri, hematüri, interstisiyel nefrit, renal yetmezlik.
Dermatolojik : Flasing, kasinti.
Hipersensivite Reaksiyonlari : Kasinti, ürtiker, kizariklik, eozinofili.
Diger : Yüz ve ekstremitelerde ödem. Flu sendromu (ates, titreme, bas agrisi, sersemlik ve kemik agrisi), hipotansiyon.
Laboratuvar testleri : Karaciger enzimlerinde (SGOT, SGPT) yükselme, bilirubinemi.
ILAÇ ETKILESMELERI VE DIGER ETKILESMELER :
Rifampisin, oral antikoagülan, kortikosteroid, siklosporin, digital,
kinin, oral kontraseptif, sülfonilüre, dapson, narkotikler ve
analjezikler, barbitüratlar, verapamil, beta bokerler gibi birçok
ilacin etkisini azaltabilir.
Bu nedenle birlikte kullanimlari sirasinda doz ayarlanmasi gerekebilir.
Oral kontraseptif kullanan hastalara nonhormonal bir dogum kontrol
metodu önerilmelidir. Keza diyabetin kontrolü de zorlasabilir.
Probenesid, rifampisinin kan düzeyini artirir. Rifampisin ile halotanin
beraber kullanimi hepatotoksik etkiyi artirir.
Ilaç / Laboratuvar Etkilesimi : Rifampisinin terapötik seviyeleri,
vitamin B12 ve folatin standart mikrobiyolojik ölçümünü inhibe eder. Bu
nedenle baska ölçüm metodlari kullanilmalidir. Karaciger fonksiyon
testlerinde geçici yükselmeler
(SGOT, SGPT, bilirubin alkali fosfataz) ve safra kesesi tetkikinde
kullanilan kontras maddenin bilier ekspresyonunda azalma görülebilir.
Bu nedenle bu testler, rifampisinin sabah dozu verilmeden önce
yapilmalidir.
KULLANIM SEKLI VE DOZU :
Tüberküloz Tedavisinde :
Eriskinlerde : Tavsiye edilen günlük doz 50 kg altindaki eriskinlerde
günde bir kez 450 mg (bu doz, Rifcap 150 mg�dan 3 kapsül alinarak elde
edilir), 50 kg üstündeki eriskinlerde günde bir kez 600 mg (Rifcap 300
mg�dan 2 kapsül)�dür.
Çocuklarda : 10 mg/kg/gün�dür. Günlük düz 600 mg�i geçmemelidir.
Rifampisinin emilimi gidalardan etkilenebileceginden yemeklerden bir
saat önce veya 2 saat sonra aç karnina kullanilmali ve günlük doz 1
kerede alinmalidir. Tüberküloz tedavisinde rifampisin daima, en azindan
diger bir antitüberküloz ilaç ile birlikte kullanilmali ve tedaviye en
az bir yil devam edilmelidir.
Rifampisin intermitant tedavide ve meningokok tedavisinde kullanilmamalidir.
Asiri Doz Tedavisi :
Belirti ve Bulgulari : Ilaç alimindan kisa bir süre sonra bulanti,
kusma ve giderek artan letarji olusur. Ciddi karaciger hastaligi
mevcutsa bilinç kaybi olusabilir. Cilt, idrar, tükrük, gözyasi ve feçes
kahverengi-kirmizi veya oranj renk alir.
Bu rengin yogunlugu alinan ilaç miktariyla orantilidir. Ciddi doz
asiminda bir kaç saat içinde karaciger hassasiyeti ve büyümesi ve hizla
sarilik olusabilir Bilirubin seviyesi hizla yükselebilir. Özellikle
karaciger hastaligi olanlarda enzimlerde yükselme olur.
Tedavi : Gastrik lavaji ile mide içerigi bosaltilmali ve sonra mide
içerisine aktif karbon uygulanarak, kalan ilacin abrobsiyonu
engellenmelidir. Ciddi bulanti kusma varsa antiemetik uygulanabilir.
Aktif diürez ilacin atilimini arttirir. Bazi hastalarda hemodiyaliz
faydali olabilir. Daha önceden karaciger bozuklugu olmayan hastalarda
72 saat içinde karaciger fonksiyonlari normale dönebilir.
|
