 |
| |
Pek çok kişi, çok değerli olan sesini korumak için hiçbir şey yapmaz!
Sesleri hasar gördüğünde ise Ne yapsam da düzeltsem? diye kara kara
düşünürler. Ancak doğrusu, hasar görmeden sesi korumak ve ona özen
göstermektir. Konuyla ilgili neler yapılması gerektiğini, Memorial
Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Burak
Erdamar açıklıyor.
Ses; gırtlağın iki yanındaki tellerin yani ses tellerinin
titreşimiyle oluşur. Gırtlak kasları, ses tellerinin uzunluk ve
gerginliğini kontrol ederek titreşimi ayarlar. Sesin yanlış kullanımı
sonucunda ses telleri hasar görebilir ve bunun sonucunda da bazı
rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.
Ses tellerinde en çok rastlanan hastalıklar; polip, nodül ve ülser
Çok şiddetli bağırma ya da uzun süre fısıltı şeklinde konuşma durumunda
ses tellerinde nodül oluşabilir. Uzun süre sigara içmek, sigara dumanı
solumak, sürekli endüstriyel dumana maruz kalmak ya da kronik bir
alerji sonucu ya da reflü sonucu hastalık oluşabilir.
Ses sağlığını tehlikeye atan tüm bu hastalıklardan korunmak için, uyulması gereken bazı kurallar vardır.
SAĞLIKLI BİR SES İÇİN
Neler yapılmalı…
Su için: Ses tellerinizin iyi bir performans sergileyebilmesi için
günde en az 2 litre içinde sıvı tüketmelisiniz. Günde 8-10 bardak su
içerek ses telleri için gerekli nemlendirme sağlanmalıdır.
Bol oksijen alın: Düzgün bir ses için yeterli hava almalısınız. Bunun
için çok hızlı konuşmayın ve daha sık nefes alın. Burun yoluyla, derin
ve karından nefes almak doğru bir teknik olacaktır.
Egzersiz yapın: Sağlıklı bir ses için sağlıklı bir beden mutlak
gerekliliktir. Düzenli fizik egzersizleriyle hem vücut yapısı, hem
gelişen iskelet ve kas yapısı nedeniyle solunum işlevini
mükelleştirebilirsiniz.
Nelerden uzak durmalı…
Sigaradan uzak durun: Pek çok hastalığın önde gelen sebebi sigara,
sesin de bir numaralı düşmanıdır. Sigara içmeyin. Sigara dudaktan
başlayarak bütün ses yollarını kurutur. Ses kısıklığı, seste kabalaşma
ve ses kalitesinde bozulmaya sebep olur. Bu etkiler pasif sigara
içicilerinde -yani sürekli sigara dumanı bulunan ortamlarda kalan
kişilerde- de aynen görülmektedir.
Midenize dokunacak yiyecek ve içeceklerden uzak durun: Çok acı, ekşi,
aşırı baharatlı yiyecekler tüketmeyin. Portakal, greyfurt gibi
turunçgilleri ölçülü tüketin.
Gece atıştırmalarından uzak durun: Yatmadan 3 saat önce gıda alımını
durdurun. Aksi durumda gece boyunca artmış mide asidi ses tellerinize
zarar verecektir.
Sık sık boğaz temizleme hareketinden kaçının: Sıkça boğaz temizlemek ve
öksürmek ses tellerine zarar vermektedir. Boğaz temizleme ihtiyacı
hissettiğinizde yutkunun veya biraz su için.
Stresten uzak durun: Stres kas gerginliği yaratarak, sesin zorlu kullanımına neden olur. Bu da ses tellerine hasar verir.
Yüksek sesle konuşmaktan kaçının: Bağırmak, çığlık atmak ses tellerinde
kanamalara neden olarak ses kalitesinde kalıcı hasarlar yapabilir.
Konuşurken aniden yüksek sese çıkmayın.
Gürültülü ortamlardan uzak durun: Gürültülü ortamlarda sesinizi
duyurabilmek için bağırarak ya da yüksek sesle konuşmak zorunda
kalırsınız. Böyle ortamlardan uzak durmaya çalışın. Muhakkak böyle bir
ortamlarda bulunmanız gerekiyorsa ve yüksek sesle konuştuysanız, bir
süre sesinizi dinlendirin ve derin karın solunumu yapın.
Bilinçsiz ilaç kullanımından kaçının: Soğuk algınlığı ve üst solunum
yolu hastalıklarında çok yaygın olarak kullanılan ilaçların
içeriğindeki bazı maddeler tükürük salgısını azaltarak boğazı kurutur.
Bu ilaçları kullanmak zorundaysanız yanında sıvı tüketimini
artırmalısınız.
Özellikle öğretmen, öğretim görevlisi, ses sanatçısı, santral operatörü
veya işi gereği sürekli telefonla konuşmak durumunda olanlar ses
sağlıkları için bu kurallara muhakkak uymalı ve gereğinde ses terapisti
denetiminde ses eğitimi almaları çok önemlidir.
Konuşma sırasında veya sonrasında boğazınızda ağrı oluyorsa ve
sesinizde bir değişiklik varsa bir Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
uzmanına başvurmanız en doğrusudur.
|
|
|
