Video Oyunları Beyni Nasıl Etkiliyor?

Video oyunları son yıllarda epeyce yaygınlaşmakla beraber video oynayanlar için yaş sınırı da oldukça aşağı inmeye başladı. Yıldan yıla video oyunları endüstrisi satışlarını önemli oranlarda arttırdılar. 2016’nın en çok satan üç video oyunu ise aksiyon ve macera türündeki Call of Duty: Infinite Warfare, Battlefield 1 ve Grand Theft Auto 5 oldu. Bu oyunlar halk arasında genellikle şiddete, saldırganlığa ve bağımlılığa sebep oldukları yönünde suçlanıyor.

İnsanlar arasında yaygınlaşan ve gittikçe önlenemez bir hal almaya başlayan genellikle şiddet içerikli video oyunlarıyla vakit geçirme durumu bilim insanlarını da bu konu üzerine çalışma yapmaya itti. Araştırmacılar bu oyunların kişileri negatif mi yoksa pozitif mi yönden etkilediği sorusunu incelediler.

Yıllardır bunlar üzerine araştırma yapan bilim insanları sanalda karşı karşıya kalınan şiddetle gerçek hayat arasında bilimsel bir nedensellik bulamamışlarsa da yeni çalışmalarla birlikte video oyunlarının beyinde bazı değişikliklere yol açabileceğini gösteren kanıtlara ulaştılar.

Araştırmacılar video oyunlarının beynimizi ve davranışlarımızı nasıl etkilediğini belirlemek için 116 bilimsel araştırmadan elde edilen sonuçları topladı ve Frontiers in Human Neuroscience adlı dergide özetledi.

Sonuçlara göre bu oyunlar beynin yalnızca performansını değil yapısını da değiştiriyor.

Video oyunlarının genellikle dikkat dağınıklığına sebep olduğu söylenir. Araştırmaya göre ise video oyunu oynayanların dikkatlerinde bir iyileşme görülüyor. Ayrıca beyindeki dikkatle alakalı bölgeler, video oyunu oynayanlarda oynamayanlara kıyasla daha etkindir ve bu kişiler bir şeye odaklanmak istediklerinde video oyunu oynamayan kişilere göre daha az çaba sarf ederek konsantre olabilirler.

Ayrıca kanıtlar gösteriyor ki bu oyunlar beynin vizüospasyal becerilerinden (nesneler arasında görsel ve uzamsal ilişkileri kurabilme yetisi) sorumlu bazı kısımlarında da yapıyı etkileyebiliyor. Uzun vadede video oyunları oynayan kişilerin sağ hipokampüsünde genişleme görülüyor.

Oyun bağımlılarına bakıldığında ise sinirsel ödül sistemlerinde (memnuniyet hissetme, öğrenme ve motivasyon ile alakalı bir grup yapı) hem yapısal hem de işlevsel farklılıklar görülmektedir. Video oyunlarına bağımlı kimseleri oyunla dair isteğe neden olan ipuçlarına maruz bırakarak beyin sonuçları incelendi ve diğer bağımlılık bozukluklarında da görülen bu yapısal ve işlevsel değişiklikler saptandı.

Video oyunlarının beyne etkileri araştırmaları hala başlangıç aşamasındadır ve beynin hangi kısımlarını tamolarak hangi yönde etkilediği de incelenmektedir.

Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre ise 3 boyutlu tasarlanmış video oyunlarının yaşlı insanlarda bilişsel performansı arttırdığı ve bunun yanı sıra beyinde yaşlanmaya bağlı olarak gerçekleşen bazı olumsuzlukları iyileştirebildiği gözlemlendi.

California-Irvine Üniversitesi’ndeki nörobiyologlar tarafından yapılan yeni bir çalışmadaysa 3 boyutlu video oyunlarının anı oluşumunu arttırdığı bulundu. Araştırmada katılımcılar 2 boyutlu ve 3 boyutlu oyunlar oynamak üzere iki gruba ayrılarak günde 30ar dakikadan 2 hafta boyunca oyun oynadılar. Çalışma sonunda öğrencilere beynin hipokampüsüyle ilişkilendirilen hafıza testleri verildi.

3 boyutlu oyunlar oynayanlar, 2 boyutlu oyunlar oynayanlara kıyasla hafıza testlerinde daha başarılı oldular ve 3 boyutlu oyunlar oynayanların hafıza performansında %12’lik bir artış gözlemlendi. Bu artış 45-70 yaş aralığında hatırlama performansındaki düşüş oranıyla aynıdır.

Video oyunları arasında özellikle strateji oyunlarının yaşlılarda bazı beyin fonksiyonlarını iyileştirebileceği ve Alzheimer’a karşıkoruma sağlayabileceği belirtiliyor.

Video oyunlarıyla alakalı araştırmalar son bulmuş değil, ancak şimdilik bilişsel yeteneği arttırmada ve bilişsel bozuklukları önlemede bu oyunların etkili olabildiği görülüyor.